ترجمه، بومی سازی و روان سنجی پرسشنامه تجارب و رضایت از زایمان زودرس در ایران
Translation, adaptation and psychometric validation of preterm birth experience and satisfaction scale (P-BESS) in Iran
مجریان: سکینه محمد علیزاده چرندابی
خلاصه روش اجرا: پژوهش حاضر یک پژوهش متدولوژیکال (روش شناسی) است که در آن اعتبارسنجی و تعیین پایایی مقیاس تجارب و رضایت از مراقبت در طی زایمان زودرس به عنوان ابزار اندازه گیری مد نظر است. از طراحان اصلی ابزار از طریق ایمیل مجوز ترجمه، بومی سازی و روانسنجی ابزار اخذ شده است. ترجمه نسخه original انگلیسی با استفاده از روش Forward-backward انجام شده و نسخه فارسی تهیه می شود. با در نظر گرفتن 10 نمونه برای هر آیتم، حجم نمونه 170 نفر خواهد بود. افراد مورد پژوهش زنان با زایمان زودرس زیر 37 هفته تک قلو/ چند قلو در زایشگاههای دولتی و خصوصی شهر تبریز می باشند. افرادی که فرزند/فرزندان حاصل از زایمان اخیرشان فوت کرده باشد، در مطالعه وارد نخواهند شد. تعداد نمونه از هر بیمارستان بطور نسبتی (بر اساس آمار زایمان زودرس سه ماه اخیر آنها) مشخص خواهد شد. پس از اخذ رضایت آگاهانه کتبی پرسشنامه ها توسط خود مادران طی 24 الی 72 ساعت پس از زایمان تکمیل خواهد شد. از پرونده مادران و نوزادان نیز برخی داده های مورد نیاز استخراج خواهد شد. به منظور تعیین روایی محتوا از نظرات متخصصان با تجربه در زمینه طراحی ابزار و تجربه و رضایت از زایمان بر اساس شاخص روایی محتوا (Content Validity Index (CVI و نسبت اعتبار محتوا Content Validity Rate (CVR) و سپس از نظرات زنان در باره محتوا، وضوح و سادگی سوالات پرسشنامه استفاده می شود. روایی صوری نیز به عنوان قسمتی از روایی محتوا همین جا و به همین روش با کمی تفاوت و با محاسبه Impact Score توسط پژوهشگر و با استفاده از نظرات زنان درباره محتوا، وضوح و سادگی سوالات بررسی می شود. به منظور تعیین پایایی، ثبات بازآزمایی، پرسشنامه دو بار با فاصله دو هفته توسط 20 نفر از زنان که به صورت تصادفی انتخاب شده اند، پر می شود و شاخص همبستگی درون رده ایInteraclass Correlation Coefficient (ICC) و فاصله اطمینان آن، بین نمرات به دست آمده از دو بار پاسخ دهی ابزار برای هر عامل و کل پرسشنامه محاسبه می شود. به منظور تعیین همسانی درونی (Internal consistency) از محاسبه ضریب الفای کرونباخ(Cronbach Coefficient alpha) برای هر عامل و کل ابزار استفاده می شود. به منظور تعیین روایی ملاکی همبستگی بین نمره کل و نمرات زیرمقیاسها با جمع نمره حاصل از دو سئوال در زمینه رضایت کلی از مراقبت ("من از مراقبت دریافتی در طی زایمان کاملا راضی بودم" و "مراقبت طی زایمان می¬توانست خیلی بهتر ارائه شود") با مقیاس لیکرت پنج گزینه ای و این پرسشنامه محاسبه خواهدشد. به منظور روایی سازه از روش تحلیل عاملی اکتشافی Exploratory Factor Analysis (EFA) و تحلیل عاملی تاییدی Confirmatory Factor Analysis (CFA) استفاده میشود. برای تحلیل عاملی اکتشافی، پس از محاسبه ماتریس همبستگی بین متغیرها، استخراج عوامل صورت می گیرد و سپس از دوران عاملی به منظور بررسی رابطه بین عوامل استفاده میشود.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 62713 |
| عنوان فارسی طرح | ترجمه، بومی سازی و روان سنجی پرسشنامه تجارب و رضایت از زایمان زودرس در ایران |
