ارزیابی برنامه های غربالگری اختلالات شناختی برای تشخیص زودرس دمانس و آلزایمر: مرور نظام مند
Assessment of Cognitive Impairment Screening for Early Detection of Alzheimer and Dementia in Primary Health Care Setting
مجریان: لیلا جهانگیری
خلاصه روش اجرا: مطالعه حاضر به شکل مرور نظام مند انجام می شود که دارای دو هدف اختصاصی برای ارزیابی برنامه های غربالگری اختلالات شناختی به منظور تشخیص زودرس آلزایمر و دمانس در سالمندان می باشد. مرور نظام مند مطالعه براساس دستورالعمل مرور نظام مند JBI انجام شده و پروتکل آن در PROSPERO ثبت خواهد شد. به منظور شناسایی برنامه های غربالگری صورت گرفته در کشورهای مختلف جهان، روش مناسب برای تشخیص زودرس و آسیبهای احتمالی اجرای برنامه ، کلیه مطالعاتی که دقت تشخیص آزمونهای خلاصه و کوتاه با قابلیت اجرا در مراقبتهای اولیه را ارزیابی نموده اند، با استفاده از کلید واژه های مرتبط و ترکیب انها با یکدیگر در پایگاههای داده Medline(PubMed)، Scopus ، The Cochrane Liberary, و PROQUEST جستجو خواهدشد. مدیریت منابع در نرم افزار EndNote صورت خواهد گرفت. دو نفر مرور گر مستقل غربالگری عنوان و چکیده و ارزیابی مقالات نهایی را انجام خواهند داد و در صورت وجود اختلاف نظر در هر یک از مراحل، از نفر سوم استفاده خواهد شد. به منظور بررسی خطر تورش در مقالات نهایی، براساس طرح مطالعه، از ابزارهای مناسب (به طور مثال QUADAS برای مطالعات تشخیصی) یا ابزارهای ارزیابی کیفیت مقالات JBI استفاده خواهیم نمود. از ارزش اخباری مثبت و منفی تستهای تشخیصی به عنوان معیار سنجش اثربخشی تستها استفاده خواهد شد. در صورتیکه مطالعات از نظر روش شناسی و یافته های گزارش شده دارای ناهمگنی نباشند، از متاآنالیز با یکی از روشهای تحلیل اثرات تصادفی یا ثابت برای ترکیب یافته ها استفاده خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 63081 |
| عنوان فارسی طرح | ارزیابی برنامه های غربالگری اختلالات شناختی برای تشخیص زودرس دمانس و آلزایمر: مرور نظام مند |
| عنوان لاتین طرح | Assessment of Cognitive Impairment Screening for Early Detection of Alzheimer and Dementia in Primary Health Care Setting |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه, گرنت پژوهشی |
| اولویت طرح | اختلالات شناختی شایع با تاکید بر پارکینسون، آلزایمر، دمانس |
| نوع مطالعه | مطالعات مرور سیستماتیک |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 9 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | نوآوری در سطح ملی : با افزایش روز افزون تعداد مبتلایان به دمانس و آلزایمر در ایران ( از 400هزار نفر در سال 1385 به 700 هزار نفر در سال 1397) و اهمیت تشخیص زودرس بیماری برای بیماران و مراقبین آنها تاکنون برنامه غربالگری اختلالات شناختی در برنامه روتین مراقبت اولیه مورد توجه قرار نگرفته است و جستجوی اولیه پژوهشگران در بانکهای اطلاعاتی PubMed ، SID ، Google scholar با کلید واژه های آلزایمر + غربالگری ایران مطالعه ای یافت نشد. این مطالعه اولین مطالعه در این زمینه در ایران خواهد بود که اثربخشی برنامه های غربالگری را در ادبیات منتشر شده شناسایی می کند. نوآوری در سطح بین المللی : آخرین مطالعه مرور نظام مند اثربخشی غربالگری آلزایمر و دمانس در سال 2012 در نظام مراقبت اولیه ایالات متحده انجام شده و تمرکز خود را بر شرایط اختصاصی ایالات متحده گذاشته است. آخرین تاریخ جستجوی این مطالعه به سال 2010 باز می گردد و پس از مطالعه حاضر برنامه های غربالگری در کشورهای دیگر انجام شده و نتایج آن منتشر گردیده است که به نظر می رسد اضافه نمودن شواهد جدید می تواند موجب غنی تر شدن ادبیات پژوهش در این زمینه گردد. |
| اهداف اختصاصی | هدف اختصاصی اول : شناسایی برنامه های غربالگری اختلالات شناختی آلزایمر و دمانس . -هدف اختصاصی دوم : تعیین دقت تشخیص روشهای غربالگری تشخیص زودرس آلزایمر و دمانس مورد استفاده در برنامه های غربالگری |
| چکیده انگلیسی طرح | The present study is conducted as a systematic review with two specific objectives to evaluate cognitive impairment screening programs for early detection of Alzheimer's and dementia in the elderly. The systematic review study was conducted according to the JBI systematic review guidelines and its protocol will be registered in PROSPERO. In order to identify screening programs implemented in different countries around the world, the appropriate method for early detection, and the possible harms of implementing the program, all studies that have evaluated the diagnostic accuracy of brief and short tests that can be implemented in primary care will be searched using related keywords and combining them in the Medline (PubMed), Scopus, The Cochrane Library, and PROQUEST databases. Reference management will be