تعیین ارتباط بین شاخص لیپوفیلیک و شاخص اسیدی رژیم غذایی با اجزای سندروم متابولیک و دیس لیپیدمی در بزرگسالان شهر تبریز: یک مطالعه مقطعی
Association between dietary lipophilic index and dietary acid load with the components of metabolic syndrome and dyslipidemia among adults in Tabriz city: A cross-sectional study
مجریان: مهدیه عباسعلیزاد فرهنگی , لیلا نیک نیاز
خلاصه روش اجرا: مطالعه حاضر از نوع مقطعی و با هدف تعیین ارتباط شاخص لیپوفیلیک و شاخص اسیدی رژیم غذایی با اجزای سندروم متابولیک و دیس لیپیدمی در بزرگسالان شهر تبریز انجام خواهد شد. معیارهای ورود به طرح شامل تمایل به شرکت در طرح، سالم بودن و محدوده سنی 64-18 سال می باشد. اطلاعات دموگرافیک، اطلاعات دریافت مواد غذایی با پرسشنامه های مربوطه جمع آوری میشود. پس از تکمیل پرسشنامه ها، برای انجام آزمایشات بیوشیمیایی، از افراد cc5 خون وریدی اخذ خواهد شد و شاخص های بیوشیمیایی سرم اندازه گیری و ثبت خواهد شد. اندازه گیری آزمایشگاهی شامل قند خون، پروفایل لیپیدی خواهد بود. برای تعیین دریافت مواد مغذی از FFQ (پرسشنامه بسامد خوراک) اعتبار سنجی شده 80 موردی استفاده خواهد شد. دور کمر و فشار خون افراد نیز اندازه گیری خواهد شد. سپس سندروم متابولیک با وجود سه معیار یا بیشتر از معیارهای ATP III شامل: چاقی شکمی(دور کمر بیشتر از 102سانتی متر در مردان و بیش از 88سانتی متر در زنان)،mg/dl 40 HDL-C < در مردان و mg/dl50 < در زنان ، تری گلیسرید mg/dl ≤150، فشارخون≥ 8.5و13 و قند خون ناشتا ≥mg/dl110 تشخیص داده خواهد شد. در دیس لیپیدمی سطح سرمی کلسترول تام، LDL کلسترول و تری گلیسیرید به ترتیب بالاتر از mg/dl150،130،200 و HDL کلسترول پایینتر از 40در مردان و 50mg/dl در زنان و با مصرف داروهای مربوط به دیس لیپیدمی به عنوان فاکتورهای لیپیدی غیر طبیعی در نظر گرفته خواهد شد. بر اساس معیار ATP III وجود همه یا هرکدام از اختلالات فوق دیس لیپیدمی اطلاق خواهد شد. شاخص لیپوفیلیک رژیم با فرمول Fatty acid(g)×Melting point(c)/fatty acid(g) محاسبه خواهد شد. شاخص اسیدی رژیم نیز که تعیین کننده اسیدیته ماده غذایی است با NEAP وPRAL محاسبه خواهد شد.شاخص اسیدی رژیم نیز که تعیین کننده اسیدیته ماده غذایی است با Net endogenous acid production و Potenial Renal Acid Load محاسبه خواهد شد. آنالیز آماری داده ها توسط نرم افزار SPSS انجام شد. از آمار توصیفی نظیر جداول توزیع فراوانی و شاخص های آماری نظیر % ، میانگین، انحراف معیار و دامنه ی تغییرات استفاده شد. برای ارتباط برخی شاخص ها از روش آزمون مجذور کای ، آزمون تی مستقل، آزمون تحلیل واریانس یک طرفه و رگرسیون لجستیک استفاده شد. جهت تعیین ارتباط بین شاخص لیپوفیلیک و شاخص اسیدی رژیم غذایی با اجزای سندروم متابولیک و دیس لیپیدمی از روش های رگرسیون خطی و Logestic با تعدیل متغیرهای مخدوشگر استفاده خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 62604 |
| عنوان فارسی طرح | تعیین ارتباط بین شاخص لیپوفیلیک و شاخص اسیدی رژیم غذایی با اجزای سندروم متابولیک و دیس لیپیدمی در بزرگسالان شهر تبریز: یک مطالعه مقطعی |