| عنوان لاتین طرح | Translation, adaptation and psychometric validation of preterm birth experience and satisfaction scale (P-BESS) in Iran |
| نوع طرح | گرنت پژوهشی |
| اولویت طرح | اطلاعات سلامت (health information) |
| نوع مطالعه | مطالعات روش شناختی |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | تجارب زنان از زایمان، ترکیبی از رویدادهای فیزیولوژیک و ذهنی-روانی مرتبط به هم است، که از پیامدهای مهم زایمان تلقی می شود. تجارب زایمانی زنان زمان زیادی همراه آنان می ماند. تجارب بد زایمانی بر روی رفتار باروری بعدی مادران تاثیر می گذارد، مادرانی که تجارب بدی داشته اند؛ تعداد فرزندان کمتری به دنیا می آورند؛ با فاصله بیشتری مجددا باردار می شوند و تجارب بد زایمانی با ناباروری آتی آنان ارتباط دارد. دیدگاه ها، تجارب و رضایت زنان از مراقبتهای مامایی، به ویژه مراقبتهای حین زایمان، روز به روز بیشتر مورد توجه ارائه دهندگان خدمات بهداشتی، مدیران و سیاستگذاران قرار می گیرد و می تواند بر تصمیمات سازمان و خدمات ارائه شده آن تاثیر بگذارد. سازمان هایی که بر بهبود تجارب مراجعه کنندگان خود تاکید بیشتری دارند، مراقبت¬هایشان پیامدهای بهتری دارد. سنجش رضایت روشی است که می توان با آن پروسه مراقبت را ارزیابی کرد، دیدگاه¬های مراجعه کنندگان را توصیف و مراقبت را ارزشیابی نمود. رضایت بیمار پیامد اصلی تعامل بین ارائه دهنده و گیرنده خدمت است که سنجشی از کیفیت مراقبت ارائه شده می¬باشد. پرسشنامه ها رایج ترین ابزارهای سنجش رضایت هستند. مطابق مطالعات مروری انجام گرفته، تعداد نسبتا زیادی ابزار جهت سنجش رضایت و تجربه در طی لیبر و زایمان و رضایت از مدلهای مختلف ارائه مراقبتهای مامایی طراحی و در کشورهای مختلف روانسنجی شده اند ولی هیچ کدام از این ابزارهای به بررسی رضایت والدینی که نوزاد زودرس یا بیمار یا مرده به دنیا آورده اند، نپرداخته اند و از آنجایی این گروه خاص از والدین تجارب متفاوتی را گزارش می کنند، لذا این ابزارها برای کاربرد در این گروهها مناسب نمی باشند. اغلب مادرانی که زایمان زودرس می نمایند، خود، جنین و نوزادشان در طی مراحل زایمانی و پس از زایمان به مراقبت ویژه دارند. نوزادان حاصل از زایمان زودرس بلافاصله پس از تولد از والدین جدا شده و به مراقبتهای تخصصی سپرده می شود. این عوامل سبب می شود که زایمان زودرس یک تجربه پر استرس برای والدین باشد و تاثیرات بلند مدتی بر هر دوی والدین بگذارد. بنابراین والدینی که نوزادشان زودهنگام به دنیا آمده است، تجارب متفاوت از والدینی که نوزاد سالم و ترم دارند، گزارش می کنند. مطابق برآورد سال 2017، در سطح جهان سالانه 17.5 میلیون کودک قبل از پایان هفته 37 بارداری (قبل از روز 259 بعد از اولین روز آخرین قاعدگی) به دنیا می آیند (تولد زودرس). شیوع تولد زودرس در کل دنیا 11% کل موالید زنده بوده و در کشور ایران مطابق یک مطالعه مروری، 9.2 درصد (ضریب اطمینان 95%: 7.6 تا 10.8) و مطابق مطالعه مروری دیگر، 10 درصد (ضریب اطمینان 95%: 8 تا 12 درصد) گزارش شده است. Sawyer و همکاران (سال 2013) در انگلستان طی مطالعه کیفی با مصاحبه¬های نیمه ساختارمند، به بررسی اکتشافی تجارب و رضایت والدین دارای فرزند متولد شده در هفته 32 و کمتر پرداخته و در ادامه کار خود به طراحی و روانسنجی پرسشنامه اختصاصی برای والدین دارای فرزند پره ترم (P-BESS) Preterm Birth Experience and Satisfation Sacle اقدام نمودند. این پرسشنامه