آگاهی و نگرش پرستاران و پزشکان شاغل در بخشهای اورژانس مراکز آموزشی و درمانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز از اهدا عضو پس از مرگ قلبی در سال 1398
Knowledge and attitudes of nurses and physicians’ about donation after circulatory death In emergency wards of educational and therapeutic centers of Tabriz University of Medical Sciences in 2019
مجریان: زهرا شیخ علیپور
خلاصه روش اجرا: این مطالعه از نوع توصیفی تحلیلی است که با هدف بررسی آگاهی و نگرش پرستاران و پزشکان شاغل در اورژانس مراکز آموزشی و درمانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز از اهدا عضو پس از مرگ قلبی ( DCD=Donation after Circulatory Death) صورت میگیرد، که پس از کسب مجوز از کمیته اخلاق و معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام خواهد شد. بدینصورت که پژوهشگر با حضور در اورژانس مراکز آموزشی و درمانی منتخب، معرفی خود و بیان اهداف پژوهش و اخذ رضایت آگاهانه از مشارکتکنندگان حائز شرایط اقدام به پر کردن پرسشنامه خواهد نمود. در این مطالعه از دو پرسشنامه استفاده خواهد شد که پرسشنامه اولی برای سنجش آگاهی و دومی برای سنجش نگرش پرستاران و پزشکان در خصوص اهدا عضو از افراد فوت شده پس از ایست قلبی استفاده خواهد شد. بعد از جمعآوری، دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه 16 تحلیل خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 62863 |
| عنوان فارسی طرح | آگاهی و نگرش پرستاران و پزشکان شاغل در بخشهای اورژانس مراکز آموزشی و درمانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز از اهدا عضو پس از مرگ قلبی در سال 1398 |
| عنوان لاتین طرح | Knowledge and attitudes of nurses and physicians’ about donation after circulatory death In emergency wards of educational and therapeutic centers of Tabriz University of Medical Sciences in 2019 |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارائه الگوهای مناسب در مدیریت نظام سلامت |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 11 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | اهداکننده میتواند با اهدای بافت و اعضای خود 1 تا 53 نفر را از معلولیت رهایی بخشد. بر اساس آمار ارائه شده توسط مرکز پیوند و بیماریهای خاص وزارت بهداشت هر 2-3 ساعت یک نفر به دلیل نرسیدن عضو پیوندی فوت میکند. همچنین از نظر تمامی ادیان عمل اهدای عضو یک حرکت خداپسندانه و عشق به هم¬نوع محسوب شده و در دین مبین اسلام نیز بر این مهم تأکید شده است. متأسفانه فقط 700 نفر از 27000 نفر نیازمند به عضو اهدایی، پیوند دریافت میکنند و روزانه 7-10 نفر به علت عدم وجود ارگان مناسب پیوندی فوت میکنند. اهدای عضو پس از مرگ قلبی در 15 سال گذشته به یک عمل پزشکی پذیرفته شده تبدیلشده است. اهدا عضو پس از مرگ قلبی (DCD) یک مسیر ثابت شده برای اهدای چند عضو در تعدادی از کشورها از جمله استرالیا است که شامل بازیابی اعضاء پس از مرگ یک فرد بوده که در آن مرگ این فرد بر اساس توقف دائمی گردش خون در بدن "مرگ قلبی" تعیینشده است. بسیاری از