طراحی و اجرای مراقبت کانگورویی مداوم: یک اقدام پژوهی مشارکتی
Design and implementation of continouse kangaroo mother care (C-KMC): A participatory action Research
مجریان: سویل حکیمی , نیلوفر ستارزاده جهدی
خلاصه روش اجرا: خلاصه روش اجرا: پژوهش حاضر از نوع مطالعه اقدام پژوهی، با رویکرد اقدام پژوهی مشارکتی در دو مرحله به شرح زیر اجرا خواهدشد(با توجه به ماهیت اقدام پژوهی بعضی از اقدامات این دو مرحله همزمان با هم انجام خواهند گرفت): مرحله کیفی: شرکت کنندگان بخش کیفی شامل سیاستگذاران و پرسنل بیمارستان (رییس بیمارستان،پزشکان فوق تخصص نوزادان، ماماها و پرستاران شاغل در بخش نوزادان نارس) می باشد که با مصاحبه های گروهی فردی عمیق و نیمه ساختاریافته با سوالات باز برای جمع آوری داده های کیفی استفاده خواهد شد و نمونه گیری به روش هدفمند خواهدبود. راههای اخذ داده های معتبر و چگونگی تمرکز روی سوالات پژوهش با اعضای تیم تحقیق مرور و مصاحبه با سوالات از پیش تعیین شده شروع و همچنین در تداوم مصاحبه سوالات عمق دهنده و اکتشافی بر اساس نوع پاسخ به هر سوال پرسیده خواهد شد تا موانع پیاده سازی مراقبت کانگورویی مداوم شناسایی شود. نمونه گیری تا اشباع اطلاعات، یعنی عدم دریافت اطلاعات یا کد جدید، ادامه خواهد یافت. برای تجزیه و تحلیل داده ها از شیوه تحلیل کیفی محتوا با رویکرد قراردادی استفاده خواهدشد. از چهار معیار قابلیت اعتبار؛ قابلیت اعتماد؛ قابلیت تأیید و قابلیت انتقال پذیری برای افزایش صحت و استحکام یافته های کیفی استفاده خواهدشد. مرحله اقدام پژوهی: این مرحله با استفاده از الگوی عملی Bergh که از الگوی علمی Mcniff در اقدام پژوهی تبعیت می کند، اجرا خواهد شد. مراحل کلی شامل: 1-طراحی 2- اجرا 3- ارزیابی می باشد. هر مرحله داری دوگام بوده، بطوریکه مراحل کلی فوق در 6 گام به صورت جزیی تر اجرا خواهد شد. در گام اول که شناسایی نیاز ها می باشد به صورت کیفی انجام خواهد شد. در واقع در این گام پژوهشگر به جمع آوری اطلاعات مورد نیاز می پردازد. درگام دوم(عمل برای تغییر) براساس برنامه عملیات، برای کسب دانش، مهارت¬های لازم یک دوره آموزش نظری و عملی با هدف ارتقاء دانش و مهارت پرسنل مربوطه، با کمک پژوهشگر و استاد راهنما طراحی خواهد شد (کارگاه آموزشی با حضور اعضای کلیدی برای پرسنل بیمارستان). گام سوم: بدست آوردن موافقت اجرایی و تهیه امکانات و تجهیزات لازم برای بخش گام چهارم: بعد از یک دوره مناسب و مورد توافـق از درگیر شدن در مراحل دوم و سوم شروع می-شـود، بطوری که پیاده سازی اولیه صورت میگیرد. گام پنجم: (برنامه مورد ارزشیابی قرار می گیرد) پایش و ارزشیابی و اجرای مراقبت همراه باجمع¬آوری داده¬ها، اصلاح و یـا گسـترش اطلاعات صورت میگیرد. گام ششم: مرحله نهادینه سازی و تداوم انجام مراقبت بطوری که این مراقبت بصورت کامل در بالین ادغام شود. بررسی اثر بخشی اقدام پژوهی با تعیین وضعیت تغذیه نوزاد در زمان ترخیص نوزاد و طول مدت بستری نوزادان با استفاده از یک مطالعه قبل و بعد بررسی خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 63098 |
| عنوان فارسی طرح | طراحی و اجرای مراقبت کانگورویی مداوم: یک اقدام پژوهی مشارکتی |
| عنوان لاتین طرح | Design and implementation of continouse kangaroo mother care (C-KMC): A participatory action Research |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارایه الگوهای مناسب برای ارتقـاء شیوههای زندگی سالم با تاکید بـر گروههای آسیب پذیر |
