ارتباط بین پذیرش بیماری، تبعیت از رژیم دارویی و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی شهید مدنی تبریز سال 1398
The relationship between acceptance of illness and Medication adherence and quality of life in patients with heart failure reffered to medical education center shahid madani of Tabriz in 1398
مجریان: عاطفه اله بخشیان
خلاصه روش اجرا: مطالعه فوق یک مطالعه توصیفی-همبستگی می باشد که پس از کسب مجوز از معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی تبریز و مدیریت محترم مرکز آموزشی درمانی شهید مدنی و اخذ مجوز اخلاقی انجام مطالعه از کمیته منطقه ای اخلاق در پژوهش دانشگاه علوم پژشکی تبریز با هدف بررسی ارتباط بین پذیرش بیماری، تبعیت از رژیم دارویی و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به نارسایی قلبی ((HF مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی شهید مدنی تبریز سال 1398 انجام خواهد شد. مشارکت کنندگان واجد شرایط بر اساس معیارهای ورود، به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب خواهند شد. معیار های ورود به مطالعه، با توجه به ابتلا به بیماری های مادرزادی قلبی شامل کوآراکتاسیون آئورت، نقص های بین بطنی و ...که در نهایت منجر به نارسایی قلبی خواهند شد؛ شامل داشتن حداقل 18 سال سن، توانایی مصرف دارو به صورت مستقل،داشتن توانایی جسمی و روانی جهت شرکت در مطالعه،رضایت آگاهانه جهت شرکت در مطالعه، دارای نارسایی قلبی کلاس 2 و 3 و 4 بر اساس تقسیم بندی NYHA که توسط پزشک معالج تشخیص داده شود؛ و عدم ابتلا به بیماری های جسمی و روانی دیگر می باشد. برای تعیین حجم نمونه از یکی از اهداف مطالعه که ارتباط بین تبعیت از رژیم دارویی و پذیرش بیماری بود استفاده شد. با توجه به اینکه کمترین میزان همبستگی در نظر گرفته شده که از لحاظ بالینی و نظری برای محقق مهم باشد کمتر از 169/0 نیست، لذا حجم نمونه تعیین شده با r=0.169 برای بقیه اهداف نیز کافی می باشد. با در نظر گرفتن خطای نوع اول 05/0 و توان ازمون 1- β 80درصد، و مقدار همبستگی براورد شده برابر 169/0 از مطالعه polanska و همکاران(54)، حجم نمونه بدست آمده برابر 273 نفر بدست امد. ابزار مطالعه در این پژوهش شامل پرسشنامه هایی است که توسط بیماران تکمیل می گردد؛ قسمت اول شامل پرسشنامهی مربوط به اطلاعات دموگرافیک، قسمت دوم پرسشنامه ( MLHFQ)Minnesots Living With Heart Failure Questionnaire مربوط به کیفیت زندگی بیماران می باشد و شامل 21 آیتم می باشد. قسمت سوم پرسشنامه مربوط به پذیرش بیماری است و شامل 8 آیتم می باشد.( AIS )Acceptance of illness Scale و قسمت آخر پرسشنامه مربوط به تبعیت از رژیم دارویی 5 آیتمی (MARS )Medication adherence Report Scale می باشد. پس از کسب موافقت کمیتهی اخلاق دانشگاه و با ارائهی معرفینامهی کتبی از دانشکدهی پرستاری و مامایی به مسؤولین واحد های مذکور و کسب موافقت آنها، اقدام به جمعآوری دادهها می گردد. پژوهشگر ابتدا خود را به واحدهای پژوهش معرفی کرده و پس از توضیح اهداف پژوهش برای بیمار و خانوادهی وی و جلب همکاری آنان، فرم رضایتنامه ی کتبی تکمیل می کند. سپس برای مشارکت کنندگان مشخصات فردی و فرم مشخصات بیماری و دیگر پرسشنامه ها تکمیل میگردد.در پایان تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 21 و نرم افزار STATA 14 و با استفاده از آزمون های همبستگی پیرسون و ضریب همبستگی اسپیرمن، همچنین از رگرسیون خطی برای تعیین شدت و جهت ارتباط بین متغیرها استفاده خواهد شد