گروههای حرفهای از اهدا عضو پس از مرگ قلبی (DCD) بهعنوان راهی برای افزایش عضو برای پیوند استفاده کردهاند. با توجه به شایعترین کاربرد DCD، پس از 5 دقیقه توقف دائمی گردش خون در بدن و بدون نبض بودن "مرگ قلبی" فرد بهعنوان کاندیدی برای اهدا عضو پس از مرگ قلبی قرار میگیرد، از کلیهها، کبد و گاهی ریهها فوراً اهدا عضو انجام میشود. اما یکی از موانع اصلی استفاده از چنین روشی برای پیوند عضو میتواند نگرش وآگاهی ارائهدهندگان مراقبتهای بهداشتی نسبت به DCD باشد، چرا که فرآیند اهدا عضو و پیوند اعضا، یک کار تیمی بوده و طبق مطالعات انجام شده نگرش پرستاران و پزشکان نسبت به اهدای عضو با موفقیت برنامههای اهدای عضو در ارتباط مستقیم است. اهدای عضو ارتباط نزدیکی با میزان آگاهی و نگرش نسبت به فرآیند اهدای عضو دارد، برخی مطالعات نشان دادند که کمبود آگاهی در موارد اهدا عضو به ویژه در بین کارکنان سیستم سلامت، باعث از دست دادن تقریباً 20 درصد موارد قابل اهدا و پیوند اعضا میشود. همچنین نگرش مثبت نسبت به اهدای عضو در پزشکان و پرستاران به صورت غیرمستقیم بر افزایش رضایت خانواده بیمار برای اهدای عضو تأثیر خواهد داشت. لذا به نظر می¬رسد که بررسی آگاهی و نگرش پرستاران و پزشکان در خصوص اهدا عضو پس از مرگ قلبی میتواند نقش موثری در زمینه سازی و آمادهسازی مراکز اورژانس و پرسنل در شناسایی و معرفی افراد واجد شرایط اهدا عضو گردد. |
| اهداف اختصاصی | تعیین و مقایسه آگاهی پزشکان و پرستاران شاغل در اورژانس مراکز آموزشی و درمانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز -تعیین و مقایسه نگرش پزشکان و پرستاران شاغل در اورژانس مراکز آموزشی و درمانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز |
| چکیده انگلیسی طرح | |
| کلمات کلیدی | اهدا عضو پس از مرگ قلبی(DCD): تعریف نظری: اهدا عضو از فرد فوتشده( DCD=Donation after Circulatory Death) نیز نامیده می شود که روش ثابتشده برای اهدای چند عضو می باشد که شامل برداشت و پیوند اعضا بدن پس از مرگ یک فرد است، و معیار مرگ، بر اساس " ایست قلبی"و نبود نبض قابلبرگشت پس از 5 دقیقه از توقف دائمی گردش خون در بدن تشخیص و فرد را بهعنوان کاندیدی برای اهدا عضو پس از مرگ قلبی قرار می دهد، که از کلیهها، کبد و گاهی ریه ها فوراً پیوند عضو صورت میگیرد.(8, 9, 11) تعریف عملی : منظور از DCD در این مطالعه افرادی هستند که در بخش اورژانس به دنبال ایست قلبی فوت نموده و از طرف پرسنل اورژانس برای پیوند اعضا معرفی میگردند. البته در این مطالعه ما به دنبال بررسی میزان اهدا عضو از افراد فوتشده نیستیم و لذا مورد بررسی قرار نخواهد گرفت. آگاهی تعریف نظری: آگاهی، توانائی فراگیر برای حفظ کردن، به یادآوردن ،تعریف کردن، تشخیص دادن یا شناسایی اطلاعات ویژهای نظیر حقایق، قوانین، اصول، شرایط و اصطلاحات ارائهشده در طی روند آموزش است.(24) تعریف عملی: در این پژوهش،آگاهی پرسنل با استفاده از پرسشنامه آگاهی که توسط Rodrigue و همکاران در سال 2018 طراحیشده است موردبررسی قرار خواهد گرفت.