برآورد پروفایل سلامت در رانندگان تاکسی شهر تبریز- 1398
Health profile in Taxi professional drivers, Tabriz-2019
مجریان: محمد سعادتی شهرک
خلاصه روش اجرا: جامعه مورد مطالعه رانندگان تاکسی مشغول به کار در شهر تبریز می باشد. رانندگان تاکسی که در سه ماه اخیر مشغول به کار بودند وارد مطالعه خواهند شد. نمونه گیری به صورت چند مرحله ای انجام خواهد شد. ابتدا از بین خطوط تاکسیرانی شهر 20 خط به صورت تصادفی انتخاب خواهد شد. سپس از بین رانندگان مشغول در خطوط انتخاب شده، تعداد 400 راننده با روش نمونه گیری دردسترس انتخاب خواهد شد. برآورد حجم نمونه براساس مطالعات قبلی و براساس حجم جامعه مورد مطالعه (11000 نفر) انجام گرفت. پرسشنامه های استاندارد نوردیک برای ارزیابی اختلالات اسکلتی-عضلانی؛ پرسشنامه کوتاه فاکتور خطر (risk-factor) سازمان بهداشت جهانی، پرسشنامه استاندارد بینالمللی فعالیت بدنی و پرسشنامه کیفیت خواب پترزبورگ (PSQI) برای جمع آوری داده ها استفاده خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 62324 |
| عنوان فارسی طرح | برآورد پروفایل سلامت در رانندگان تاکسی شهر تبریز- 1398 |
| عنوان لاتین طرح | Health profile in Taxi professional drivers, Tabriz-2019 |
| نوع طرح | طرح تحقیقاتی |
| اولویت طرح | اپیدمیولوژی و پیشگیری از سوانح ترافیکی |
| نوع مطالعه | مطالعات غیر مداخله ای (همبستگی - توصیفی) |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 8 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | بهداشت و سلامت از مباحث اساسی زندگی همه انسان ها بوده و نقش کلیدی در سلامتی، آسایش، طول عمر و شکوفایی توانایی های اساسی در ارتباط های مسالمت آمیز ایفا می نماید (1). یکی از زمینه های اصلی زندگی انسان ها شغل می باشد که افراد در آن مشغول به کار می باشند. درصورت عدم رعایت اصول سلامتی و ایمنی در حین انجام کار؛ شغل فرد می تواند به عنوان یک تهدید کننده سلامت مطرح شود. شغل رانندگی همانند هر شغل دیگری به دلیل شرایط سختی که بر آن حکم فرماست ممکن است سلامت رانندگان را به مخاطره بیاندازد، از طرفی سلامت رانندگان به دلایلی مانند مواجه طولانی مدت، عوامل زیان آور موجود در شغل رانندگی و نیز سوانح و حوادث جاده ای میتواند مورد تهدید واقع گردد(2). بررسیهای مختلف نشان داده است که یکی از مهمترین علل بروز تصادفات رانندگی عوامل انسانی است و حفظ و ارتقاء سلامت رانندگان میتواند نقش ارزندهای را در کنترل و کاهش این معضل داشته باشد(3). مطالعات نشان داده اند که شیوع بیماری های ایسکمیک قلبی در رانندگان بویژه رانندگان حرفه ای بیش از سایر مشاغل است. در مطالعات مختلف نشان داده شده که عوامل خطر ساز بیماری های ایسکمیک قلبی نظر چاقی، بالابودن فشار خون، دیابت ملیتوس، بالابودن چربی خون، عادات بد زندگی نظیر رژیم غذایی نامناسب، شغل دوم و استعمال دخانیات در رانندگان بیش از سایر مشاغل می باشد (4, 5). همچنین رانندگان، بسیار مستعد مشکلات مرتبط با سلامت روان هستند. در این میان استرس بعنوان بخش جدانشدنی شغل رانندگی میتواند از طریق تداخل با عملکرد ایمن راننده، منجر به بروز حادثه شود(6, 7). اختلال در خواب نیز به عنوان یک مشکل شایع در بین رانندگان حرفه ای مطرح می باشد به طوریکه یافته ها نشان میدهد نزدیک به یک سوم رانندگان کیفیت خواب نامطلوبی دارند. خواب یکی از مسایل مهم مرتبط با سلامتی است که اختلال در آن اثرات نامطلوب زیادی بر سلامت ذهن و جسم می گذارد(8). اختلالات اسکلتی-عضلانی به دلیل شرایط ویژه رانندگی از جمله مشکلات شایع در بین رانندگان در دنیا (53 تا 91 درصد) می باشد(9). رانندگان شیوع بالاتری از اختلالات اسکلتی عضلانی را نسبت به دیگر گروه های شغلی نشان می دهند(10). رانندگان تاکسی به دلیل قرار گرفتن در معرض ارتعاش ماشین، کار ثابت و بدون حرکت، نشستن طولانی مدت، وضعیت بدنی نامناسب، خم شدن و چرخیدن مکرر حین انجام کار، در دراز مدت در معرض اختلالات اسکلتی – عضلانی قرار دارند(11). شواهد موجود نشان میدهد افرادی که بیش از نیمی از ساعات کارشان را رانندگی میکنند، نسبت به جمعیت غیر راننده 3 برابر بیشتر از مشکلات کمر رنج میبرند(12). نتایج مطالعه ای در بین رانندگان نشان داد پس از بیماری های دهان و دندان (33%)، بیماری های سر و گردن ( 24 درصد)، اختلالات اسکلتی-عضلانی/کمردرد ( 11 درصد)، مشکلات کلیوی ( 10 درصد) بینایی ( 5/8درصد) تنفسی ( 6درصد) روحی-روانی(5/3درصد)شایع ترین شکایت رانندگان را به خود اختصاص می دادند که همگی مؤید شرایط نابهنجار کار و زندگی ایشان می