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 62664 |
| عنوان فارسی طرح | ارتباط بین پذیرش بیماری، تبعیت از رژیم دارویی و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی شهید مدنی تبریز سال 1398 |
| عنوان لاتین طرح | The relationship between acceptance of illness and Medication adherence and quality of life in patients with heart failure reffered to medical education center shahid madani of Tabriz in 1398 |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارائه الگوهای مناسب در مدیریت نظام سلامت |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | یکی از علل اصلی مرگ و میر در کشور ما مربوط به بیماری های قلبی و عروقی می باشد و خط پایان همه بیماری های قلبی، نارسایی قلبی است. این بیماری درمان قطعی ندارد و نیازمند تبعیت از رژیم دارویی و مراقبت مادام العمر می باشد. این موضوع اهمیت تبعیت از رژیم دارویی و رعایت سبک زندگی را در این گروه از بیماران آشکار می سازد. با توجه به اینکه پدیده تبعیت از رژیم دارویی و تاثیر آن بر کیفیت زندگی این بیماران پیچیده و دارای ابعاد گوناگون است؛ و از سویی مطالعات مختلف حاکی از چالش های فراوان بیماران مبتلا به نارسایی قلبی در این زمینه است؛ و با توجه به فقدان مطالعه مشابه در ایران، این مطالعه با هدف ﺗﻌﻴﻴﻦ ارتباط پذیرش بیماری، تبعیت از رژیم دارویی و کیفیت زندگی در ﺑﻴﻤﺎرانﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ ﻧﺎرﺳﺎﻳﻲ قلبی انجام می گیرد، تا بتوان با کسب آگاهی و دانش در زمینه عوامل تاثیر گذار کیفیت زندگی این بیماران همگام با اجرای برنامه مراقبتی نسبت به ارتقای آن اهتمام ورزید. هدف از بررسی متغیرهای مرتبط با کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی، اتخاذ تدابیر لازم برای اجرای مراقبت های پرستاری، کاهش افسردگی، افزایش سطح فعالیت، ارتقای آگاهی و دانش و بهبود مهارت های خود مراقبتی در بیماران و در نهایت بهبود کیفیت زندگی می باشد.با آموزش های مناسب وآگاهی دادن به بیماران در رابطه با عواقب عدم مصرف به موقع داروها و یا عدم تبعیت از رژیم دارویی در بیماران قلبی پرستاران می توانند نقش مفید و موثری ایفا کنند. |
| اهداف اختصاصی | تعیین پذیرش بیماری در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی شهید مدنی تبریز -تعیین تبعیت از رژیم دارویی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی شهید مدنی تبریز -تعیین کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی شهید مدنی تبریز -تعیین ارتباط بین پذیرش بیماری وکیفیت زندگی در بیماران نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی شهید مدنی تبریز -تعیین ارتباط بین تبعیت از رژیم دارویی وکیفیت زندگی در بیماران نارسایی مزمن قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی شهید مدنی تبریز -تعیین ارتباط بین پذیزش یماری و تبعیت از رژیم دارویی در بیماران مبتلا به نارسایی مزمن قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی شهید مدنی تبریز -تعیین میزان و شدت اثر ارتباط پذیرش بیماری و تبعیت از رژیم دارویی بر کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی شهید مدنی تبریز |
| چکیده انگلیسی طرح | |
