تبیین روشهای پاکسازی اخلاط(مواد) سرد دماغی(مغزی) در کتب مرجع طب سنتی ایرانی
Explanation of methods of brain cold humor cleansing based on Persian medicine literatures
مجریان: علی اکبر طاهر اقدم , مهدی یوسفی
خلاصه روش اجرا: پس از انتخاب اولیه منابع، موضوع روشهای پاکسازی اخلاط سرد دماغی در کلیه کتب مهم مطالعه و کلیه تعاریف، مفاهیم پایه آن، نقش و جایگاه وکارکرد آن در سلامت وبیماری در بدن انسان و هچنین دلائل و علائم بیماریهای مرتبط با آن، استخراج و از آنها فیش برداری انجام میشود. در مطالعات کیفی تجزیه و تحلیل اطلاعات هم زمان با جمع آوری دادهها صورت میگیرد، بنابراین در ضمن فیش برداری از کتب، موارد اختلافی میان حکیمان گذشته نمایان شده و به تناسب آنها و به منظور افزایش اعتبار(Validity) مطالعه، جلسات individual interview تشکیل و موارد استخراج شده مورد مباحثه قرار خواهد گرفت. از متن این جلسات نیز فیش برداری صورت میگیرد. هم زمان با فیش برداری، کدگذاری و دسته بندی فیشها نیز صورت خواهد گرفت. Data Saturation: براساس اصل اشباع اطلاعات، بررسی کتب هر یک از دوره های زمانی تا رسیدن به اشباع داده ها از نظر مفاهیم، اسباب و علائم ادامه مییابد. ملاک اشباع داده ها بر اساس نوع علامت، سبب یا تعریف متفاوت بوده و در طول تحقیق و بر اساس جمع بندی انجام گرفته درجلسات individual interviewتعیین میگردد. تجزیه و تحلیل داده ها: تجزیه و تحلیل داده ها به شکل آنالیز محتوا (Content Analysis) از نوعInductive انجام میشود. یعنی دستجات فیشها در کنار هم قرار گرفته و از داخل هر فیش جانمایه (theme) آن استخراج و مجموع این جانمایه یا درونمایهها که مربوط به فیشهای یک دسته از داده ها هستند در کنار هم قرار گرفته و یک فیش جدید را تشکیل میدهند. سپس با جمع بندی این جانمایهها مفاهیم مربوط به هر یک از علائم، اسباب آن، درمانها و دیگر داده های مورد نیاز پژوهش استخراج و تحلیل میگردد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 63277 |
| عنوان فارسی طرح | تبیین روشهای پاکسازی اخلاط(مواد) سرد دماغی(مغزی) در کتب مرجع طب سنتی ایرانی |
| عنوان لاتین طرح | Explanation of methods of brain cold humor cleansing based on Persian medicine literatures |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | اصلاح شیوه زندگی |
| نوع مطالعه | مطالعات کیفی (Qualitative) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دکتری تخصصی PhD |
| مدت اجرا - ماه | 18 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | بیماریهای اخلاطی دماغ، گاهی اوقات با روشهای معمول شناسایی و ردیابی بیماریهای مغز از دیدگاه طب نوین، قابل ردیابی نیستند چراکه اخلاط (از دیدگاه طب ایرانی، مواد سیالی هستند که در حالت طبیعی بدن با مقادیر متناسب و متعادل در آن جریان داشته و تعادل کمی و کیفی آنها باعث سلامتی بدن و تنظیم طبیعی تمام مکانیسم های حیاتی آن میشود) همان مواد بیوشیمیایی شناور در بافتها، گاه در مقادیر بسیار کم باعث بروز علایم نسبتا زیاد و پرسروصدایی در فرد میشود. از دیدگاه طب ایرانی، برای درمان این حالات ابتدا بایستی بر اساس علایم و نشانه ها، نوع خلط افزایش یافته یا تغییریافته را شناسایی نمود سپس به بدن برای دفع و پاکسازی این مواد کمک کرد. در این پژوهش برآنیم تا به کمک منابع اصیل