دارای 17 + 4 آیتم و 3+1 زیر مقیاس یا subscale است که شامل: عملکرد حرفه ای و همدلی کارکنان (هفت آیتم)، اطلاعات و توضیحات (هفت آیتم)، اعتماد به کارکنان (سه آیتم) و زیر مقیاس چهارم که مختص به مادرانی است که همسرشان در طی لیبر و زایمان حضور داشته اند (سه آیتم) می¬باشد. نسخه اسپانیایی این مقیاس در سال 2017 در اسپانیا بر روی 182 زنی که در طی 24 الی 72 ساعت اخیر زایمان زودرس زیر 37 هفته با نوزاد زنده تک قلو یا چند قلو داشتند، مورد روانسنجی قرار گرفته و نشان داده شده است که نسخه اسپانیایی آن برای ارزیابی تجربه و رضایت این گروه از افراد هم یک ابزار روا و پایا می باشد. با توجه به اهمیت بررسی تجربه و رضایت از زایمان، به ویژه در زایمانهای پرخطر که شایعترین این زایمانها مربوط به زایمانهای زودرس می باشد و با عنایت به عدم امکان استفاده از تجربه و رضایت از زایمان طراحی شده برای زایمانهای کم خطر برای این از افراد، محققین در نظر دارند که ابزار مذکور را ترجمه، بومی سازی و روان سنجی نمایند، تا محققین جهت انجام امور تحقیقاتی مرتبط، از جمله در ارزیابی تاثیر مداخلات جهت ارتقای رضایت و تجربه این گروه پرخطر، بتوانند از این ابزار بطور قابل اعتمادی جهت سنجش پیامد اصلی مطالعه استفاده نمایند. سیاست گذاران و ارائه دهندگان خدمات نیز جهت ارتقای خدمات ارائه شده می توانند از ابزار بهره جویند. |
| اهداف اختصاصی | |
| چکیده انگلیسی طرح | This is a methodological study in which psychometric properties of preterm birth experience and satisfaction scale (P-BESS) in Iran will be evaluated. We have obtained written permission from developers of the tool via e-mail. We will use the forward-backward translation method to translate the original English P-BESS into Persian. Considering 10 participants for each item, sample size will be 170. Inclusion criteria are: healthy women who has delivered singleton or multiple alive child with gestational age of less than 37+0. Samples were selected purposively, stratified by center (based on number of premature delivery in the previous 3 months at each center) among women hospitalized at hospitals in Tabriz- Iran. After signing informed consent, the questionnaire will be completed by the participants at 24-72 hours after delivery. Some of necessary data will be extracted from mother and child records. We will use expert opinion for the content and face validity and woman opinions for the face validity. We will calculate content Validity Index (CVI), content Validity Rate (CVR) and impact Score. Test-retest reliability will be evaluated by completing the P-BESS twice by 20 women with about 2 week interval. Cronbach Coefficient alpha and intera-class correlation coefficient (ICC) and its 95% CI will be calculated. To determine criterion validity, we will calculate association coefficient of the total and sub-scale score with sum score of the two questions (The care during the birth could have been improved, I was very satisfied with the care during the birth). Construct validity will be evaluated using Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA). Principal axis factoring model and oblimin rotation was used to extract the factor structure. |
