بررسی استفاده از کتاب الکترونیکی توسط دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تبریز بر مبنای مدل پذیرش فناوری و تئوری تایید انتطار
Electronic Book’s Intention to use by Tabriz University of Medical Sciences Students based on Technology Acceptance Model and Expectation Confirmation Theory
مجریان: محمدهیوا عبدخدا
خلاصه روش اجرا: توسعه فناوری اطلاعات بر حوزه های مختلف کسب و کار و زندگی جاری بشر امروزی اثر داشته است و زمینه تحول، تسریع و تسهیل امور را با ایجاد بسترهای یکپارچه فراهم آورده است. همزمان با رشد اطلاعات ابزارهای جدیدی برای ذخیره و تبادل اطلاعات به وجود آمده اند، در گذشته اطلاعات در قالب های چاپی همانند کتاب و مجله، از سوی ناشران با صرف زمانی طولانی و هزینه بالاتر در دسترس مخاطبان قرار می گرفت، اما امروزه هزینه های کمتر و صرف زمان کوتاهتر، منجر به تمایل روزافزون ناشران به نشر اطلاعات به صورت الکترونیکی گشته اند . کتاب الکترونیکی در این بین پدیده ای کاملا تازه است که می تواند نظام آموزشی و اطلاع رسانی را با دگرگونی های اساسی مواجه سازد.کتاب های الکترونیکی صرفا نسخه های الکترونیکی مطالب مکتوب نیستند بلکه می توانند علاوه بر متن، صوت و تصاویر و انیمیشن را نیز شامل شوند . کتاب های الکترونیکی یک وقفه فناورانه برای کتابخانه ها هستند بنابراین پتانسیل ایجاد تغییر اساسی و روش ارایه خدمات و انجام کارها را دارند کتاب الکترونیکی فناوری ای را ارایه می کند که در برخی از کتاب ها معرفی شده، همچنین کتابخانه ها دارای مدلهای خدماتی هستند که با وجود محدودیت های کاری و بودجه ای، رضایت مراجعه کنندگان را تا حد زیادی جلب می کند و بررسی برخی از تجارت های جدید و مدلهای خدماتی کتابخانه که پیامد طبیعی اینترنت و فناوری کتاب الکترونیکی است، مفید خواهد بود، برخی مزایا از جمله خوانایی، راحتی، کیفیت و مقرون به صرفه بودن و ویژگی های دیگری مثل جستجوی متن، حذف حاشیه ها، فراپیوند و قابلیت حمل می تواند کتاب الکترونیکی را به انگیزه ای قدرتمند تبدیل کند. این پژوهش با هدف ارایه مدل مفهومی بر اساس مدل ترکیبی مدل "پذیرش فناوری دیویس (TAM) و مدل" تایید انتظار (EDT) "به بررسی استفاده از کتاب الکترونیکی در میان دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تبریز می پردازد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 63371 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی استفاده از کتاب الکترونیکی توسط دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تبریز بر مبنای مدل پذیرش فناوری و تئوری تایید انتطار |
| عنوان لاتین طرح | Electronic Book’s Intention to use by Tabriz University of Medical Sciences Students based on Technology Acceptance Model and Expectation Confirmation Theory |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | روشهای توسعه و ارتقاء آموزش در علوم پزشکی، مدیریت آموزشی و برنامهریزی درسی |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | به طور معمول افراد زمانی به سوی فناوری های نوین روی می آورند که فواید و مزایای فراوانی متوجه آنها شود و همچنین زمانی افراد از کتاب چاپی به سوی کتاب الکترونیکی روی می آورند که استفاده از آن راحتتر و مزایای آن بیشتر باشد و بتوانند بیشتر به آن دسترسی داشته باشند(1). سادگی اجرا، سادگی جستجو در متن، داشتن قالب زیباتر، منسجم بودن مطالب، امکان عرضه و فروش ساده تر و سریعتر، سهولت انتقال در عین یکپارچگی مطالب، انسجام مطالب و تنوع کاربرد، تبادل بینابین مطالب با یکدیگر، سهولت کار و اجرا از ویژگی های کتاب الکترونیکی می باشد که آن را به عنوان یک رسانه نوپا و رو به رشد از سایر رسانه های از این دسته متمایز می گرداند(2).