بررسی وضعیت گزارش دهی شبه حوادث و ارتباط آن با جو ایمنی در شرکت گاز استان آذربایجان شرقی
Investigation of Near Miss Reporting and Its Relationship with Safety Climate in the East Azarbaijan Gas Company
مجریان: سید شمس الدین علیزاده
خلاصه روش اجرا: این مطالعه بعد از کسب مجوز از کمیته اخلاق و معاونت فناوری دانشگاه علوم پزشکی تبریز و با همکاری اداره گاز استان آذربایجان شرقی در محل این شرکت انجام خواهد پذیرفت. در ابتدا با مکاتباتی که بین دانشگاه و شرکت گاز استان آذربایجان شرقی انجام میشود، زمینه حضور محقق در شرکت گاز فراهم خواهد شد و محقق با حضور در محل شرکت شروع به جمعآوری گزارشهای شبه حوادث خواهد کرد. برای بررسی گزارشهای شبه حوادث محقق ابتدا چهارچوبی را ایجاد میکند تا بتواند تعداد بالای این شبه حوادث را بررسی نماید. این چهارچوب با استفاده از سه منبع ایجاد خواهد شد: 1- مرور متون و ادبیات پیرامون موضوع 2- تحلیل محتوای کیفی تعدادی از شبه حوادث 3- نظر خبرگان و متخصصین ایمنی. همچنین جدولی ایجاد خواهد شد تا سایر اطلاعات موجود در شبه حوادث استخراج شوند و برای تحلیلهای بعدی مورد استفاده قرار گیرند. در این جدول اطلاعاتی شامل تاریخ رخداد (روز، ماه، سال)، زمان رخداد (ساعت رخداد)، محل رخداد و همچنین مشخصات فرد گزارش دهنده وارد میشود تا در انتها این اطلاعات مورد تحلیل واقع شوند. در بخش دوم پژوهش، پرسشنامه جو ایمنی که روایی و پایایی آن در ایران صورت گرفته است (1)، بعد از گرفتن مجوزهای لازم و همچنین با رضایت آگاهانه افراد در بین کارکنان و کارگران شرکت گاز توزیع خواهد شد. روش نمونهگیری بهصورت نمونهگیری خوشهای دومرتبهای خواهد بود و حجم مرتبط با آن پس از انجام مطالعهی مقدماتی بهصورت پایلوت محاسبه خواهد شد. این پرسشنامه دارای 50 سؤال است که این سؤالات 7 بعد (فاکتور) جو ایمنی را پوشش میدهند که این ابعاد عبارتاند: 1- اولویت و توانایی ایمنی مدیریت (9 سؤال) 2- قدرت ایمنی مدیریت (7 سؤال) 3-قضاوت ایمنی مدیریت (6 سؤال) 4-تعهد ایمنی کارکنان (6 سؤال) 5-اولویت ایمنی کارکنان و ریسک ناپذیری (7 سؤال) 6- ارتباط ایمنی متقابل، یادگیری و اعتماد در توانایی ایمنی (8 سؤال) 7- اعتماد به اثربخشی سیستمهای ایمنی (7 سؤال). پرسشنامه در 24 ناحیه استان آذربایجان شرقی پخش و اطلاعات آن برای هر اداره و پیمانکار بهصورت جدا محاسبه میشود. در انتها نمره نهایی جو ایمنی به همراه نمره نهایی هر حیطه برای هر ناحیه از نواحی 24 گانه بهصورت مجزا برای بخش اداری و پیمانکاران مشخص خواهد گردید. برای تحلیل دادهها از نرمافزارهای IBM SPSS STATISTICS نسخهی 24 (version 24, SPSS Inc. Chicago, IL) استفاده خواهد شد. در بخش توصیفی برای متغیرهای کیفی از فراوانی (درصد) و برای متغیرهای کمی در صورت نرمال بودن توزیع آنها از میانگین (انحراف معیار) و در صورت نرمال نبودن توزیع آنها از میانه (دامنه میان چارکی) برای خلاصهسازی اطلاعات استفاده خواهد شد. کمترین و بیشترین نمره به همراه میانگین انحراف معیار نمرات گزارش خواهد شد. برای بررسی ارتباط شبه حوادث و جو ایمنی در صورت برقراری پیشفرضهای پارامتری از ضریب همبستگی پیرسون و در صورت نبود پیشفرضهای پارامتری از ضریب اسپرمن استفاده خواهد شد. برای کنترل اثر مخدوش گرها از ضرایب همبستگی جزئی برای بررسی دقیقتر ارتباط بهره گرفته خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 62243 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی وضعیت گزارش دهی شبه حوادث و ارتباط آن با جو ایمنی در شرکت گاز استان آذربایجان شرقی |
