عوامل مرتبط با درک از بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان مراجعه کننده به مراکز انکولوژی تبریز، 1398
The related factors of illness perception in women with breast cancer referring to oncology centers of Tabriz, 2019
مجریان: رقیه نوری زاده
خلاصه روش اجرا: مطالعه حاضر یک مطالعه مقطعی است که پس از کسب مجوز از کمیته اخلاق معاونت محترم تحقیقات و فن¬آوری دانشگاه علوم پزشکی تبریز و دریافت معرفی نامه از معاونت محترم پژوهشی دانشکده، بر روی 136 نفر از زنان مبتلا به سرطان پستان تحت شیمی درمانی یا رادیوتراپی مراجعه کننده به مراکز انکولوژی خصوصی و دولتی شهر تبریز انجام می¬شود. نمونه گیری به صورت آسان یا در دسترس خواهد بود. کلیه شرکت کنندگان ابتدا توسط پژوهشگر از اهداف و روش اجرای طرح آگاه شده و از لحاظ معیارهای ورود و خروج ارزیابی خواهند شد. قبل از انجام مصاحبه و تکمیل پرسشنامه به کلیه افراد شرکت کننده اطمینان داده خواهد شد که تمامی اطلاعات مربوط به آنان به صورت محرمانه حفظ خواهد شد و آنان اجازه خواهند داشت که در صورت عدم تمایل به ادامه همکاری، انصراف و از مطالعه خارج شوند. روش گردآوری داده ها بصورت مصاحبه می باشد. داده ها از طریق پرسشنامه های مشخصات دموگرافیک و بیماری، پرسشنامه درک از بیماری (brief Illness Questionnaire)، پرسشنامه حمایت اجتماعی درک شده، پرسشنامه رضایت از مراقبت-های پزشکی، مقیاس نگرانی از سرطان و فرم کوتاه فعالیت فیزیکی (International Physical Activity Questionnaire ) جمع آوری خواهند شد. در ضمن برخی از سئوالات مهم از قبیل نوع و مرحله سرطان یا تعداد سیکل شیمی درمانی یا رادیوتراپی و نوع جراحی از روی پرونده تکمیل خواهند شد. پرسشنامه مشخصات دموگرافیک و بیماری برای بررسی از نظر اعتبار صوری و اعتبار محتوای کیفی در اختیار 10 تن از از اساتید محترم هیئت علمی دانشکده پرستاری و مامایی قرار خواهد گرفت و بعد از جمع آوری نظرات، اصلاحات و تغییرات لازم در آن اعمال خواهد شد. پایایی ابزارهای استاندارد مورد استفاده در این پژوهش از دو بعد انسجام درونی (ضریب آلفای کرونباخ) و تکرار پذیری (ICC= Intra Class Correlation) سنجیده خواهد شد. ضریب همبستگی درون رده¬ای با انجام آزمون و باز آزمون بر روی 20 نفر به فاصله زمانی دو هفته تعیین خواهد شد. داده¬ها بعد از جمع آوری، با استفاده از نرم افزار SPSS25 مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت. جهت تجزیه و تحلیل داده¬ها از آمار توصیفی (توزیع فراوانی مطلق و نسبی و همچنین شاخص¬های مرکزی و پراکندگی مانند میانگین و انحراف معیار) و جهت تعیین ارتباط بین متغیر وابسته (درک از بیماری) با هر یک از متغیرهای مستقل(حمایت اجتماعی درک شده، رضایت از مراقبت¬های پزشکی، ترس از عود، فعالیت فیزیکی و مشخصات دموگرافیک و بالینی) در زنان مبتلا به سرطان پستان از آمار تحلیلی مانند آزمون همبستگی پیرسون یا اسپیرمن،T مستقل یا من ویتنی (بسته به توزیع نرمال یا غیرنرمال نمونه¬ها) و آزمون ANOVA استفاده خواهد شد. سپس برای کنترل متغیرهای مخدوشگر و برآورد میزان تاثیر متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته (درک از بیماری)، آن دسته از متغیرهای مستقل که P-value آنها در آزمون دو متغیره کمتر از 2/ 0 باشند، وارد مدل رگرسیون خطی چندمتغیره با استراتژی Backward خواهند شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 63248 |
| عنوان فارسی طرح | عوامل مرتبط با درک از بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان مراجعه کننده به مراکز انکولوژی تبریز، 1398 |