| نوع مطالعه | |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دکتری تخصصی PhD |
| مدت اجرا - ماه | 21 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | نوآوری و ضرورت اجرای طرح: سلامت یک جامعه در گرو سلامت کودکان آن جامعه می باشد. کاهش مرگ ومیر نوزدان و کودکان زیر 5 سال یکی از شاخص های مهم بهداشتی در ارزیابی پیشرفت سلامت هر کشور محسوب می گردد. مطالعات نشان داده است که بخش مراقبت نوزادان با بیشترین چالش های مراقبتی روبرو است که اصلی ترین این چالش ها ارائه مراقبت هایی با کیفیت پایین به نوزادان می باشد نتیجه پیشرفت علم و تکنولوژی در بخش مراقبت ویژه نوزادان افزایش میزان بقای این نوزادان در معرض خطر می باشد. ولی با وجود این پیشرفت ها ، این نوزادان در معرض خطرات بسیار زیادی می باشند مانند خطاهای پرستاری. از جمله عواملی که باعث خطاهای پرستاری می شود کمبود نیرو انسانی و حجم فشار کاری بالا می باشد در این شرایط مراقبت آغوشی بیشتر نمایان می شود ضرورت پیدا می کند، این مراقبت خانواده محور می باشد و با توانمند کردن والدین به ویژه مادران علاوه بر کاهش کار پرسنل تاثیر قابل توجهی در بهبود شرایط جسمانی و عاطفی نوزاد خواهد داشت. سیاستگذاران بخش سلامت در کشور های در حال توسعه، در راستای اهداف توسعه پایدار در جهت کاهش مرگ ومیر نوزادان، با مدیریت منابع، نیازمند گسترش سیاست های با حداقل هزینه و با اثربخشی بالا درسلامت کودکان هستند. جهت کاربردی کردن این مراقبت نیاز به ایجاد استراتژی های مناسب، تخصیص بودجه و برنامه ریزی شفاف و هماهنگ در سطوح مختلف سیستم سلامت می باشد. علیرغم توصیه های سازمان بهداشت جهانی، یونیسف و وزارت بهداشت و درمان به استفاده از این مراقبت برای نوزادان بستری واجد شرایط، اما مراقبت کانگورویی مداوم اجرا نمی شود. در ایران اقدامات و مطالعات محدود به شکل کمی و به صورت مقطعی از مراقبت کانگورویی متناوب در بعضی از بخش های نوزادان در سطح کشور مشاهده شده است که متاسفانه بسیار کمتر از متوسط توصیه شده برای این مراقبت می باشد از طرف دیگر هیچ مطالعه کیفی در مورد شناسایی موانع اجرایی مراقبت کانگورویی مداوم در ایران صورت نگرفته است به نظر می رسد استفاده از رویکرد اقدام پژوهی مشارکتی به درک و شناخت بهتر موضوع کمک کرده و نتایج حاصل میتواند در راستای ارتقای کیفیت مراقبت از نوزادان مورد استفاده سیاستگذاران و برنامه ریزان سلامت واقع شود. |
| اهداف اختصاصی | شناسایی موانع و مشکلات ارایه مراقبت کانگورویی مداوم -اجرای برنامه مراقبت کانگورویی مداوم -تعیین میزان پیشرفت برنامه مراقبت کانگورویی مداوم 6-3 ماه -مقایسه وضعیت تغذیه انحصاری با شیر مادر در زمان ترخیص قبل و بعد از راه اندازی مراقبت کانگورویی مداوم (مربوط به فازدوم پژوهش) -مقایسه مدت بستری نوزاد نارس قبل و بعد از راه اندازی مراقبت کانگورویی مداوم (مربوط به فاز دوم پژوهش) -تعیین میزان پیشرفت برنامه مراقبت آغوشی مداوم 6-3 ماه بعد از اجرا |