| عنوان لاتین طرح | Association between dietary lipophilic index and dietary acid load with the components of metabolic syndrome and dyslipidemia among adults in Tabriz city: A cross-sectional study |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارتقاء و امنیت غذایی |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | اسیدهای چرب جزء اصلی رژیم غذایی انسان هستند که نوع، ترکیب و ساختارشان در سلامت انسان موثر بوده و نقش به سزایی در شیوع سندروم متابولیک و اختلالات چربی خون دارند. از طرفی اسیدهای چرب ضروری برای رشد و نمو طبیعی بدن لازم بوده و نقش مهمی را در پیشگیری و درمان بیماری عروق کرونر، دیابت، آرتریت، سایر بیماری های التهابی، خود ایمنی و سرطان دارند. سندروم متابولیک یکی از مشکلات شایع در جهان و ایران است. در کشوهای غربی شیوع آن 33 درصد میباشد و در زنان بیشتر از مردان گزارش شده است (6/35 در برابر30 درصد). در ایران نیز مانند کشورهای غربی شیوع آن در حال افزایش میباشد. مصرف طولانی مدت اسیدهای چرب اشباع بلند زنجیر با افزایش خطر ابتلا به بیماری های سندروم متابولیک و دیس لیپیدمی ارتباط مستقیم دارند. با توجه به اینکه در اکثر مطالعات انجام شده تنها تعداد محدودی از اسیدهای چرب بررسی شده، پس در این راستا شاخصی که بتواند به نقش الگوی اسید های چرب و نه نقش تک تک آنها به تنهایی در مطالعه رژیم غذایی بپردازد تصویر واقع گرایانه ای از رژیم غذایی انسان بدست میدهد. شاخص اسیدی رژیم غذایی یک فاکتور میباشد که اخیرا به عنوان عامل موثر در فاکتورهای متابولیکی شناخته شده است. یکی از روشهای اندازه گیری بار اسیدی رژیم محاسبهPRAL است که از طریق جذب روده ای پنج ماده مغذی تعیین میشود. NEAP یکی دیگر از نمایه های تعیین کننده بار اسیدی رژیم غذایی میباشد که به نسبت پروتیی به پتاسیم رژیم گفته میشود. مطالعات نشان داده اند که شاخص اسیدی رژیم با اجزای سندروم متابولیک در ارتباط میباشد. از آنجا که تمایل افراد برای مصرف رژیم غذایی غربی در سالهای اخیر افزایش یافته است و این رژیم با افزایش بار اسیدی بدن همراه است پس پیدا کردن ارتباط بین پرفشاری خون و همچنین قند خون و چربی های خون با بار اسیدی رژیم غذایی میتواند در بهبود سلامت افراد موثر باشد. همچنین به دلیل وجود نتایج متناقض بین یافته های مطالعاتی که تا کنون انجام گرفته میتوان در مطالعات بیشتر به بررسی بیشتر ارتباط بین شاخص اسیدی با فاکتورهای سندروم متابولیک پرداخت. همچنین مطالعات در این رابطه در کشورمان بسیار محدود است و در آذربایحان شرقی انجام نشده است. با عنایت به اینکه تاکنون مطالعه ای که به بررسی ارتباط شاخص لیپوفیلیک رژیم غذایی با اجزای سندروم متابولیک و دیس لیپیدمی در ایران بپردازد انجام نشده است و مطالعات انجام شده بسیار ناچیز هستند، همچنین مطالعات در رابطه با شاخص اسیدی رژیم نیز در ایران بسیار محدود میباشد و در آذربایجان شرقی انجام نشده است، بنابراین انجام چنین مطالعه ای ضروری بنظر میرسد. |
| اهداف اختصاصی | تعیین شیوع سندروم متابولیک در بزرگسالان شهر تبریز -تعیین شیوع دیس لیپیدمی در بزرگسالان شهر تبریز -تعیین ارتباط بین شاخص لیپوفیلیک رژیم با اجزای سندروم متابولیک و دیس لیپیدمی در بزرگسالان تبریز -تعیین ارتباط بین شاخص اسیدی رژیم با اجزای سندروم متابولیک و دیس لیپیدمی در بزرگسالان شهر تبریز |
| چکیده انگلیسی طرح | .......................................................................................................................................................................................................................................................... |