| عنوان لاتین طرح | Investigation of Near Miss Reporting and Its Relationship with Safety Climate in the East Azarbaijan Gas Company |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ایمنی شغلی و ارگونومی |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | رشد روزافزون حوزه های مختلف صنعت گاز و کاربرد فراگیر آن در بخشهای مختلف صنعت، تجارت و زندگی روزمره شهروندان، افزایش ناخواسته حوادث در این حوزه را به دنبال داشته است. یکی از مؤثرترین راههای کاهش این حوادث یادگیری از حوادث و بهطورکلی رخدادهای گذشته هست. از طرفی لزوم یادگیری از این رخدادها آنالیز و بررسی آنها هست. برای بررسی و آنالیز این رخدادها وجود یک سیستم گزارش دهی مناسب بسیار حائز اهمیت است و بدون وجود چنین سیتمی یادگیری از این رخدادها غیرممکن خواهد بود. با توجه بهمرور متون صورت گرفته توسط محقق معلوم شد که مطالعات کمی در مورد تجزیهوتحلیل گزارشهای شبه حوادث صورت گرفته و مطالعات انجامشده اکثراً به بیان دلایل عدم گزارش دهی شبه حوادث پرداختهاند. همچنین مطالعهای که ارتباط بین جو ایمنی سازمان و گزارش دهی شبه حوادث را نشان دهد، توسط محقق یافت نشد. جو ایمنی سازمان که با استفاده از یک پرسشنامه به دست میآید، وضعیتی را از درک مشترک کارکنان از ایمنی سازمان در مقطعی از زمان حاضر را نشان میدهد. به نظر میرسد بین میزان جو ایمنی و گزارش دهی شبه حوادث ارتباط وجود داشته باشد. با توجه به اینکه در صنعت نفت و گاز مطالعهای توسط مؤلف در این مورد یافت نشد و با توجه به اینکه جو ایمنی میتواند در بروز رفتارهای ایمن فرد اثرگذار باشد، لذا مطالعه حاضر بهمنظور بررسی وضعیت گزارش دهی شبه حوادث و نیز بررسی رابطهی بین گزارش دهی شبه حوادث و جو ایمنی در شرکت گاز آذربایجان شرقی انجام خواهد شد. |
| اهداف اختصاصی | بررسی کیفی و کمی شبه حوادث سه ساله شرکت گاز استان آذربایجان شرقی -تعیین جو ایمنی شرکت گاز استان آذربایجان شرقی -تعیین ارتباط بین جو ایمنی و ویژگی‌های دموگرافیک افراد در شرکت گاز آذربایجان شرقی -تعیین ارتباط بین جو ایمنی و اطلاعات حرفه ای افراد در شرکت گاز آذربایجان شرقی -تعیین ارتباط میان گزارش دهی شبه حوادث و جو ایمنی در شرکت گاز استان آذربایجان شرقی |
| چکیده انگلیسی طرح | This study will be conducted at the company's premises after obtaining permission from the Ethics Committee and the Vice-Chancellor of Technology of Tabriz University of Medical Sciences and in cooperation with the East Azerbaijan Province Gas Administration. Initially, the researcher's presence at the gas company will be prepared through correspondence between the university and the East Azerbaijan Province Gas Company, and the researcher will begin collecting reports of near-miss incidents by visiting the company's premises. To examine the near-miss incident reports, the researcher will first create a framework to examine the large number of these near-miss incidents. This framework will be created using three sources: 1- Review of texts and literature on the subject 2- Qualitative content analysis of a number of near-miss incidents 3- Opinions of experts and safety specialists. A table will also be created to extract other information available in near-miss incidents and use it for subsequent analyses. This table will contain information including the date of the incident (day, month, year), time