| چکیده انگلیسی طرح | This study is an action research which conducted in two phases , the approach is participatory action research. With regards to nature of action research some of actions will be carry out simultaneously. Participants in the qualitative phase include policy makers (director of hospital and head of NICUs and neonatal wards) and hospital staff( nurses and midwives). Sampling is purposeful sampling and data gathering is with using of focus group discussion and individuals in depth interview . The interviews will be conducted using question guide and the main barrier of implementation continuous KMC will be identified. Sampling will be continued until data saturation. It means that the researchers can not reveal any new information. Data analysis will be performed using of conventional content analysis. For data rigor we will use of 4 criteria: credibility, transferability, conformability and reproducibility. Material and methods In this action research we will use of practical model of Bergh , it follows the MCniff approach. It consists of 3 phases: 1. Design, 2. Implementation, 3. Assessment. Each phase has 2 steps . In the first step the needs will be assessed. In this phase the researched gather all information. In the second step the necessary workshops will be design based on personnel needs. In the third step formal permission will be obtained. In the forth step the primary implementation will be done. Forth step is for monitoring of implementation and the sixth or final step is assessment of effectiveness of continue KMC in hospitalizationof newborns. |
| کلمات کلیدی | مراقبت کانگورویی مداوم: تعریف نظری: مراقبت کانگورویی مداوم (7). قرار دادن نوزاد واجد شرایط نارس بین پستان های مادردر حالت ایستاده و سر را اندکی به سمت، اندام ها می چرخانیم. تماس چشم به چشم مادر و نوزاد فراهم شود همچنین اطمینان حاصل می شود که راه های هوای نوزاد باز است. پا ها و بازوهای نوزاد باید فلکسیون داشته باشند. باید احتیاط کرد که فشار زیادی به گردن نوزاد وارد نشود. (56). مدت زمان این نوع مراقبت حداقل به مدت 20 ساعت در طول شبانه روز صورت می گیرد و مادر در زمانهای کوتاه و موقت از نوزاد جدا می شود که می تواند توسط فرد دیگری جایگزین شود (10). تعریف عملی: در پژوهش حاضر منظور از مراقبت کانگورویی مداوم قرار دادن نوزاد واجد شرایط نارس در وضعیت کانگورویی در شیفت صبح و عصر به مدت 12 الی 14 ساعت می باشد. طی بحث های که با رییس بیمارستان، فوق تخصصین نوزادان، مسئول بخش نوزادان نارس شده است و نیز جلسه برگزار شده در وزارت بهداشت به علت اینکه مادران دارای نوزادان نارس ، زنان تازه زایمان کرده می باشند و ممکن است در شیفت شب نتوانند مراقبت پیوسته ای از نوزاد خود داشته باشند. برای پیشگیری از بروز حادثه ای نامطلوب انجام این مراقبت در شیفت شب بصورت متناوب انجام خواهد گرفت و یا نوزاد از مادر جدا قرار خواهد گرفت. تغذیه انحصاری با شیر مادر: تعریف نظری: تغذیه انحصاری با شیر مادر: عمل تغذیه نوزاد توسط شیر مادر از طریق پستانهای مادر باشد(16). تعریف عملی: در پژوهش حاضر منظور از تغذیه انحصاری با شیر مادر، تغدیه نوزاد با شیر مادر چه بطور مستقیم از پستان مادر و یا شیر دوشیده شده مادر که با کاپ، قاشق یا هر وسیله دیگر که نوزاد با آن تغذیه شود اقدام پژوهی: تعریف نظری: اقدام پژوهی روشی است که در آن پژوهش و اقدام با هم ترکیب شده(32) و رویکرد مشارکتی آن باعث ایجاد تغییرات به موازات انجام پژوهش می شود (31). تعریف عملی: در پژوهش حاضر منظور از اقدام پژوهی انجام پژوهشی با رویکرد مشارکتی که همه ذینفعان برای طراحی و اجرا وارزشیابی مراقبت کانگورویی مداوم مشارکت داشته باشند، با استفاده از ترکیب الگوی مک نیف و الگوی عملی Bergh در KMCمی باشد. |
