کشف موانع ادراکی و طراحی ابزار سنجش موانع درک شده انجام ماموگرافی برای زنان جامعه ایرانی: یک مطالعه ترکیبی چند مرحله ای
: Exploring perceived barriers of mammography and developing instrument for barriers of mammography for Iranian women: A Multiphase mixed method Design
مجریان: حمید اله وردی پور
خلاصه روش اجرا: مطالعه حاضر با رویکرد پژوهش ترکیبی چند مرحله ای و با مشارکت زنان بالاتر از 40 سال در سه شهر تبریز، همدان و سنندج انجام خواهد شد. مرحله اول مطالعه با هدف بررسی تاثیر پیشگویی کنندگی فاکتورهای شناختی شامل سازه های الگوی باور بهداشتی با استفاده از ابزار Champion's Health Belief Model Scale، تضاد/ ناسازگاری با پستان زنان با ابزار The Women’s Breast Conflict Scale بر انجام ماموگرافی انجام میگردد، سپس براساس نمره سازه موانع درک شده مشارکت کنندگان مرحله دوم مطالعه انتخاب خواهند شد. مرحله دوم مطالعه یک مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل محتوا می باشد. استخراج گویه های ابزار با استفاده از ترکیبی از مصاحبه با زنان با و بدون سابقه ماموگرافی، دارای سابقه خانوادگی سرطان پستان، تکنسین انجام ماموگرافی و مرور بر متون صورت خواهدگرفت. مرحله سوم مطالعه با هدف روانسنجی ابزار از طریق بررسی روایی صوری، روایی محتوا، روایی سازه و پایایی ابزار انجام می گردد. مرحله چهارم مطالعه یک مطالعه پایلوت می باشد که با هدف بررسی تعیین میزان پیشگویی کنندگی ابزار طراحی شده انجام می گردد. رگرسیون لجستیک سلسله مراتبی و مدل سازی معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار های stata 14 و spss 21 جهت تجزیه و تحلیل داده ها استفاده خواهدشد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 62038 |
| عنوان فارسی طرح | کشف موانع ادراکی و طراحی ابزار سنجش موانع درک شده انجام ماموگرافی برای زنان جامعه ایرانی: یک مطالعه ترکیبی چند مرحله ای |
| عنوان لاتین طرح | : Exploring perceived barriers of mammography and developing instrument for barriers of mammography for Iranian women: A Multiphase mixed method Design |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | توسعه مراقبتهای بهداشتی اولیه |
| نوع مطالعه | طراحی / ارزشیابی تستها |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دکتری تخصصی PhD |
| مدت اجرا - ماه | 27 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | براساس آمار موجود سرطان پستان با تخصیص 23 درصد از موارد سرطان در زنان و میزان بروز استاندارد شده سنی24/ 28 شایعترین سرطان در زنان ایرانی می باشد و اکثر سرطان های تشخیص داده شده مربوط زنان گروه سنی 55-50 سال است.همچنین میزان مرگ و میر ناشی از این سرطان در ایران 3.3 در 100،000 جمعیت زنان می باشدکه بالاترین میزان مربوط به زنان 50 سال و بالاتر است.در ایران نیز به دلیل نبود برنامه جامع غربالگری جهت تشخیص زودرس سرطان های شایع، موارد پیشرفته سرطان بارز است و اکثر بیماران مبتلا به سرطان پستان در مراحل پیشرفته بیماری تشخیص داده می شوند. هرچند چالش های متعددی در رابطه با اثربخشی ماموگرافی وجود دارد، غربالگری ماموگرافی هنوز موثرترین روش کشف زودرس سرطان پستان معرفی شده است. تشخیص زودرس زمانی که با درمان مناسب پیگیری شود مرگ و میر ناشی از سرطان پستان را کاهش می دهد. اکثر مطالعات انجام گرفته در کشور به صورت کمی و مداخله ای بوده است و پژوهش های کیفی انجام گرفته در این رابطه محدود می باشد. اکثر مطالعات مرتبط با ارتقاء ماموگرافی چارچوب مفهومی را که در آن ساختارهای شناختی قصد ( که معمولا به عنوان مهمترین تعیین کننده های رفتار غربالگری درنظر گرفته می شوند)، خودکارآمدی، منافع درک شده، حساسیت درک شده و هنجارهای ذهنی را محور قرار می دهند استفاده کرده اند. پژوهشگرانی که تناسب هنجارهای ذهنی و قصد را در بستر فرهنگی بررسی می کنند تناقضاتی را شناسایی می کنند که معانی متفاوتی را از آنچه که تئورهای رفتاری در نظر گرفته اند نشان می دهند. از آنجایی که طراحی و اجرای مداخلات باید براساس نیازها، فرهنگ و نظام ارزشی جامعه ای باشد که فرد در آن زندگی می کند، بنابراین جهت بررسی باورهای عمیق افراد و پاسخ به چرایی عدم انجام ماموگرافی، پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد ترکیبی جهت تبیین موانع انجام ماموگرافی و طراحی ابزار موانع درک شده براساس زنان جامعه ایرانی، اعمال و پیشنهاد کاربرد آن در مقیاس الگوی اعتقاد بهداشتی چمپیون برای پیشگویی غربالگری ماموگرافی در زنان جامعه ایرانی انجام گرفت. |