طب ایرانی، روشهای شناسایی اخلاط سرد افزایش یافته در مغز را تبیین نموده و راهکارهای ممانعت از تشکیل و تجمع این مواد را بازگو و روشهای دفع آنها از بدن و به ویژه مغز را استخراج و تبیین نماییم. دربررسی متون در باب روشهای پاکسازی، فقط در مقوله استفراغ اخلاط، از آن یاد شده است که کاملا کلی و بدون عنوان و دسته بندی می باشد و به روشهایی همچون فصد، قی، عرق ،حقنه، زالو، حجامت و برخی مفردات و مرکبات اشاره شده است. در مروری بر مقالات پزشکی رایج نیزمقاله ای یافت نشد که در آن به صراحت به عنوان این پروپوزال دلالت داشته باشد اما در برخی مقالات به اعمال یداوی (به طور کلی) که یکی از روشهای پاکسازی اخلاط میباشد پرداخته اند و یا برخی بیماریها را که در گروه اختلالات مغزی هستند تفسیر کرده اند که در ذیل عنوان میشود. با توجه به مطالب گفته شده و نقش مهم و کلیدی پاکسازی اخلاط در درمان بیماریها، در هیچ یک از کتب مرجع مبحثی با این عنوان یافت نشد و تنها در کتاب تسهیل العلاج اقدام ابتکاری مؤلف در گشودن این باب نوین تحقیقی ،بدون شک برتری را برای همیشه از آن خود نموده است ،اما در مورد پاکسازی اخلاط مغزی، متاسفانه روشی و صحبتی به میان نیامده است.البته امتلائات مراحلی دارد که در طب سنتی ایرانی به این مقوله پرداخته نشده است که میتوان در مباحث پیشگیری بسیار کاربردی باشد. از آنجا که مطالب مربوط به پاکسازی اخلاط بخصوص اخلاط مغزی به طور مجتمع و متمرکز موجود نیست و محقق برای دسترسی به آن باید زمان زیاد و هزینه زیادی صرف کند و با توجه به اینکه پاکسازی اخلاط نه تنها در درمان که در پیشگیری بسیاری از بیماریها کارگشاست ،مطالعه و جمع آوری مطالب مربوط به آن میتواند مفید و مؤثر واقع شود. |
| اهداف اختصاصی | تدوین روشهای پاکسازی اخلاط سرد مغزی جهت پیشگیری و درمان -تدوین علائم و نشانه های غلبه اخلاط سرد مغزی -استخراج بیماریهایی که غلبه اخلاط سرد مغزی بوجودآورنده آنهاست -گرداوری و تدوین تدابیر (سبک زندگی) که می توانند در روشهای پاکسازی اخلاط سرد مغزی مورد استفاده قرار بگیرند -گرداوری و تدوین داروهایی که می توانند در روشهای پاکسازی اخلاط سرد مغزی مورد استفاده قرار بگیرند -گرداوری و تدوین اعمال یداوی که می توانند در روشهای پاکسازی اخلاط سرد مغزی مورد استفاده قرار بگیرند |
| چکیده انگلیسی طرح | |
| کلمات کلیدی | پاکسازی : براساس طب ایرانی بیماریها به دو دسته کلی ساده و مادی دسته بندی می شوند که بر اساس علائم و شناسایی بیماری درمان مخصوص به خود انجام میشود علت ایجاد بیماریهای مادی حاصل 6 گروه (اخلاط چهارگانه، بخارات و ریاح حاصل از اخلاط، غذاها و نوشیدنیها و عدم رعایت در آداب خوردن آنها) میباشد که اساس درمان خارج کردن این مواد میباشد و یکی از روشهای خارج کردن این مواد زائد در طب ایرانی پاکسازی یا تنقیه نامیده میشود. طب سنتی ایران : به مجموعه تمامی علوم و تجربیات نظری و عملی شامل کلیه اقدامات بهداشتی، رویکردها، اطلاعات و باورهایی که به اشکال مختلف دارویی، برای حفظ سلامتی و همچنین پیشگیری، تشخیص و درمان بیماریها بهکار میروند و بهصورت گفتاری یا نوشتاری از نسلی به نسل دیگر در یک منطقه جغرافیایی انتقال مییابند و همچنین قابلیت روزآمد شدن با حفظ چارچوبهای اساسی را دارا می باشند، طب سنتی گفته می شود. خصوصیات ذاتی طب سنتی کلنگری به موضوع انسان، توجه به