| ذینفعان نتایج طرح | سیاستگذاران، مدیران و کارگزاران بخش سلامت، فوق تخصصین نوزادان، ماماها و پرستاران شاغل در بخش نوزادان نارس، والدین نوزادان نارس و نوزادان نارس. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| سویل حکیمی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| نیلوفر ستارزاده جهدی | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| لیلا ولیزاده | مشاور |
| محمدباقر حسینی | مشاور |
| بهزاد سروران | همکار اصلی |
| محمد حیدرزاده | همکار اصلی |
| مرضیه محمدی | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر ارائه مراقبت کانگورویی مداوم در مراقبت از نوزادان نارس طی این مطالعه در محیط پژوهش نهادیه شد.متن خبر مراقبت کانگورویی یک روش مناسب در مراقبت از نوزادان نارس و کم وزن است که شامل تماس پوست به پوست بین مادر و نوزاد، تغذیه انحصاری با شیر مادر و پیگیری مناسب بعد از ترخیص می باشد. این مطالعه با هدف توسعه طراحی و اجرای برنامه مراقبت کانگورویی مداوم برای نوزادان نارس جهت ارتقاء و بهبود سلامت نوزادن نارس در مرکز آموزشی درمانی بیمارستان طالقانی تبریز انجام شد.در مرحله طراحی تلاش شد موانع و نیازها شناسایی و مقدمات اجرای اولیه مراقبت فراهم گردید. در مرحله اجرا مراقبت بصورت پایلوت به اجرا در آمد و در مرحله ارزشیابی مراقبت مورد بازنگری قرار گرفت نواقص و مشکلات اجرای مقدماتی مورد بررسی قرار گرفت برنامه به مرحله نهایی رسید بطوریکه انجام مراقبت کانگورویی مداوم برای نوزادان واجد شرایط به عنوان مراقبت روتین در بیمارستان نهادینه گردید. جهت تسهیل انجام مراقبت کانگورویی مداوم می بایست بر آموزش والدین، پزشکان، پرستاران و پرسنل بهداشتی تاکید بسیار نمود. ضمن آنکه در برخی موارد نیاز به اصلاحات در نظام پرداخت و بیمه بیماران ضروری می باشد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر ارائه مراقبت کانگورویی مداوم در مراقبت از نوزادان نارس طی این اقدام پژوهی با مشارکت افراد درگیر در محیط مطالعه نهادیه شد.متن خبر مراقبت کانگورویی یک استراتژی در مراقبت از نوزادان نارس و کم وزن است که شامل تماس پوست به پوست بین مادر و نوزاد، تغذیه انحصاری با شیر مادر و پیگیری مناسب بعد از ترخیص می باشد. به دلیل مشکلات اجرایی، علیرغم توصیه های سازمان بهداشت جهانی و یونیسف در ایران مراقبت کانگورویی مداوم برای نوزادان بستری در بیمارستان ها انجام نمی شود. این مطالعه با هدف توسعه طراحی و اجرای برنامه مراقبت کانگورویی مداوم برای نوزادان نارس جهت ارتقاء و بهبود سلامت نوزادن نارس در مرکز آموزشی درمانی بیمارستان طالقانی تبریز انجام شد.در مرحله طراحی تلاش شد موانع و نیازها شناسایی و مقدمات اجرای اولیه مراقبت فراهم گردید. در مرحله اجرا مراقبت بصورت پایلوت به اجرا در آمد و در مرحله ارزشیابی مراقبت مورد بازنگری قرار گرفت نواقص و مشکلات اجرای مقدماتی مورد بررسی قرار گرفت برنامه به مرحله نهایی رسید بطوریکه انجام مراقبت کانگورویی مداوم برای نوزادان واجد شرایط به عنوان مراقبت روتین در بیمارستان نهادینه گردید.نتایج حاصل از ارزیابی مراحل اقدام پژوهی نشان داد که انجام مراقبت کانگورویی مداوم در بیمارستان بهبود و ارتقاء یافته است و انجام مراقبت کانگورویی مداوم در مراقبت از نوزادان نارس نهادینه شده است. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