done in EndNote software. Two independent reviewers will screen titles and abstracts and evaluate the final articles, and in case of disagreement at any stage, a third reviewer will be used. In order to assess the risk of bias in the final articles, we will use appropriate tools (e.g. QUADAS for diagnostic studies) or JBI article quality assessment tools, depending on the study design. The positive and negative predictive values of diagnostic tests will be used as a measure of the effectiveness of the tests. If studies are not heterogeneous in terms of methodology and reported findings, meta-analysis with one of the methods of random or fixed effects analysis will be used to combine the findings. |
| کلمات کلیدی | غربالگری تعریف نظری : توانایی تشخیص افراد بیمار از افراد سالم(18) تعریف عملی : در این پژوهش برنامه غربالگری به اقداماتی گفته می شود که برای تشخیص سالمندان مبتلا به اختلالات شناختی و آلزایمر از طریق پرسشنامه های کوتاه و قابل کاربرد در مراکز مراقبتهای اولیه، مورد استفاده قرار می گیرد. اعتبار برنامه غربالگری تعریف نظری : توانایی تعیین افراد بیمار و سالم که از طریق ارزش اخباری مثبت ومنفی تستها اندازه گیری می شود(19) تعریف عملی: قابلیت آزمونهای غربالگری کوتاه در شناسایی سالمندان مبتلا به اختلالات شناختی حساسیت تعریف نظری : توانایی (قدرت) یک آزمایش در تشخیص افراد واقعا بیمار(19). تعریف عملی : توانایی آزمون های غربالگری در تشخیص سالمندان مبتلا به اختلالات شناختی و آلزایمر ویژگی تعریف نظری : توانایی (قدرت) یک آزمایش در تشخیص افراد واقعا سالم(19). تعریف عملی: توانایی آزمونهای غربالگری در تشخیص افرادیکه اختلالات شناختی ندارند. اختلالات شناختی نقص حافظه مرتبط با سن می باشد که در سالمندی به اختلالات خوش خیم پیری اطلاق میشود(18). تعریف عملی و نظری یکسان می باشد. آلزایمر زوال عقل ناشی از ضایعات پیشرونده قشر مغز است. که حافظه و حداقل یکی از حوزه های عملکردی فرد تحت تاثیر قرار بگیرد(18). تعریف عملی و نظری یکسان می باشد. دمانس تخریب پیشرونده و غیر قابل برگشت دو حوزه از حوزه های شناختی فرد می باشد(18). آفازی اختلال در صحبت کردن وکلام است(18). آپراکسی به اختلال در انجام حرکات هدفمند اطلاق میشود(18) آگنوزی ناتوانی در تشخیص اشیا میباشد(18) |
| ذینفعان نتایج طرح | - سالمندان در معرض ابتلا به اختلالات شناختی که با شناسایی و درمان زودتر زندگی بهتری خواهند داشت. - خانواده سالمندان و مراقبین سلامت که با شناسایی و درمان زودتر بیماری، مراقبت بهتری ارایه خواهد داد. - وزارت بهداشت که با اجرای برنامه مناسب غربالگری، بار بیماری را کاهش داده و کیفیت زندگی سالمندان و خانواده های انان را افزایش خواهد داد. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| لیلا جهانگیری | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| مصطفی فرح بخش | مشاور |
| همایون صادقی بازرگانی | مشاور |
| لیلا کریمی | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر استفاده از ابزارهای غربالگری ترکیبی می تواند برای شناسایی اختلالات شناختی در سالمندان موثر باشد.متن خبر اختلالات شناختی و آلزایمر نقش مهمی در استقلال فردی و جهت گیری سالمندان دارند. مطالعات نشان می دهند که 75 درصد از افراد مبتلا به آلزایمر تشخیص داده نمی شوند. این ممکن است در برخی از کشورهای با درآمد کم و متوسط به 90 درصد برسد. این مرور سیستماتیک و متاآنالیز با هدف شناسایی عملکرد آزمون ابزارهای غربالگری و مقایسه آنها به صورت زوجی انجام شد. یافتههای این مطالعه میتواند در برنامهریزی جهت شناسایی و مراقبت از اختلالات شناختی اولیه در سالمندان در مراکز بهداشتی کند.
مطابق با یافته های بدست آمده از مطالعات در این مرور نظامند، به نظر می رسد استفاده از ابزارهای ترکیبی برای شناسایی اختلالات شناختی در سالمندان می تواند موثر باشد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر استفاده از ابزارهای غربالگری ترکیبی می تواند برای شناسایی اختلالات شناختی در سالمندان موثر باشد.متن خبر اختلالات شناختی و آلزایمر نقش مهمی در استقلال فردی و جهت گیری سالمندان دارند. مطالعات نشان می دهند که 75 درصد از افراد مبتلا به آلزایمر تشخیص داده نمی شوند. این ممکن است در برخی از کشورهای با درآمد کم و متوسط به 90 درصد برسد. این مرور سیستماتیک و متاآنالیز با هدف شناسایی عملکرد آزمون ابزارهای غربالگری و مقایسه آنها به صورت زوجی انجام شد. یافتههای این مطالعه میتواند در برنامهریزی جهت شناسایی و مراقبت از اختلالات شناختی اولیه در سالمندان در مراکز بهداشتی کند. مطابق با یافته های بدست آمده از مطالعات در این مرور نظامند، به نظر می رسد استفاده از ابزارهای ترکیبی برای شناسایی اختلالات شناختی در سالمندان می تواند موثر باشد. |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