| کلمات کلیدی | الف-پذیرش بیماری تعریف نطری: طبق تعریف سازمان جهانی بهداشت، پذیرش بیماری(Acceptance of illness) به یک سری از رفتارها(دریافت داروها، پیگیری رژیم غذایی و اجرای تغییر روش زندگی)که همزمان با تجویز کلینیکی رخ می دهند؛ اطلاق می گردد که نشان دهنده نقش فعال بیمار در طی پروسه درمانی است فاکتور های همراه با پذیرش می توانند به فاکتور های مربوط به بیمار و مربوط به مراقبت سلامتی تقسیم شوند(36). تعریف عملیاتی: در این مطالعه پذیرش بیماری با استفاده از پرسشنامه Acceptance of illness Scale(AIS) مورد سنجش قرار می گیرد. این پرسشنامه توسط Felton توسعه داده شده است؛ این مقیاس را می توان برای تعیین درجه سازگاری با هر شرایط استفاده کرد. دارای 8 عبارت در مورد مشکلات و محدودیت های ناشی از بیماری شامل: عدم استقلال، حس وابستگی به دیگران و کاهش عزت نفس.جواب ها بر مبنای 5 آیتم مقیاس بندی می شود؛ از 1(کاملا موافقم) تا 5(کاملا مخالفم) می باشد. دامنه نمره از 8 تا 40 می باشد که سازگاری با بیماری را می سنجد: نمره بالاتر در مقیاس نشان دهنده پذیرش بیشتر بیماری است. در مطالعات انجام شده قبلی پایایی ابزار قابل قبول گزارش شده است(آلفای کرونباخ 82/0).(40) (49). ب- تبعیت از رژیم درمانی تعریف نظری: تبعیت از درمان دارویی(Medication adherence Report Scale )به صورت نظری به عنوان میزان تطابق رفتارهای فرد در مصرف داروهای تجویز شده با آنچه که از سوی پزشک تجویز شده است تعریف می شود(50). تعریف عملیاتی: در پژوهش ما جهت بررسی تبعیت از رژیم دارویی از پرسشنامه 5 آیتمی(MARS ) Medication adherence Report Scale استفاده خواهد شد. این ابزار در مقیاس لیکرت 5 رتبه ای از 1(اکثر اوقات) تا 5(هرگز) تنظیم شده است. حداقل نمره در مقیاس 5 و حداکثر 25 می باشد.نمره بالاتر در مقیاس نشان دهنده ی میزان تبعیت از رژیم دارویی بالاتر است. پایایی ابزار در بیماران با نارسایی قلبی با ضریب آلفای کرونباخ73/ 0تایید شده است(51). ج-کیفیت زندگی تعریف نظری: کیفیت زندگی (Quality of life ) به عنوان درک افراد از موقعیت آنان در زندگی، در زمینه سیستم های آموزشی و فرهنگی در جایی که آنان زندگی می کنند و در رابطه با اهداف، انتظارات، استاندارد ها و نگرانی های آنها تعریف شده است. این مفهوم گسترده در یک مسیر پیچیده به وسیله سلامت جسمانی و وضعیت روانی افراد،سطح استقلال، روابط اجتماعی و برقراری ارتباط آنها با خصوصیات برجسته محیط خود تحت تاثیر قرار می گیرد(52). تعریف عملیاتی: در پژوهش حاضر کیفیت زندگی با نارسایی قلبی مورد بررسی قرار گرفته که شامل سه بخش فاکتور جسمانی(تنگی نفس،سرگیجه،تورم پا و...) و فاکتور عاطفی(تمرکز و حافظه،نگرانی و سربار بودن برای دیگران و...) و مواردی همچون عوارض جانبی دارو درمانی،بستری های بیمارستانی و هزینه های مراقبت می باشد برای بررسی این موضوع از ابزار MLHFQ Minnesots Living With Heart Failure) (Questionnaire 21 آیتمی استفاده می شود. طبق نمره دهی مربوط به این ابزار نمره کل در این ابزار 0-105 خواهد بودکه در بعد فیزیکی(4-0)،بعدعاطفی(25-0) ،وسایر(40-0) می باشد. نمره کمتر در این پرسشنامه، نشان دهنده تاثیر کمتر نارسایی قلبی بر روی کیفیت زندگی بیماران مبتلا به آن است ضریب آلفای کرونباخ برای پرسشنامه اصلی 90/0 می باشد(53). د-نارسایی مزمن قلبی تعریف نظری: یک سندرم بالینی است که در بیماران به دلیل اختلالات ارثی یا اکتسابی در ساختار و یا عملکرد قلب رخ می دهد و با مجموعه ای از علایم(تنگی نفس و خستگی) و نشانه های(ادم و رال)همراه است که به