در این میان دانشگاهها می توانند نقش مهمی در تشویق دانشجویان به استفاده از کتاب الکترونیکی داشته باشند،کتاب الکترونیکی می تواند به تحسین و دسترسی به دانش پایدارتری کمک کند از این رو دانشجویان باید از این امکانات استفاده کنند تا با تکنولوژی کتاب الکترونیک ارتباط برقرار کنند(3)، هدف اصلی از بوجود آمدن کتاب الکترونیکی غلبه بر محدودیت هایی است که کتاب های چاپی با آن مواجهه هستند خصوصیات اصلی کتاب الکترونیکی، ماهیت پویا، تعاملی و انعطاف پذیری است که می تواند به شکل ها و فرمت های گوناگون و در هر مکان و زمانی قابل دسترسی و عرضه باشد و بیشترین کاربرد کتاب های الکترونیکی در حوزه کتاب های درسی است، زیرا دانش اموزان و دانشجویان نیاز دارند که چندین کتاب را همراه داشته باشند اما هزینه بالا و عدم امکان حمل مداوم مانعی جدی برای آن ها محسوب می شود. کتاب های درسی الکترونیکی باعث کاهش هزینه و افزایش قابلیت حمل کتاب ها برای دانش اموزان و دانشجویان می شود. نتایج پژوهش کلارک (2007) نشان داد که اکثریت کاربران با قالب الکترونیکی کتاب ها موافقند، در پژوهش سیمون در سال )2001( و نتایج تحقیقات کوکس در سالهای(2003 و2003) در دانشگاه ملی ایرلند، کتاب الکترونیکی نتایج مثبتی را به بار آورده بود. همچنین نتایج پژوهش فهیمی فر(1387) نشان داد که عامل چند رسانه ای بودن در تمایل افزایش کاربران به استفاده از کتاب های الکترونیکی مهم است یافته های مطالعه بنت و لاندنی (2005) نشان داد که افراد آگاه نسبت به کتاب الکترونیکی، آن را ابزاری مفید می دانستند در مورد دلایل مفید بودن و استفاده و علاقه فراگیران به استفاده از کتاب الکترونیکی پژوهش هرنون(2009) یافته های پژوهش های قبلی را تایید می کند از این نظر که اکثر کاربران کتاب الکترونیکی را به طور کامل مورد مطالعه قرار نداده و قسمتهای لازم را مطالعه می کنند(4). رضایت کاربران از خدمات کتاب الکترونیکی ارایه شده توسط کتابخانه ها موجب می شود که کاربران به طور مداوم از آن برای اهداف مختلف استفاده کنند پژوهشی که توسط پیترسون و اسپرنگ (1997) انجام شد نشان داد که رضایت روی هدف آینده تاثیر مثبت دارد باتر(2001) یک ارتباط اساسی بین رضایت و هدف پیوستن به استفاده از کتاب الکترونیکی را گزارش داد، ریچاردسون و محمود (2012) مطالعه ای در مورد رضایت کاربران انجام دادند آنها یافتند که قابلیت حمل، سهولت استفاده و مجموعه های ارایه شده از ویژگیهای مطلوب کتابهای الکترونیکی هست و مطالعه دیگری نشان داد که قصد استفاده کاربر تنها توسط نگرش تعیین می شود که اشاره به درک غنی سازی محتوی دارد(5). در این پژوهش عوامل موثر بر استفاده از کتاب الکترونیکی توسط دانشجویان با استفاده از مدل پذیرش فناوری (TAM) و مدل تایید انتظار(EDT ) مورد بررسی قرار خواهد گرفت. |
| اهداف اختصاصی | بررسی استفاده دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تبریز از کتاب الکترونیکی -تبیین رابطه بین فاکتورهای مدل پذیرش فناوری در استفاده از کتاب الکترونیکی توسط دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تبریز -تبیین رابطه بین فاکتورهای تئوری تایید انتظار در استفاده از کتاب الکترونیکی توسط دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تبریز -تبیین رابطه بین فاکتورهای مدل پذیرش فناوری و تئوری تایید انتظار در استفاده از کتاب الکترونیکی توسط دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تبریز |
| چکیده انگلیسی طرح | |
| کلمات کلیدی | کتاب الکترونیک (e book) : یک منبع دیجیتال الکترونیکی است که به شکل منسجم، مدون، هدفمند و با موضوعی مشخص طراحی شده و از طریق ابزارهای الکترونیکی چون رایانه، کتابخوان و یا ابزارهای اختصاصی پرتابل قابل ارایه است(4). تعریف عملیاتی منطبق بر تعریف نظری است. پذیرش فناوری(Technology Acceptance): میزان احساسی که فرد بصورت داوطلبانه قصد استفاده از یک فناوری خاص را دارد(22). تعریف عملیاتی منطبق بر تعریف نظری است. برداشت ذهنی از سودمندی(pu) (Percevid Usefulness): احتمال ذهنی شکل گرفته در کاربران درباره مفید بودن یک سیستم وابسته به فناوری اطلاعات است به این ترتیب که هر چه آن سیستم عملکرد کاری را در بستر سازمانی بهبود بخشد مفیدتر است و