of the incident (hour of occurrence), location of the incident, and the characteristics of the reporting individual, so that this information can be analyzed at the end. In the second part of the study, the safety climate questionnaire, the validity and reliability of which has been conducted in Iran (1), will be distributed among the employees and workers of the gas company after obtaining the necessary permits and also with the informed consent of the individuals. The sampling method will be a two-stage cluster sampling and the volume related to it will be calculated after conducting a preliminary study as a pilot. This questionnaire has 50 questions, which cover 7 dimensions (factors) of safety climate, which are: 1- Management priority and safety ability (9 questions) 2- Management safety power (7 questions) 3- Management safety judgment (6 questions) 4- Employee safety commitment (6 questions) 5- Employee safety priority and risk aversion (7 questions) 6- Mutual safety relationship, learning and trust in safety ability (8 questions) 7- Trust in the effectiveness of safety systems (7 questions). The questionnaire will be distributed in 24 districts of East Azerbaijan province and its information will be calculated separately for each department and contractor. Finally, the final safety climate score, along with the final score for each area, will be determined separately for the administrative department and contractors for each of the 24 areas. |
| کلمات کلیدی | جو ایمنی ادراکات مشترک در رابطه با سیاستها، روشها و رفتارهای ایمنی در سازمان را جو ایمنی سازمان در نظر میگیرند (34). در این مطالعه برای سنجش جو ایمنی از پرسشنامه جو ایمنی نوردیک که روایی و پایایی آن در مطالعه یوسفی و همکارن (26) صورت گرفته استفاده خواهد شد. رویداد شورای ملی ایمنی امریکا آن را بهصورت رخدادی برنامهریزی نشده و ناخواسته که میتواند بر انجام کامل وظیفه اثر بگذارد تعریف میکند و این رخداد میتواند به آسیب و جراحت منجر بشود و یا اینکه هیچ آسیب و جراحتی ایجاد نکند. در این مطالعه به کلیه حوادث و شبه حوادث در شرکت گاز استان آذربایجان شرقی رویداد اطلاق خواهد شد. حادثه رویداد که پیامد آن آسیب به تجهیزات، افراد یا محیط باشد، حادثه نامیده میشود (34). در این مطالعه هر رویدادی که منجر به ایجاد خسارت به افراد، اموال و تجهیزات در شرکت آذربایجان شرقی شود، حادثه اطلاق خواهد شد. شبه حادثه شبه حادثه پدیدهای است که در بسیاری از شرایط و علتهای رخداد با حادثه همپوشانی دارد با این تفاوت که به دلیل نبود یکی از اجزا منجر به خسارت نشده است (13). در این مطالعه منظور از شبه حادثه هر رویدادی که در شرکت گاز آذربایجان شرقی منجر به ایجاد خسارت به افراد، اموال و تجهیزات نشده، اطلاق خواهد شد |
| ذینفعان نتایج طرح | کلیه ادارات گاز کشور(واحد های ذیربط) میتوانند از نتایج این مطالعه در برنامهریزی برای گزارش دهی مناسب شبه حوادث و پایش جو ایمنی و همچنین در برنامهریزی برای کاهش حوادث سود ببرند. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| سید شمس الدین علیزاده | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| ندا گیلانی | مشاور |
| صابر اعظمی-آغداش | مشاور |
| رسول احمدپور قشلاقی | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
