وضعیت تغذیه ای ید دختران 14 تا 19 سال منطقه شهریار در سال 95-1394

مجریان: سید رفیع عارف حسینی

خلاصه روش اجرا: ید عنصری اساسی برای حیات انسان است. کمبود ید پس از گرسنگی شایعترین علت قابل پیشگیری عقب ماندگی ذهنی در جهان شناخته شده است. این ماده غذایی برای رشد و نمو انسان از قبل از تولد مورد نیاز می-باشد. هورمونهای تیروئید در دوران جنینی و نوزادی در رشد سلولهای مغز، رشد و توسعه جسمی و ذهنی نقش به سزایی دارد (1). از عوارض کمبود ید در دوران جنینی میتوان به سقط، تولد جنین مرده، ناهنجاری¬های مادرزادی، اختلال¬های حرکتی، روانی و ذهنی، کم کاری تیروئید، کرتینیسم عصبی و میکزودمی، دیپلژی اسپاستیک، کر و لالی، عقب ماندگی روانی و ذهنی اشاره کرد (2). این عواقب جبران ناپذیر در بزرگسالی قابل برطرف کردن نبوده و برای همیشه گریبانگیر فرد خواهد بود. به همین جهت بررسی وضعیت میزان ید دختران در سن باروری از اهمیت بسزایی برخوردار است بطوریکه بر اساس آخرین راهنمای سازمان بهداشت جهانی ارزیابی میزان ید ادراری زنان در سن باروری می تواند نشانگر کفایت مصرف ید در گروه در معرض خطر باشد (1). این مطالعه با هدف ارزیابی وضعیت ید ادراری در دختران 14 تا 19 سال منطقه شهریار از توابع استان تهران، پس از گذشت 3 دهه از اجرای برنامه کشوری کنترل و پیشگیری از کمبود ید ( IDD) انجام می¬گیرد. شهریار جزء مناطقی است که در پایشهای کشوری صورت گرفته بیشترین میزان کمبود ید را در مقایسه با سایر مناطق دارا بوده است و به همین علت بررسی وضعیت ید ساکنین این منطقه از اهمیت ویژه¬ای برخوردار است. نمونه گیری در فصل بهار و از دانش آموزان دختر14 تا 19 سال منطقه شهریار به روش خوشه ای چند مرحله ای صورت می¬گیرد. از بین دانش آموزان، کسانیکه حائز معیارهای ورود هستند وارد مطالعه شده، پرسشنامه مشخصات فردی، پرسش نامه بسامد خوراک (اقلام غذایی حاوی ید و مواد غذایی گواتروژن) و پرسشنامه وضعیت مصرف نمک یددار ( نحوه مصرف و نگهداری نمک یددار) تکمیل گشته، پس از اندازه گیری شاخص-های تن سنجی (قد و وزن)، از هر دانش آموز نمونه ادراری تصادفی در مدرسه اخذ شده و به آزمایشگاه منتقل گردیده و بلافاصله در دمای 20 - درجه سانتیگراد تا زمان آنالیز ذخیره می شود، در انتهای مطالعه غلظت ید ادرار به صورت کمی به روش هضم اسید (سندل-کولتوف) (3) و میزان کراتینین ادرار به روش ژافه (4) اندازه گیری خواهد شد، سپس نسبت ید به کراتینین ادرار برآورد خواهد گردید (5). همچنین از دانش آموزان درخواست خواهد شد یک قاشق غذاخوری از نمک مصرفی منزل را به همراه آورده تا جهت تعیین میزان ید بصورت کمی به روش تیتراسیون (6) به آزمایشگاه منتقل گردد. لازم به ذکر است فاکتور معاینه بالینی (بررسی شیوع گواتر به روش لمسی) به دلیل محدودیت¬هایی شامل عدم موافقت اداره آموزش و پرورش شهریار امکان پذیر نمی باشد.