| عنوان لاتین طرح | The related factors of illness perception in women with breast cancer referring to oncology centers of Tabriz, 2019 |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارتقاء سلامت روان و نقش مولفههای قانونی و اجتماعی (درآمد، فرهنگ، سواد، آموزش، جنسیت) بر سلامتی |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 15 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | درک از بیماری بر حسب فرد و فرهنگ متفاوت است. درک از بیماری در چگونگی رفتار بیماران نقش دارد. درک از بیماری می تواند بخش قابل توجهی از اختلالات روانی، رفتارهای مقابله ای و پیامدهای بیماری در افراد مبتلا به سرطان را توجیه نماید. رفتارهای تطابقی و خودمراقبتی افراد مبتلا به سرطان توسط نگرش (شناخت) و احساسات آن ها در مورد نشانه ها و درک از بیماری تعیین می¬شود. در کل، درک از بیماری، ساختاری ذهنی و قابل تغییر دارد و اصلاح عدم تطابق و تصورات منفی از بیماری می تواند منجر به تغییرات مثبت در پیامدهای عمده از قبیل علایم بیماری، بازگشت به کار و شروع مجدد فعالیت جنسی گردد. از آنجا که درک از بیماری در تطابق با بیماری نقش مهمی ایفا می¬کند، لذا ارزیابی درک بیماران از سرطان پستان در طراحی مداخلات مرتبط با تطابق با بیماری ضروری بنظر می¬رسد .لذا با توجه به ارتباط بین درک از بیماری با پیامدهای پزشکی و رفتاری و اهمیت درک از بیماری بر کیفیت زندگی و تطابق با بیماری و نظر به همبستگی درک از بیماری با عوامل فرهنگی و معدود مطالعات انجام گرفته در ایران در حیطه درک از بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان، مطالعه حاضر با هدف تعیین عوامل مرتبط با درک از بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان طراحی گردید. |
| اهداف اختصاصی |
|
| چکیده انگلیسی طرح | The present study is a cross sectional study that was conducted on 136 women with breast cancer undergoing chemo-therapy or radiotherapy after obtaining permission from the Ethics Committee of the Vice-Chancellor of Research and Technology of Tabriz University of Medical Sciences and receiving a referral from the deputy of the Faculty of Research of the Faculty. Referring to private and public oncology centers in Tabriz city. |
| کلمات کلیدی | سرطان پستان: تعریف نظری: سرطان پستان، بیماری است که در آن دسته ای از سلول های پستان که معمولاً از غدد یا مجاری شیری منشا می گیرند، به طور غیر قابل کنترل تکثیر می شوند. بیماری در نتیجه تاثیر متقابل عوامل خطر وراثتی و محیطی ایجاد می شود (49). تعریف عملی: در این مطالعه، منظور زنان دارای تشخیص سرطان پستان با توجه به ثبت در پرونده پزشکی توسط پزشک متخصص با هر stage که به مراکز انکولوژی دولتی و خصوصی شهر تبریز مراجعه می کنند. درک از بیماری: تعریف نظری: درک از بیماری به پیش بینی پیامد بیماری و تعیین احتمال بهبودی از آن اتلاق میشود که بستگی به ماهیت بیماری و نشانه-های بیمار دارد(50) . تعریف عملی: در این مطالعه، درک زنان مبتلا به سرطان پستان از بیماری با Brief Illness Perception Questionnaire(Brief IPQ)، طراحی شده توسط Broadben & Petrie در سال 2006 سنجیده می شود. این پرسشنامه حاوی 9 سئوال می باشد که به ترتیب حیطه های پیامد (سوال 1 ، طول مدت (سوال 2)، کنترل شخصی(سوال 3)، کنترل درمان (سوال 4) ، ماهیت(سوال 5)، نگرانی در مورد بیماری (تجربیات احساسی و شناختی: سوال 6)، انسجام (سوال 7)، پاسخ عاطفی (سوال 8) را می¬سنجد. دامنه نمرات 8 سئوال اول از 1 تا 10 است. سئوال 9 پاسخ باز بوده و سه علت عمده ابتلا به بیماری را مورد سئوال قرار می دهد. پاسخ ها را می توان به مقوله هایی مانند استرس، شیوه زندگی، ارثی و غیره گروه بندی کرد. در برخی موارد ممکن است یک نمره کلی محاسبه شود که نشان دهنده درجه ای است که بیماری به عنوان تهدید یا بی خطر درک می شود. گویه های 3، 4 و 7 معکوس نمره دهی می شوند. نمره بالاتر نشان دهنده دیدگاه