| کلمات کلیدی | زایمان زودرس تعریف نظری: به رخداد زایمان قبل از اتمام هفته 37 بارداری زایمان زودرس گفته می شود (25). تعریف عملی: در این پژوهش، مادرانی که با شروع زودرس دردهای زایمانی قبل ار اتمام هفته 37 بارداری مراجعه و در بیمارستان بستری می شوند، به عنوان زایمان زودرس تلقی خواهند شد. روانسنجی: تعریف نظری: روانسنجی روی مسایل و موضوعات اندازهگیری توسط ابزارها و اصولا روی پایایی و روایی ابزارها و مقیاسها متمرکز است (26). تعریف عملی: منظور از روانسنجی در این مطالعه تعیین روایی و پایایی پرسشنامه تجارب و رضایت والدین از مراقبتهای حول و حوش زایمان زودرس میباشد. روایی تعریف نظری: روایی یک ابزار نشان می¬دهد که ابزار مذکور چقدر توانسته است، سازه ای که برای اندازه گیری آن طراحی شده، را اندازه بگیرد (27). تعریف عملی: در این پژوهش، منظور از روایی، اندازه گیری روایی محتوا(Content validity) ، روایی صوری (Face validity)، روایی سازه (Construct validity) به روش تحلیل عاملی اکتشافی Exploratory Factor Analysis (EFA) و تحلیل عاملی تاییدی Confirmatory Factor Analysis (CFA) و روایی ملاکی (Criterion Validity) می باشد. پایایی تعریف نظری: پایایی به دقت، اعتمادپذیری، ثبات یا تکرار پذیری نتایح آزمون اشاره میکند (28). تعریف عملی: در این پژوهش، ما پایایی را با ، اندازهگیری ثبات بازآزمایی (Test-retest Reliability) با استفاده از آزمون مجدد و با محاسبه Intraclass Correlation Coefficient (ICC) و فاصله اطمینان آن بین نمرات به دست آمده از دو بار پاسخدهی پرسشنامه و اندازهگیری همسانی درونی (Internal consistency) با استفاده از محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (Cronbach Coefficient alpha) به دست خواهیم آورد. رضایت و تجربه زایمانی تعریف عملی: در این پژوهش ما رضایت و تجربه زایمانی را با پرسشنامه تجارب و رضایت والدین از مراقبتهای حول و حوش زایمان زودرس بررسی خواهیم کرد، این پرسشنامه دارای چهار حیطه یا subscale است که شامل: عملکرد حرفه ای و همدلی کارکنان (هفت آیتم)، اطلاعات و توضیحات (هفت آیتم)، اعتماد به کارکنان (سه آیتم) و حیطه چهارم که مختص به مادرانی است که همسرشان در طی لیبر و زایمان حضور داشته اند ( دوآیتم) می باشد. لازم به ذکر است که ابزار اصلی همان سه حیطه اول بوده که شامل 17 آیتم می باشد و دو سئوال مربوط به مشارکت همسر طبق توصیه طراحان ابزار می تواند به ابزار اضافه گردد. همچنین طراحان ابزار برای روایی همگرا دو سئوال را که مربوط به رضایت کلی از مراقبتهای حول و حوش زایمان زودرس است، پیشنهاد کرده اند. نمره دهی به آیتم ها با مقیاس لیکرت 5تایی انجام می شود. نمره کلی از جمع نمرات داده شده به تک تک آیتم ها به دست می آید و نمره بالاتر نشانه رضایت بیشتر از مراقبتها خواهد بود (20). این پرسشنامه از مادران بستری و طی 24 الی 72 ساعت پس از زایمان به روش مصاحبه تکمیل خواهد شد. |
| ذینفعان نتایج طرح | ذینفعان اصلی این طرح والدین بویژه زنان با زایمان زودرس هستند. محققین جهت انجام امور تحقیقاتی مرتبط، از جمله در ارزیابی تاثیر مداخلات جهت ارتقای رضایت و تجربه این گروه پرخطر، می توانند از این ابزار بطور قابل اعتمادی جهت سنجش پیامد اصلی مطالعه استفاده نمایند. سیاست¬گذاران و ارائه دهندگان خدمات نیز جهت ارتقای خدمات ارائه شده می توانند از ابزار بهره جویند. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| سکینه محمد علیزاده چرندابی | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| شمسی عباسعلیزاده | همکار اصلی |