(20) این پرسشنامه شامل 20 سؤال 2 گزینه ای است که با درست یا نادرست پاسخ داده می شود. برای هر جواب صحیح نمره یک و برای جواب غلط یا عدم پاسخ، نمره صفر تعلق میگیرد. نمره اولیه هر فرد با جمع نمرات کسبشده از سؤالات محاسبه و بعد نمره آگاهی هر فرد از صفر تا 20 محاسبه میگردد. نمره بالاتر نشاندهنده آگاهی و دانش بالای پرسنل در خصوص اهدای عضو است. نگرش تعریف نظری: نگرش مجموعهای از اعتقادات، عواطف و نیات رفتاری نسبت به یک شیء، شخص یا واقعه است. به عبارتی تمایل نسبتاً پایدار به شخصی، چیزی یا رویدادی است که در احساس و رفتار فرد نمایان میشود.(25) تعریف عملی: در این پژوهش، منظور نمرهای است که از پاسخ به سؤالات مربوط به نگرش درزمینهٔ اهدای عضو از فرد مرگ قلبی توسط پرستاران و پزشکان اورژانس کسب می شود. پرسشنامه نگرش نیز توسط Rodrigue و همکاران طراحیشده است که شامل 34 آیتم است. پاسخ به گزینه ها بر اساس طیف لیکرت پنج گزینهای که شامل کاملاً موافقم (1)تا کاملاً مخالفم (5)میباشد. دوازده سؤال نگرش، نمرهگذاری معکوس شدهاند . نمره کل پرسشنامه بین 34 تا 170میباشد بالاترین نمره نشاندهنده نگرش مثبت نسبت به اهدا عضو میباشد.(20) |
| ذینفعان نتایج طرح | جامعه: با افزایش آگاهی و نگرش به این مدل از اهداء عضو و انجام اقدامات لازم درزمینهٔ های پیوند اعضاء، از لحاظ رشد سلامت و بهبود کیفیت زندگی نیازمندان پیوند عضو و در نهایت جامعه سود خواهد برد. سیاست گزاران سلامت: با برنامهریزیهای مناسب زمینه را برای تصویب تنظیم الگوریتم فعالسازی کد اهداء عضو از بیماران فوتشده بعد از ایست قلبی، مصمم خواهد کرد. بیماران نیازمند اهداء عضو: با تشخیص بهموقع و انجام پروسه اهداء عضو در نهایت بیماران نیازمند اهداء عضو به ذینفعان این طرح افزوده خواهند شد. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| جعفر کندری | دانشجوی مالک پایان نامه |
| زهرا شیخ علیپور | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| وحید زمانزاده | مشاور |
| روزبه رجائی غفوری | مشاور |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر نگرش پرستاران و پزشکان شاغل در اورژانس نسبت به اهدا عضو پس از مرگ قلبی مثبت بوده و آگاهی خوبی در این خصوص داشتند.متن خبر اهدا عضو پس از مرگ قلبی شامل برداشت و پیوند اعضا بدن پس از مرگ یک فرد است، که در آن مرگ ، بر اساس توقف دائمی گردش خون در بدن اتفاق افتاده است. اهدا عضو پس از مرگ قلبی را بهعنوان راهی برای افزایش اعضاء برای پیوند معرفی کردهاند. که در آن پس از 5 دقیقه از توقف دائمی گردش خون در بدن و بدون نبض بودن "مرگ قلبی" فرد بهعنوان کاندیدی برای اهدا عضو پس از مرگ قلبی قرار میگیرد. نگرش پرستاران و پزشکان نسبت به اهدای عضو با موفقیت برنامههای اهدای عضو در ارتباط اند. بهطوریکه نگرش مثبت نسبت به اهدای عضو در پزشکان و پرستاران بهصورت غیرمستقیم بر افزایش رضایت به اهدای عضو تأثیر خواهد داشت. براساس این مطالعه نگرش پرستاران و پزشکان شاغل در اورژانس نسبت به اهدا عضو پس از مرگ قلبی مثبت بوده و آگاهی خوبی در این خصوص داشتند. که میتواند در کنار تهیه گایدلاین ها و پروتکل های لازم در شروع و توسعه این نوع از اهدا عضو و رفع کمبود عضو پیوندی موثر واقع شود. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