تهدید کننده تر از بیماری است (51). حمایت اجتماعی: تعریف نظری: حمایت اجتماعی درک شده به باور فرد به شبکه ی اجتماعی در دسترس و مناسب برای نیازهای حمایت اجتماعی اش اتلاق می شود (52) و به این موضوع اشاره دارد که فرد زمانی که به حمایت نیاز دارد، منابع حمایتی در دسترس هستند. درک بیشتر در دسترس بودن حمایت اجتماعی باکاهش مرگ و میر و بهبود سلامت روان همراه است (53). تعریف عملی: در این مطالعه از پرسشنامه ی 12 سوالی zimet و همکاران استفاده خواهد شد. پاسخ ها بر اساس لیکرت چهار گزینه ای "کاملا مخالف=1 " ،" مخالف=2" ، " نظری ندارم=3 " و "موافق=4" امتیازدهی می¬شود. دامنه نمرات پرسشنامه از 12تا60 می باشد (54). نگرانی از عود سرطان: تعریف نظری: اصطلاح نگرانی ازعود سرطان عبارت است از ترس یا نگرانی درمورد احتمال اینکه سرطان درهمان عضو یا در بخش دیگری از بدن باز گردد یا پیشرفت نماید(41) . تعریف عملی: در این مطالعه از مقیاس نگرانی از سرطان ( (cancer worry scale طراحی شده توسط Douma و همکاران(2010) استفاده خواهد شد (55). این مقیاس حاوی 8 گویه میباشد. پاسخ ها براساس مقیاس لیکرت 4 گزینه ای از '' هرگز=1 ''تا 'تقریبا همیشه=4' می باشند و دامنه نمرات پرسشنامه در محدوده 8 تا 32 می باشد. نمرات بالاتر نشان دهنده نگرانی های بیشتر در مورد سرطان است. رضایت از مراقبت های پزشکی: تعریف نظری: رضایت بیمار می تواند به عنوان نتیجه ی تعامل بین مراقبت کننده، استانداردهای مراقبت های سلامت و انتظارات بیمار تعریف شود(43) و می تواند به عنوان میزان تجربه فرد در مقایسه با انتظارات او تفسیر شود(42). تعریف عملی: در این مطالعه از پرسشنامه ی(Patient satisfaction with care measure) EORTC-in-patsat32 که درسال 2004توسط Bredart و همکارانش تدوین شده، استفاده خواهد شد (56). این پرسشنامه حاوی 32سوال می باشد که سه حیطه رضایت از پزشکان، رضایت از پرستاران و رضایت از سازمان دهی خدمات و مراقبت را ارزیابی می کند. پاسخ ها بر اساس مقیاس لیکرت 5گزینه ای ضعیف=1،متوسط=2، خوب=3، خیلی خوب=4 و عالی=5 می باشند و نمره ی هر حیطه بین 100-0 می باشد. نمره ی بالاتر نشان دهنده ی رضایت بیشتر است. فعالیت فیزیکی: تعریف نظری: فعالیت فیزیکی به هر گونه حرکت بدن که توسط عضلات اسکلتی با صرف انرژی انجام می¬شود، اتلاق می گردد و شامل فعالیت¬هایی مانند بازی، راه رفتن، انجام کارهای خانه، باغبانی، رقص و غیره می باشد (57). اغلب فعالیت فیزیکی و ورزش به صورت مترادف به کار می روند؛ در حالی که شرایط فعالیت فیزیکی و ورزش متفاوت هستند و ورزش زیر شاخه ای از فعالیت فیزیکی می باشد. یک فعالیت روزمره زندگی، عملی است که در طول روز انجام می شود و می تواند انرژی قابل توجهی را مصرف کند. به عنوان مثال می توان از پله ها به جای آسانسور استفاده کرد (58). تعریف عملی: در این مطالعه از فرم کوتاه پرسشنامه بین المللی فعالیت فیزیکی (IPAQ) استفاده خواهد شد. فعالیت بدنی را میتوان از طریق روش خودگزارشی و یا تست فیزیولوژیکی و متابولیکی ارزیابی کرد. شایع ترین روش سنجش فعالیت بدنی، پرسشنامه استانداردIPAQ می باشد که بطور مکرر از آن، استفاده میشود. فرم کوتاه این ابزار از 7 سئوال( 2 سئوال مربوط به فعالیت بدنی شدید، 2 سئوال مرتبط با فعالیت بدنی متوسط، 2 سئوال مربوط به فعالیت بدنی سبک و 1 سئوال مربوط به نشستن) تشکیل شده است و فعالیت بدنی را طی 7 روز گذشته اندازه-گیری می¬کند. طبقه بندی سطح فعالیت فیزیکی: سبک: پیاده روی متوسط: حمل بارهای سبک، دوچرخه سواری با سرعت متوسط، والیبال سنگین: بلند کردن اجسام سنگین، حفاری (مثل کندن باغچه)، ایروبیک (ورزش هوازی)، دوچرخه سواری سریع، دویدن نحوه محاسبه و طبقه بندی فعالیت فیزیکی از روی پرسش نامه های تکمیل شده به شرح ذیل می باشد: ابتدا برای فعالیت های ذکر شده، معادل های متابولیک (MTE) محاسبه خواهد شد. معادل متابولیک برای پیاده¬روی 3/3 و برای فعالیتهای متوسط 4 و برای فعالیت های شدید 8 در نظر گرفته می شود. سپس این اعداد در مدت زمان فعالیت بدنی ذکر شده به دقیقه و تعداد روزهای انجام آن فعالیت ضرب خواهد شد(59). معادل متابولیک (دقیقه در هفته) = پیاده روی (معادل متابولیکی× دقیقه× روز)+ فعالیت متوسط (معادل متابولیکی× دقیقه× روز)+ فعالیت شدید (معادل متابولیکی× دقیقه× روز) |