| کلمات کلیدی | شاخص لیپوفیلیک: شاخصی است که تعیین کننده سیالیت اسیدهای چرب میباشد و توسط فرمول Fatty acid(g)×Melting point(c)/fatty acids(g) تعیین میشود (28). شاخص اسیدی: شاخصی است که با سندروم متابولیک و بیماری های مرتبط با آن در ارتباط میباشد و توسط NEAP و PRAL تعیین میشود (29). سندروم متابولیک: با وجود سه معیار یا بیشتر از معیارهای ATP III شامل: چاقی شکمی(دور کمر بیشتر از 102سانتی متر در مردان و بیش از 88سانتی متر در زنان)،mg/dl 40 HDL-C< در مردان و mg/dl50< در زنان ، تری گلیسریدmg/dl ≤150، فشارخون ≥mmHg 85/135 و قند خون ناشتا ≥mg/dl 110تشخیص داده میشود (21). دیس لیپیدمی: سطح سرمی کلسترول تام، LDL کلسترول و تری گلیسیرید به ترتیب بالاتر از mg/dl150،130،200 و HDL کلسترول پایینتر از 40در مردان و 50mg/dl در زنان و با مصرف داروهای مربوط به دیس لیپیدمی به عنوان فاکتورهای لیپیدی غیر طبیعی در نظر گرفته میشود. بر اساس معیار ATP III وجود همه یا هرکدام از اختلالات فوق دیس لیپیدمی اطلاق میشود (22). نمایه PRAL (potential renal acid load) : از طریق جذب روده ایی پنج ماده مغذی از جمله پروتئین،پتاسیم ، فسفر، منیزیم و کلسیم براورد می شود. نمایه NEAP ( Net Endogenus Acid Production): که به نسبت پروتیئن به پتاسیم رژیمی گفته می شود و با روش Remer تعیین می گردد. |
| ذینفعان نتایج طرح | از آنجایی که شیوع بیماری های سندروم متابولیک، دیس لیپیدمی و بیماری های مرتبط با آن در کشور رو به افزایش است و عدم درمان آن علاوه بر سلامت عمومی جامعه می تواند پیامدهای جبران ناپذیری برای افراد جامعه مانند ابتلا به سایر بیماری ها را به دنبال داشته و هزینه های گزافی برای بیماران و دولت به همراه داشته باشد ذینفعان این طرح جامعه ، بیمار و سیاستگذاران حوزه سلامت میباشند. شناسایی ارتباط اسیدهای چرب موجود در غذا با بیماری های متابولیک و دیس لیپیدمی میتواند پیش آگهی در زمینه ابتلای افراد جامعه در آینده دربر داشته باشد. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| مهدیه عباسعلیزاد فرهنگی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| لیلا نیک نیاز | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| نیکا سلطانی | دانشجوی مالک پایان نامه |
| مهدی وجدی | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر افزایش شاخص لیپوفیلیک رژیم غذایی با افزایش خطر دیس لیپیدمی، چاقی و سندرم متابولیک همراه است.متن خبر اهمیت چربی رژیم غذایی در ابتلا به بیماریهای مزمن همچون چاقی، اختلالات قلبی- عروقی و سندرم متابولیک از دیر باز مورد توجه متخصصین تغذیه و حوزه سلامت قرار داشته است. در این بین، اسیدهای چرب رژیم غذایی از اهمیت بسزایی برخوردار است چرا که نوع و درجه اشباع بودن و میزان سیالیت اسد چرب نقش بسزایی در میزان بیماریزایی اسیدهای چرب داراست. شاخص لیپوفیلیک رژیم غذایی بر اساس نوع و درجه اشباع بودن اسیدهای چرب و نیز نقطه ذوب آنان طراحی شده و به عنوان یک شاخص بسیار مهم در تعیین خطز اختلالات قلبی - عروقی است. در مطالعه مقطعی حاضر، در 503 نفر از بزرگسالان به ظاهر سالم شهر تبریز، شاخص لیپوفیلیک رژیم غذایی بر اساس نوع، میزان اشباع بودن و نقطه ذوب اسیدهای چرب محاسبه شد و ارتباط آن با شاخصهای لیپیدی، سندرم متابولیک و دیس لیپیدمی سنجیده شد. مطابق با نتایج این مطالعه، افزایش شاخص لیپوفیلیک رژیم غذایی با افزایش نمایه توده بدنی، دور کمر، LDL و کاهش HDL همراه بود. بنابراین، شاخص لیپوفیلیک رژیم غذایی می تواند شاخص خوبی برای پیشگویی خطر دیس لیپیدمی و سندرم متابولیک باشد. لذا میتوان این شاخص را به عنوان یک شاخص پیشگویی کننده خطر در جمعیتهای بزرگ پیشنهاد نمود. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