| اهداف اختصاصی |
اهداف اختصاصی فاز دوم مطالعه:
اهداف اختصاصی فاز سوم مطالعه:
اهداف اختصاصی فاز چهارم مطالعه:
|
| چکیده انگلیسی طرح | The present study will be conducted with a multi-stage mixed-method research approach and with the participation of women over 40 years of age in three cities: Tabriz, Hamadan, and Sanandaj. The first stage of the study aims to investigate the predictive effect of cognitive factors including health belief model constructs using the Champion's Health Belief Model Scale, conflict/incompatibility with women's breasts using the Women's Breast Conflict Scale on mammography. Then, based on the score of the perceived barriers construct, participants in the second stage of the study will be selected. The second stage of the study is a qualitative study with a content analysis approach. The extraction of the instrument items will be carried out using a combination of interviews with women with and without a history of mammography, with a family history of breast cancer, mammography technicians, and a review of the literature. The third stage of the study aims to psychometrically evaluate the instrument by examining face validity, content validity, construct validity, and reliability of the instrument. The fourth stage of the study is a pilot study aimed at determining the predictive value of the designed instrument. Hierarchical logistic regression and structural equation modeling using Stata 14 and SPSS 21 software will be used to analyze the data. |
| کلمات کلیدی | حساسیت درک شده: - تعریف نظری: حساسیت درک شده به باور افراد در مورد احتمال ابتلا به یک بیماری یا مواجهه با شرایط خاص اشاره دارد(33). - تعریف عملی: در این مطالعه منظور از حساسیت درک شده، حساسیت افراد نسبت به ابتلا به سرطان پستان می باشد که از طریق مقیاس الگوی باورهای بهداشتی چمپیون سنجیده شد. شدت درک شده: - تعریف نظری: باور مربوط به بزرگی یا وخامت پیامدهای ابتلا به یک بیماری یا عوارض ایجاد شده دراثر ترک درمان آن شامل هر دو عوارض بالینی و پزشکی (برای مثال مرگ، ناتوانی و درد) و اجتماعی (از قبیل تاثیر بر شرایط کاری، زندگی خانوادگی و ارتباطات اجتماعی) ممکن می باشد(33). - تعریف عملی: در این مطالعه منظور از شدت درک شده، درک شدت عواقب ابتلا افراد به سرطان پستان توسط افراد می باشد که از طریق مقیاس الگوی باورهای بهداشتی چمپیون سنجیده شد. موانع درک شده: - تعریف نظری: جنبه های منفی بالقوه یک اقدام بهداشتی خاص که ممکن است بعنوان موانع انجام رفتارهای توصیه شده عمل کند(33). - تعریف عملی: در این مطالعه منظور از موانع درک شده، موانع درک شده ی توسط زنان جامعه ایرانی می باشد که مانع از انجام ماموگرافی می شود و از طریق مقیاس الگوی باورهای بهداشتی چمپیون سنجیده شد. منافع درک شده: - تعریف نظری: باورهای فرد درمورد منافع درک شده اقدامات موجود برای کاهش خطر بیماری(33). - تعریف عملی: در این مطالعه منظور از منافع درک شده، منافع حاصل از انجام ماموگرافی می باشد که از طریق مقیاس الگوی باورهای بهداشتی چمپیون سنجیده شد. خودکارآمدی: - تعریف نظری: باورهایی که شخص به خود در مورد اطمینان از غلبه بر موانع حین انجام یک رفتار مشخص دارد(33). - تعریف عملی: : در این مطالعه منظور از خودکارآمدی، اطمینانی که شخص به خود برای انجام ماموگرافی دارد که از طریق مقیاس خودکارآمدی برای انجام ماموگرافی چمپیون سنجیده شد. تضاد/ ناسازگاری با پستان: - تعریف نظری: تضاد/ ناسازگاری با پستان تجربیاتی است که در دوران نوجوانی روی می دهد، تجربیات ناسازگار ناخودآگاه زنان در رابطه با احساسات