| ذینفعان نتایج طرح | ذینفعان این طرح، زنان مبتلا به سرطان پستان و خانواده های آنان می باشند. از دیگر ذی نفعان این طرح می¬توان به مراقبین سلامت زنان و سیاستگذاران و برنامه ریزان حیطه سلامت زنان اشاره نمود. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| رقیه نوری زاده | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| عصمت مهرابی | مشاور |
| معصومه صفدری | دانشجوی مالک پایان نامه |
| رضا اقدام ضمیری | مشاور |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر نگرانی از عود سرطان، مرحله پیشرفته بیماری و مکان درمان از مهمترین تعیین کننده های درک از بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان هستند.متن خبر با توجه به ارتباط بین درک از بیماری با پیامدهای پزشکی و رفتاری و اهمیت تاثیر درک از بیماری بر کیفیت زندگی و تطابق با بیماری، مطالعه حاضر با هدف
تعیین عوامل مرتبط با درک از بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان مراجعه کننده جهت شیمی درمانی و رادیوتراپی به بیمارستانهای دولتی و خصوصی تبریز در سال 1398 انجام گرفت. یافته های این مطالعه نشان داد که نگرانی از عود و بازگشت سرطان، مرحله پیشرفته بیماری و مکان درمان از مهمترین عوامل مرتبط با درک از بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان بودند؛ بطوریکه در مراجعه کنندگان به بیمارستان های خصوصی جهت شیمی درمانی یا رادیوتراپی (احتمالا بدلیل سطح تحصیلات بالاتر) و در زنان با مرحله پیشرفته بیماری، نگرانی از عود سرطان بیشتر بوده و شدت درک شده (تهدید درک شده) بالاتری گزارش گردید. در این راستا بنظر میرسد که با تشخیص سرطان پستان در مراحل اولیه از طریق غربالگری و نیز آموزش راهکارهای مقابله در افراد با شدت بالای درک شده از بیماری، در جهت کاهش نگرانی و تطابق بیماران با سرطان پستان، گامهای موثری بتوان برداشت. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر نگرانی از عود سرطان، مرحله پیشرفته بیماری و مکان درمان از مهمترین تعیین کننده های درک از بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان هستند.متن خبر با توجه به ارتباط بین درک از بیماری با پیامدهای پزشکی و رفتاری و اهمیت تاثیر درک از بیماری بر کیفیت زندگی و تطابق با بیماری، مطالعه حاضر با هدف
تعیین عوامل مرتبط با درک از بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان مراجعه کننده جهت شیمی درمانی و رادیوتراپی به مراکز انکولوژی تبریز در سال 1398 انجام گرفت. یافته های این مطالعه مقطعی از نوع توصیفی-همبستگی نشان داد که نگرانی از عود سرطان، مرحله پیشرفته بیماری و مکان درمان از مهمترین عوامل مرتبط با درک از بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان بودند؛ بطوریکه در مراجعه کنندگان به مراکز انکولوژی خصوصی (احتمالا بدلیل سطح تحصیلات بالاتر) و در بیماران با مرحله پیشرفت بیماری، نگرانی از عود سرطان بیشتر بوده و شدت درک شده (تهدید درک شده) بالاتری گزارش گردید. در این راستا بنظر میرسد که با تشخیص سرطان پستان در مراحل اولیه از طریق غربالگری و نیز آموزش راهکارهای مقابله در افراد با شدت بالای درک شده از بیماری، در جهت کاهش نگرانی و تطابق بیماران با سرطان پستان، گامهای موثری بتوان برداشت. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