معنویات و اخلاقیات، نتیجهگرایی در درمان، تکیه بر روشهای طبیعی و کم عارضه، بیمارمداری و تناسب با فرهنگ عمومی به دلیل پیشینه طولانی میباشد. طبی سنتی ایرانی، سامانه و مکتبی است کامل، شامل روشهای تشخیصی، سبب شناسی و درمان با تکیه بر تفاوتهای بین فردی (مزاج) در زمینه حفظ سلامت و درمان بیماریها، متکی بر پشتوانه علمی و تجربی چند هزار ساله ایرانیان و ملل دیگر، برخوردار از توجه به جنبه های اخلاقی و تربیتی و آموزه های اسلامی که به کوشش حکیمان بزرگ دوره تمدن اسلامی، بازنگاری و تدوین یافته و به نقطه کمال نسبی خود رسیده است. خلط : از دیدگاه طب ایرانی، مواد سیالی هستند که در حالت طبیعی بدن با مقادیر متناسب و متعادل در آن جریان داشته و تعادل کمی و کیفی آنها باعث سلامتی بدن و تنظیم طبیعی تمام مکانیسم های حیاتی آن میشود. جمع آن اخلاط است که از مبانی طب سنتی ایرانی می باشد. اخلاط سرد : از دیدگاه طب ایرانی، بدن از اخلاط چهارگانه یعنی خون و بلغم و صفرا و سودا به وجود آمده است که هر یک از آن¬ها از نظر مزاج و عملکرد شبیه یکی از ارکان (هوا ، آب ، آتش ، خاک) هستند. طبیعت دم گرم و تر، بلغم سرد و تر، صفرا گرم و خشک، سودا سرد و خشک است که هر کدام به طبیعی و غیرطبیعی تقسیم میشود که طبیعی در کبد و غیرطبیعی در خارج کبد تولید می شود. اخلاط سرد باعث کند شدن کلیه مکانیسم های عضوی که در آن انباشته شده است میشود، مثلا در مغز ایجاد افسردگی، کندی حرکات، کندی فکر، هذیان و غیره میشود. بیان سردی در اخلاط بلغم و سودا در مقایسه با اخلاط دم و صفرا می باشد هرچند گرم باشند. |
| ذینفعان نتایج طرح |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| علی اکبر طاهر اقدم | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| مهدی یوسفی | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| سید محمد باقر فضل جو | مشاور |
| عطیه دادور | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر مصرف کم برخی مواد غذایی باعث پیشگیری از برخی بیماریهای مغزی افراد سالم و همچنین سرعت بهبودی بیماران بستری در منزل می شودمتن خبر از آنجا که یکی از ورودیهای اصلی مواد به بدن خوردنیها و آشامیدنیهاست و بدون مصرف مواد غذایی سلامت و حیات به خطر می افتد و یکی از اعضا مهم بدن مغز است که کنترل سایر اعضا بر عهده آن است لذا می توان با رعایت برخی نکات ساده در خوردنیها و آشامیدنیها مثل مصرف کردن برخی مواد غذایی خاص یا مصرف نکردن برخی از آنها در سلامت و بهبودی این عضو مهم گام برداشت و همینطور در بیمارانی که دچار بیماریهای مغزی هستند استفاده از برخی مواد غذایی به بهبود و بازگشت سلامت فرد کمک کرد تا هم هزینه درمان و هم مدت زمان بستری بیمار کاهش یابد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر داروهایی که از طریق بینی جذب دارند یکی از روشهای موثر در بیماران دارای کاهش سطح هوشیاری است.متن خبر از آنجا که یکی از راههای اصلی و کم خطر مصرف دارو به صورت خوراکی است و عده ای از بیماران بستری در بخش مغز و اعصاب دچار کاهش سطح هوشیاری هستند و یا به دلیل صدمات مغزی از مصرف دارو ممانعت می کنند و تنفس کردن کاری غیرارادی و لازمه حیات است میتوان از داروهایی که جذب از طریق بینی دارند به صورت قطره یا استشمام بوی آنها استفاده کرد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