باشد(13). اختلالات اندام فوقانی از شایع ترین مشکلات عصبی عضلانی اسکلتی است. با به دست آوردن اطلاعات آماری راجع به این مشکلات میتوان مقدمات لازم را برای اقدامات بعدی فراهم کرد. این اقدامات میتواند شامل اصلاحات لازم در محیط کار و تجهیزات استفاده شده، اصلاحات ارگونومی، ساعت کاری، استراحت و غیره باشد(14). نتایج مطالعه ای در شیراز نشان داد که 69.33% رانندگان تاکسی و 67.33% رانندگان اتوبوس اختلالات اسکلتی-عضلانی مرتبط با شانه، بازو و دست داشتند. ساعات کار در هفته، ساعات خواب شبانه روز و سن رانندگان از جمله عوامل موثر در بروز این اختلالات معرفی شده بود(15). مطالعات در کشور نروژ نشان داد که 63.4% از رانندگان تاکسی دچار اختلالات اسکلتی-عضلانی بودند. در این مطالعه نیز رانندگی زیاد در طول روز و هفته، خوابیدن در ماشین هنگام استراحت، نداشتن تناسب اندام، عادات غذایی نامناسب و ورزش نکردن از جمله عوامل خطر بود (16). نتایج مطالعه ضیایی و همکاران (2014) نیز نشان داد که بیشترین میزان غیبت از کار رانندگان تاکسی مربوط به درد ناحیه زانو (84.3%) بود (11). عموما حمل و نقل عمومی افراد در شهرها توسط تاکسی ها انجام می گیرد. این امر ضرورت توجه بیشتر به سلامت این قشر در شهر را بیش از پیش روشن می کند. با توجه به ضرورت سلامت جسمی رانندگان تاکسی در شکل دهی رفتار و عملکرد رانندگی آنان ضروری است مشکلات سلامتی افراد شاغل در این حرفه مورد بررسی قرار گیرد. این مطالعه با هدف برآورد پروفایل سلامت رانندگان تاکسی شهر تبریز انجام خواهد شد. |
| اهداف اختصاصی | برآورد شیوع اختلالات اسکلتی-عضلانی در رانندگان تاکسی شهر تبریز -برآورد شیوع ریسک فاکتورهای بیماری های مزمن (پرفشاری خون، چربی خون بالا، تحرک فیزیکی پایین) در رانندگان تاکسی شهر تبریز -تعیین کیفیت خواب در رانندگان تاکسی شهر تبریز -تعیین ارتباط بین ویژگی های دموگرافیک و پیامدهای سلامتی در رانندگان تاکسی شهر تبریز |
| چکیده انگلیسی طرح | aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa |
| کلمات کلیدی | فاکتورهای خطر: این فاکتورها شامل مصرف دخانیات، ابتلا به فشارخون و چربی خون، تحرک فیزیکی پایین و تغذیه نامناسب می باشد. اختلالات اسکلتی-عضلانی: به شرایطی اطلاق می شود که عضلات، تاندون ها، لیگامان ها، غضروف مفاصل و اعصاب آسیب ببیند و علائم به صورت درد، ناراحتی و کرختی در اندام ظاهر شود. تعيين کننده اجتماعي سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح | تاکسیرانان و سازمان تاکسیرانی به عنوان اصلی ترین ذینفع در این طرح می باشد. نتایج این مطالعه اطلاعات مفیدی برای برنامه ریزی در خصوص ارتقای سلامت رانندگان در اختیار مسئولین مربوطه قرار می دهد. همچنین کلینیک سلامت و ایمنی ترافیک نیز یکی از ذینفعان این طرح می تواند باشد تا با شناخت از وضعیت موجود اختلالات، خدمات مورد نیاز آنان را فراهم کند. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| محمد سعادتی شهرک | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| میربهادر یزدانی | همکار اصلی |
| محمدباقر نقی زاد | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر مطالعه نشان داد حدود 30 % از رانندگان تاکسی در شهر تبریز دارای عوامل خطر بیماری های قلبی عروقی بودند.متن خبر این مطالعه با مشارکت 400 نفر از رانندگان تاکسی فعال در شهر تبریز انجام گرفت. نمونه گیری از ایستگاههای تاکسی شهر تبریز در نقاط مختلف شهر انجام گرفت. نتایج نشان داد بیش از 50% از رانندگان تاکسی دارای درجاتی از اضافه وزن و چاقی بودند. در کل 30 درصد از رانندگان مبتلا به پرفشاری خون بوده و نزدیک به12 درصد آنان به صورت همزمان مبتلا به دیابت، پرفشاری و چربی خون بالا بودند. بیش از 16درصد از رانندگان گزارش کردند که در خانواده خود حداقل یک بیمار با فشار خون بالا و یا دیابت دارند. همچنین، تنها 30 درصد از رانندگان دارای کیفیت خواب خوب بودند. این نتایج نشان دهنده اهمیت توجه به سلامت رانندگان تاکسی نه تنها در شهر تبریز بلکه در سایر شهرها نیز می باشد. رانندگان تاکسی به عنوان یکی از عناصر اصلی حمل و نقل در شهرها، نیازمند سلامت جسمی و روانی مناسبی هستند تا بتوانند به صورت ایمن رانندگی بکنند. ارتقای دانش رانندگان در خصوص نحوه حفظ سلامت و سبک زندگی سالم، پیش بینی ایستگاههای سلامت محور تاکسی (ایجاد محل ورزش و نرمش برای رانندگان در ایستگاههای تاکسی) و توجه به وضعیت اقتصادی آنان میتواند سلامت عمومی رانندگان را بهبود بخشد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