شخصی شان در مورد پستان هایشان و اینکه آنها چگونه خودشان را در رابطه با پستانهایشان براساس پیام های دریافت شده از همسالان، دوستان، اعضای خانواده و دیگران تعریف می کنند که می تواند تاثیر منفی بر باورها و نگرش های زنان در رابطه با سرطان پستان و تصمیم شان برای غربالگری ماموگرافی داشته باشد(39). - تعریف عملی: تضاد/ ناسازگاری با پستان براساس فرم کوتاه مقیاس تضاد/ ناسازگاری با پستان که شامل 10سوال می باشد سنجیده شد. ماموگرافی: - تعریف نظری: ماموگرافی یک روش تصویربرداری از پستان است که بطور خاص از اشعه ایکس با انرژی پایین برای تصویربرداری از بافت پستان استفاده می کند. عمل ماموگرافی از مشاهدات استاندارد پستان برای ارزیابی ضایعات پستان استفاده می کند. همچنین بعنوان یک ابزار غربالگری برای کشف زودرس سرطان پستان در زنان بدون علامت استفاده می شود. هر پستان به صورت جداگانه و فشرده با فیلم برای بدست آوردن حداکثر تجسم توده یا کلسیفیکاسیون بررسی می شود(53). - تعریف عملی: منظور از ماموگرافی در این مطالعه انجام ماموگرافی توسط زنان طبق برنامه عملیاتی و دستورالعمل اجرایی غربالگری سرطان پستان کشورمی باشد که به صورت هر دو سال یکبار در زنان گروه سنی 69-40 سال می باشد. تعریف موانع درک شده در پژوهش کیفی: در این مطالعه منظور از موانع درک شده، موانع درک شده ی توسط زنان جامعه ایرانی می باشد که مانع از انجام ماموگرافی می شود. نظام سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| حمید اله وردی پور | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| محمد اصغری جعفرآبادی | مشاور |
| هادی حسنخانی | مشاور |
| شایسته شیرزادی | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر با سنجش موانع انجام ماموگرافی در زنان جامعه ایرانی می توان آن را بصورت دقیق تر و با اعتبار بیشتری تعیین کرد.متن خبر سرطان پستان شایعترین سرطان میان زنان سراسر جهان است. در ایران به دلیل نبود برنامه جامع غربالگری موارد پیشرفته سرطان بارز است و اکثر بیماران مبتلا در مراحل پیشرفته بیماری تشخیص داده می شوند. در مطالعه حاضر موانع و منافع درک شده رفتار قوی ترین پیش گویی کننده های رفتار بودند. نتایج حاصل از بخش کیفی منجر به تعیین ابعاد موانع درک شده ماموگرافی در زنان براساس درک و تجربیات آنان گردید و تلفیق نتایج این بخش با نتایج نهایی منجر به تعریف ابعاد و ویژگی های اختصاصی این مفهوم در زنان گردید. روانسنجی ابزار در نهایت منجر به طراحی ابزار با 30 گویه گردید. پیشنهاداتی که می تواند در این زمینه ارائه گردد عبارتند از برنامه ریزی بهتر جهت افزایش مشارکت زنان در برنامه غربالگری ماموگرافی با کاربرد ابزار طراحی شده و سنجش موانع انجام ماموگرافی، اجرای ماموگرافی برای تشخیص زودرس سرطان پستان، نیازمند مورد توجه قرار دادن موانع در سطوح مختلف می باشد و مداخلات باید متناسب با هر سطحی طراحی و اجرا گردند. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر با سنجش موانع انجام ماموگرافی در زنان جامعه ایرانی می توان آن را بصورت دقیق تر و با اعتبار بیشتری تعیین کرد.متن خبر سرطان پستان شایعترین سرطان میان زنان سراسر جهان است. در ایران به دلیل نبود برنامه جامع غربالگری موارد پیشرفته سرطان بارز است و اکثر بیماران مبتلا در مراحل پیشرفته بیماری تشخیص داده می شوند. در مطالعه حاضر موانع و منافع درک شده رفتار قوی ترین پیش گویی کننده های رفتار بودند. نتایج حاصل از بخش کیفی منجر به تعیین ابعاد موانع درک شده ماموگرافی در زنان براساس درک و تجربیات آنان گردید و تلفیق نتایج این بخش با نتایج نهایی منجر به تعریف ابعاد و ویژگی های اختصاصی این مفهوم در زنان گردید. روانسنجی ابزار در نهایت منجر به طراحی ابزار با 30 گویه گردید. پیشنهاداتی که می تواند در این زمینه ارائه گردد عبارتند از برنامه ریزی بهتر جهت افزایش مشارکت زنان در برنامه غربالگری ماموگرافی با کاربرد ابزار طراحی شده و سنجش موانع انجام ماموگرافی، اجرای ماموگرافی برای تشخیص زودرس سرطان پستان، نیازمند مورد توجه قرار دادن موانع در سطوح مختلف می باشد و مداخلات باید متناسب با هر سطحی طراحی و اجرا گردند. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
