ارزیابی کلاس های آمادگی برای زایمان: یک مطالعه ترکیبی همگرای موازی

مجریان: فاطمه عباسعلیزاده , مژگان میرغفوروند

خلاصه روش اجرا: خلاصه روش اجرا پژوهش حاضر از نوع مطالعه ترکیبی (Mixed Methods Research) با رویکرد ترکیبی همگرای موازی (parallel convergent) می باشد که در دو مرحله به شرح زیر اجرا خواهدشد: مرحله کمی مرحله کمی مطالعه از نوع کوهورت می¬باشد. جمعیت هدف زنان نخست¬زای مراجعه¬کننده به مراکز سلامت شهر تبریز است. نحوه نمونه-گیری به صورت خوشه¬ای خواهد بود. شهر تبریز دارای 20 مجتمع¬ سلامت است که 6 مجتمع به صورت تصادفی ساده از بین 20 مجتمع انتخاب خواهدشد و نمونه¬گیری در تمامی مراکز سلامت تحت¬پوشش هر مجتمع منتخب انجام خواهد شد و داخل هر مرکز به نسبت زنان باردار نخست¬زای 35 الی 37 هفته حاملگی تحت¬پوشش، تعدادی از زنان باردار حائز شرایط انتخاب خواهندشد و در سه گروه (شرکت¬ در 4 الی 8 جلسه از کلاس¬های آموزشی، شرکت در 1 الی 3 جلسه از کلاس¬های آموزشی و عدم شرکت در کلاس¬های آموزشی) تقسیم خواهند شد. نمونه¬گیری ادامه خواهدیافت تا در تعداد حجم نمونه لازم در سه گروه بر اساس حجم نمونه محاسبه شده وجود داشته باشد. بعد از ورود زنان به مطالعه، ، اهداف و روش مطالعه به شرکت¬کنندگان کاملاً توضیح داده خواهد شد و در صورت تمایل به شرکت در مطالعه، رضایت¬نامه آگاهانه کتبی از ایشان اخذ خواهد شد و پرسشنامه¬های مشخصات فردی- اجتماعی، آگاهی از دوران بارداری و زایمان، ترس از زایمانW-DEQ-Version A ، اضطراب وندنبرگ، افسردگی ادینبورگ و رضایت از کلاس¬های آمادگی زایمان از طریق مصاحبه با شرکت¬کنندگان تکمیل خواهند شد. سپس شماره تماس از افراد مشارکت کننده اخذ و به ایشان اطلاع داده می¬شود که یک ماه پس از زایمان محقق با آنها تماس تلفنی برقرار خواهد کرد و از آنها درخواست خواهد گردید که به مرکز بهداشتی-درمانی محل سکونت خود مراجعه کنند. در طی مراجعه حضوری، پرسشنامه¬های مشخصات مامایی و زایمانی، افسردگی پس از زایمان ادینبرگ و پرسشنامه تجربه زایمان تکمیل خواهد شد. روایی پرسشنامه های مشخصات فردی-اجتماعی و مشخصات مامایی و زایمانی، آگاهی از دوران بارداری و زایمان از طریق روایی محتوا و صوری، روایی پرسشنامه رضایت از کلاس های آمادگی زایمان بعد از ترجمه-بازترجمه از طریق روایی محتوا، صوری و سازه ای مورد بررسی خواهدگرفت و پایایی پرسشنامه های ترس از زایمان، اضطراب وندنبرگ، رضایت از کلاس های آمادگی زایمان، تجربه زایمان و افسردگی ادینبورگ با آزمون-آزمون مجدد با فاصله دو هفته بر روی 20 نفر و تعیین ضریب آلفای کرونباخ (انسجام درونی) و ضریب همبستگی درون¬رده¬ای (ICC= Intracorrelation Coefficient Correlation) تعیین خواهدشد. داده ها بعد از جمع آوری با نرم افزار SPSS نسخه 24 مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهندگرفت. برای توصیف مشخصات فردی-اجتماعی و مشخصات مامایی و زایمانی از آمار توصیفی شامل فراوانی (درصد) و میانگین (انحراف معیار) در صورت نرمال بودن داده ها و میانه (چارک 25 تا 75) در صورت غیرنرمال داده ها استفاده خواهدشد. برای مقایسه متغیرهای آگاهی، ترس از زایمان، افسردگی، اضطراب، رضایت از کلاس های آمادگی زایمان و تجربه زایمان در بین گروه های مطالعه در تحلیل دومتغیره از آزمون آنالیز واریانس یک طرفه و در تحلیل چندمتغیره از رگرسیون خطی چندمتغیره با کنترل مشخصات فردی-اجتماعی و مشخصات مامایی و زایمانی استفاده خواهدشد. لازم به توضیح است که برخی عوامل مخدوشگر مهم شناخته¬شده از طریق معیارهای ورود و خروج و همسان¬سازی کنترل خواهندشد و بقیه فاکتورهای مخدوشگر احتمالی از طریق آزمون¬های آماری چندمتغیره تعدیل خواهندشد. مرحله کیفی شرکت¬کنندگان بخش کیفی زنانی خواهد بود که سابقه شرکت در کلاس¬های آموزشی را دارند و در یک الی دو ماه پس از زایمان از مصاحبه¬های فردی عمیق و نیمه¬ساختاریافته با سوالات باز برای جمع¬آوری داده¬های کیفی استفاده خواهد شد و نمونه¬گیری به روش هدفمند خواهدبود. راههای اخذ داده¬های معتبر و چگونگی تمرکز روی سوالات پژوهش با اعضای تیم تحقیق مرور و مصاحبه بر اساس راهنمای مصاحبه شروع و همچنین در تداوم مصاحبه سوالات عمق¬دهنده و اکتشافی بر اساس نوع پاسخ به هر سوال برای پی بردن به عمق درک زنان نظیر منظورتان چیست؟ چرا؟ بیشتر توضیح دهید، ممکن است موردی را مثال بزنید تا من منظورتان را درک کنم ارائه خواهد شد. در طی مصاحبه، محقق داده¬های غیرکلامی را مثل تون صدا، تظاهرات صورت و پوزیشن مشارکت¬کنندگان را در یک برگه با ذکر زمان و مکان مصاحبه ثبت خواهد نمود. نمونه¬گیری تا اشباع اطلاعات، یعنی عدم دریافت اطلاعات یا کد جدید، ادامه خواهد یافت. برای تجزیه و تحلیل داده¬ها از شیوه تحلیل کیفی محتوا با رویکرد قراردادی استفاده خواهدشد. از چهار معیار قابلیت اعتبار؛ قابلیت اعتماد؛ قابلیت تأیید و قابلیت انتقال¬پذیری برای افزایش صحت و استحکام یافته¬های کیفی استفاده خواهدشد.