| مژگان میرغفوروند | همکار اصلی |
| مریم نجارزاده | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر پرسشنامه تجارب و رضایتمندی زنان از مراقبت های حول و حوش زایمان زودرس یک پرسشنامه روا و پایا برای زنان ایرانی استمتن خبر روند آغاز و رخداد زایمان زودرس اغلب سریع و غیر منتظره بوده و نوزاد از مادر جدا شده و به مراقبت های تخصصی سپرده می شود، همین امر سبب می شود که زایمان زودرس برای والدین تبدیل به تجربه پر استرس شود. در این مطالعه مقطعی روانسنجی نسخه فارسی پرسشنامه تجارب و رضایتمندی زنان از مراقبت های حول و حوش زایمان زودرس بر روی 200 زن با زایمان پیش از موعد در بیمارستان های سطح سوم سطح تبریز (الزهرا و طالقانی) انجام شد. این پرسشنامه سه حیطه؛ حس همدلی ارائه دهندگان مراقبت ها با زنان، اطمینان زنان به ارائه دهندگان و دادن اطلاعات به زنان از سوی ارائه دهندگان خدمات دارد. پرسشنامه ها طی 24 تا 72 ساعت پس از زایمان تکمیل شدند. روایی پرسشنامه با شاخصهای روایی صوری، محتوا، سازه و ملاکی و پایایی (باز آزمایی و همسانی درونی) و تحلیل عاملی اکتشافی و تائیدی انجام شد. نتایج نشان داد که این پرسشنامه یک پرسشنامه روا و پایا برای ارزیابی رضایتمندی و تجارب زنان ایرانی از مراقبت های حول و حوش زایمان زودرس می باشد.با توجه به پایین بودن نمره حیطه "دادن اطلاعات به زنان از سوی ارائه دهندگان مراقبت ها" نسبت به سایر حیطه ها، لازم است، پزشکان/ ماماها/ پرستاران به ارائه مناسب این حیطه از مراقبتها توجه بیشتری نمایند. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر پرسشنامه تجارب و رضایتمندی زنان از مراقبت های حول و حوش زایمان زودرس یک پرسشنامه معتبر استمتن خبر روند آغاز و رخداد زایمان زودرس اغلب سریع و غیر منتظره بوده و نوزاد از مادر جدا شده و به مراقبت های تخصصی سپرده می شود، همین امر سبب می شود که زایمان زودرس برای والدین تبدیل به تجربه پر استرس شود. اعتبارسنجی نسخه فارسی پرسشنامه تجارب و رضایتمندی زنان از مراقبت های حول و حوش زایمان زودرس بر روی 200 زن با زایمان پیش از موعد در بیمارستان های سطح سوم سطح تبریز (الزهرا و طالقانی) مطالعه گردید. این پرسشنامه سه حیطه؛ حس همدلی ارائه دهندگان مراقبت ها با زنان، اطمینان زنان به ارائه دهندگان و دادن اطلاعات به زنان از سوی ارائه دهندگان خدمات دارد. نتایج نشان داد که این پرسشنامه یک پرسشنامه روا و پایا برای ارزیابی رضایتمندی و تجارب زنان ایرانی از مراقبت های حول و حوش زایمان زودرس می باشد. لذا بهتر است این پرسشنامه در ارزیابی خدمات ارائه شده به این گروه از زنان مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به پایین بودن نمره حیطه "دادن اطلاعات به زنان از سوی ارائه دهندگان مراقبت ها" نسبت به سایر حیطه ها، لازم است، به پزشکان/ ماماها/ پرستاران آموزش داده شود که با دادن اطلاعات مورد نیاز و ارائه توضیحات لازم به زنانی که پیش از موعد زایمان کرده رضایتمندی و تجارب آنان از مراقبت های حول و حوش زایمان را ارتقا بخشند. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