بستری شدن مکرر در بیمارستان، کیفیت زندگی پایین و امید به زندگی کم منجر می شود(1). تعریف عملیاتی: NYHA) New York Heart Association Functional Classification )که در ایران به نام کلاس عملکردی نیز شناخته میشود٬ یک سیستم ساده برای تشخیص بیماری در حوزه نارسایی قلب است. این سیستم بیمار را بر طبق اظهارات وی در هنگام مصاحبهپزشکی یا نشانههای قابل مشاهده از نظر تعداد تنفس٬ محدودیت در انجام فعالیت بدنی و شکایت بیمار از درد مانند درد آنژین٬ در چهار گروه مختلف از ردهبندی نیها قرار میدهد. مثلاً بیماری که در کلاس یک قرار میگیرد دارای نشانهخاص نیست ولی مشکل قلبی دارد. در کلاس I بیمار فاقد نشانه بوده و محدودیتی در فعالیت فیزیکی ندارد(مثال: در بالا رفتن از پله دچار مشکل تنفسی نمیشود). در کلاس IIنشانههای خفیف مانند آنژین(درد سینه) و مشکل در تنفس بصورت خفیف پس از انجام یک فعالیت بدنی وجود دارد. در کلاس III نشانههای معنی دار مانند مشکل تنفس و درد سینه حتی در هنگام فعالیت خفیف بدنی درحالیکه زمان استراحت بیمار مشکلی ندارد. در کلاس IV نشانهشدید. در بیمار نشانهها شدید و حتی در حال استراحت هم دیده میشود. در این مطالعه منظور بیماران با نارسایی قلبی کلاس2 ،3 و 4 است که توسط پزشک متخصص قلب و عروق تشخیص داده شده اند. و معیار ما جهت ورود مشارکت کننده ها به مطالعه تشخیص و تایید پزشک معالج می باشد. |
| ذینفعان نتایج طرح | با توجه به رشد روز افزون بیماری های قلبی عروقی انجام مطالعاتی از این قبیل در این زمینه موجب بهبود عوامل موثر بر کیفیت زندگی و افزایش طول عمر در بیماران مبتلا به نارسایی مزمن قلبی خواهد شد که با افزایش کیفیت زندگی و کاهش طول بستری بیماران قلبی در بیمارستان هم در هزینه های مصرفی دولت در بیمارستان ها صرفه جویی خواهد شد و هم بار اقتصادی کمتری به دوش بیماران تحمیل خواهد شد. همچنین از نتایج این مطالعه می توان در جهت تمرکز بیشتر برای رفع مشکلات بیماران در زمینه تبعیت از رژیم دارویی با برپایی سیستم های مشاوره و پیگیری های موثر، استفاده نمود. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| عاطفه اله بخشیان | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| پروین سربخش | مشاور |
| محمد رضا تابان صادقی | مشاور |
| سامان صادقی آذر | دانشجوی مالک پایان نامه |
| آزاد رحمانی | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر پذیرش بیماری به همراه تبعیت بیشتر نسبت به دارودرمانی با کیفیت زندگی این گروه از بیماران مرتبط استمتن خبر بررسی ارتباط بین پذیرش بیماری، تبعیت از رژیم دارویی و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی نشان داد که این متغیرها بر هم اثر گذار بوده و نهایتا می توانند پیش بینی کننده کیفیت زندگی این گروه از بیماران باشند.امروزه تحقیقات گسترده بر روی متغیرهای تاثیر گذار مربوط به بیمار بر روی میزان تبعیت از رژیم دارویی در بیمارن مبتلا به بیماری های مزمن و از جمله بیماریهای قلبی انجام شده است و کشورهای توسعه یافته دنیا نیز از نتایج این تحقیقات استفاده می کنند. به نظر می رسد با توجه به تاثیر عوامل زمینه ای همچون فرهنگ انجام تحقیقات اینچنین در کشورمان می تواند به ارتقاء سطح تبعیت از درمان دارویی کمک کند. نتایج این مطالعه نشان داد که پذیرش بیماری به همراه تبعیت بیشتر نسبت به دارودرمانی با کیفیت زندگی این گروه از بیماران مرتبط است. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