در نتیجه بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد(22). تعریف عملیاتی منطبق بر تعریف نظری است. برداشت ذهنی از سهولت استفاده از فناوری PEOU)) :(Perceived Ease Of Use ) احتمال ذهنی شکل گرفته در کاربران درباره آسانی استفاده از یک سیستم وابسته به فناوری اطلاعات است، به این ترتیب که هر چه نیاز به تلاش کمتری برای یادگیری سیستم و استفاده از آن وجود داشته باشد بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد(22). تعریف عملیاتی منطبق بر تعریف نظری است. نگرش نسبت به استفاده از فناوری: میزان ارزشیابی یا ارزیابی فرد از مطلوب یا نامطلوب بودن یک رفتار است(23). تعریف عملیاتی منطبق برتعریف نظری است. انتظارات: کاربران در این مرحله انتطارات اولیه خود را در ارتباط با یک محصول یا خدمت خاص قبل از خرید شکل می دهند با استفاده از تجربه قبلی، دانش موجود، تعامل با افراد مختلف، از طریق رسانه های مختلف، مصرف کنندگان قبلی محصول، و گزارش رسانه ها انتظارات خود را شکل می دهند(19). تعریف عملیاتی منطبق بر تعریف نظری است. عدم تایید باورها: بعد از یک دوره استفاده اولیه کاربران برداشت خود را در ارتباط با عملکرد محصول یا خدمت بر پایه انتظارات اولیه شکل می دهند و تعیین می کنند که انتظاراتشان تا چه حد برآورده شده است اگر محصول بهتر از حد انتظار باشد تایید رخ می دهد و اگر ارزیابی کاربران کمتر از حد انتظار باشد کاربران تایید اولیه را رد می کنند(19). تعریف عملیاتی منطبق بر تعریف نظری است. رضایت: احساس خوشایندی است که برای کاربر بعد از استفاده فناوری حاصل می شود(19). تعریف عملیاتی منطبق بر تعریف نظری است. |
| ذینفعان نتایج طرح | دانشجویان می توانند از نتایج این پژوهش با توجه به مزایا و معایب کتاب الکترونیکی برای پیشرفت تحصیلی خود استفاده کنند، کتابداران هم می توانند از نتایج این پژوهش برای ارایه خدمات بیشتر به دانشجویان استفاده کنند. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| محمدهیوا عبدخدا | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| ملیحه نظری ارمی | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر مدل ترکیبی TAM و EDT مدلی مناسب جهت تبیین و تشریح رفتار دانشجویان در استفاده از کتب الکترونیکی استمتن خبر بررسی رفتار کاربران و نحوه مواجه و پذیرش فناوری های نوین از آن جهت که می تواند سیاستگذران، مدیران و طراحان را در مقوله کاربرپسندی محصول/ خدمت یاری رساند؛ مورد توجه بسیاری از پژوهش ها بوده است. یکی از رایجترین نحوه بررسی رفتار نهایی کاربران استفاده از مدل های پذیرش فناوری و تئوری های ارایه شده در این زمینه است. نتایج این مطالعه نشان داد که مدل ترکیبی ارایه شده در این مقاله (ترکیب مدل پذیرش فناوری و تئوری انتظار- تایید) یک چارچوب مناسب برای تبیین و تشریح رفتار دانشجویان در استفاده از کتب الکترونیکی می باشد. این مدل ترکیبی برای بررسی رفتار کاربران در خصوص سایر نوآوری ها و فناوری ها می تواند مورد توجه قرار گیرد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر رضایت کاربر تاثیر مستقیم و معناداری بر برداشت ذهنی از سودمندی و برداشت ذهنی دانشجویان از سهولت استفاده از کتابهای الکترونیکی دارد.متن خبر برداشت ذهنی از سودمندی استفاده و برداشت ذهنی از سهولت استفاده، دو مورد از فاکتورهای تاثیرگذار بر نگرش دانشجویان در استفاده از کتاب های الکترونیکی هستند. شناسایی عوامل تاثیر گذار بر روی این دو مولفه (برداشت ذهنی از سودمندی و برداشت ذهنی از سهولت استفاده)، می تواند بر مدیریت صحیح پیاده سازی و بکارگیری کتاب های الکترونیکی تاثیرگذار باشد. یافته های این مطالعه نشان داد که رضایت کاربر، به عنوان یک عامل موثر تاثیر مستقیم و معناداری بر برداشت ذهنی از سودمندی و برداشت ذهنی از سهولت استفاده از کتابهای الکترونیکی دارد و در طراحی زیرساخت های ارایه دهنده کتاب الکترونیکی، بایستی مورد توجه جدی قرار گیرد. |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
