مقایسه عملکرد مادری پس از زایمان بین مادران با نشانه های افسردگی و بدون نشانه های افسردگی: یک مطالعه موردی_شاهدی
Comparison postpartum maternal functioning between mothers with and without depressive symptoms: a case_ control study
مجریان: مژگان میرغفوروند
خلاصه روش اجرا: این پژوهش از نوع موردی_شاهدی می¬باشد که بر روی 80 زن زایمان کرده مراجعه¬کننده به مراکز سلامت شهرستان تبریز انجام خواهد گرفت. پس از کسب مجوز از کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی تبریز و ثبت مطالعه در مرکز ثبت کارآزمایی¬های بالینی ایران (IRCT= Iranian Registery of Clinical Trials)، پژوهشگر اقدام به نمونه¬گیری خواهد نمود. نمونه¬گیری به صورت آسان و در دسترس در مراکز سلامت با سطوح مختلف اجتماعی اقتصادی انجام خواهد گرفت، بدینصورت که پژوهشگر با حضور در مراکز، مادران نخست¬زا یا زایمان دوم را که سه هفته از زایمان آنها گذشته را بر اساس پرونده بهداشتی آنها انتخاب کرده و طی تماس تلفنی و توضیح مختصر درباره پژوهش و اهمیت آن، از آن¬ها دعوت می¬کند تا در تاریخ تعیین شده به مرکز سلامت مربوطه مراجعه کنند، و بعد از مراجعه مادران، اقدام به ثبت نام اولیۀ افراد علاقمند به شرکت در مطالعه خواهد کرد، سپس اطلاعات کامل¬تر در خصوص اهداف، اهمیت و فوائد شرکت در مطالعه و همینطور مراحل اجرای تحقیق، ارائه خواهدشد و در صورت علاقمندی و آمادگی آن¬ها جهت شرکت و دارا بودن معیارهای حائز شرایط در مطالعه فرم رضایت کتبی و آگاهانه توسط مادران تکمیل شده و پرسشنامه افسردگی بعد از زایمان ادینبرگ (Edinburgh postnatal depression scale= EPDS) تکمیل خواهدشد و شرکت¬کنندگان بر اساس نمره اخذ شده به دو گروه افسرده و غیرافسرده تقسیم خواهند شد و همسان سازی دو گروه مورد و شاهد از نظر تعداد زایمان (اول زا یا دوم زا) و نوع زایمان (واژینال یا سزارین) انجام خواهدگرفت. همچنین سایر پرسشنامه¬ها شامل پرسشنامه اطلاعات فردی-اجتماعی و مامایی، شاخص عملکرد مادری بارکین (BIMF= Barkin Index of Maternal Functionning)، رفتار مراقبت از شیرخوار (Infant Care Behavior) و پرسشنامه خودکارآمدی مادری (MSQ= Maternal Self-Efficacy Questionnaire) توسط مشارکت¬کنندگان تکمیل خواهدشد. برای تعیین روایی پرسشنامه فردی-اجتماعی از روایی محتوا و صوری استفاده خواهدشد و پایایی پرسشنامه¬ها نیز با آزمون- آزمون مجدد به فاصله دو هفته بر روی 20 نفر و تعیین ضریب همبستگی درون رده¬ای (ICC= Intra Correlation Coefficient) و انسجام درونی (ضریب آلفای کرونباخ) بررسی خواهدشد. پس از جمع¬آوری اطلاعات از کلیه واحدهای موردپژوهش، داده¬ها با استفاده از نرم¬افزار SPSS ver. 24 و آزمون ANCOVA تجزیه و تحلیل خواهد شد. همچنین متغیرهای مورد استفاده برای همسان¬سازی (نوع زایمان و تعداد زایمان) در آزمون ANCOVA تعدیل خواهندشد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 61994 |
| عنوان فارسی طرح | مقایسه عملکرد مادری پس از زایمان بین مادران با نشانه های افسردگی و بدون نشانه های افسردگی: یک مطالعه موردی_شاهدی |
| عنوان لاتین طرح | Comparison postpartum maternal functioning between mothers with and without depressive symptoms: a case_ control study |
| نوع طرح | گرنت پژوهشی |
| اولویت طرح | مراقبت در بیماریهای شایع روانپزشکی با تاکید بر افسردگی و اختلالات اضطرابی، اختلال بیش فعالی و اوتیسم |
| نوع مطالعه | مطالعه مورد/شاهد ( Case - Control ) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | فرایندهایی همچون حاملگی، زایمان و مادر شدن برای هر زن و خانواده¬اش با پیامدهای روانی - اجتماعی چشمگیری همراه است. تولد کودک در یک خانواده یک مرحله سخت از زندگی است که ممکن است احساس زنان در مورد خودشان، موقعیت¬های زندگی و والدبودنشان و عملکرد مادری را تحت¬تأثیر قرار دهد. عملکرد مادری در دوران پس از زایمان زمانی مطلوب در نظر گرفته می¬شود که (الف) دارای حمایت اجتماعی مناسب باشد، (ب) بتواند مراقبت جسمانی از خود را انجام دهد و نیازهای روانی خود را برطرف نماید (رفاه روانی)، (ج) از نوزاد خود مراقبت کند، (د) تعامل مناسب با کودک خود داشته¬باشد، (ه) مسئولیت¬های مختلف خود را مدیریت کرده، و (خ) در طول زمان با مسئولیت¬های خود تطابق (سازگاری) یابد. از جمله عواملی که ممکن است روی وضعیت عملکردی مادران در دوره پس از زایمان تأثیر داشته باشند شامل تعداد زایمان¬های قبلی، حمایت اجتماعی، نوع زایمان و عوارض مادری و نوزادی و خستگی می¬باشد. علاوه برآن افسردگی پس از زایمان یکی از شایع¬ترین مشکلات رفتاری و اختلالات روانی در زنان است که حدود 4 تا 6 هفته پس از تولد اتفاق می¬افتد و می¬تواند عملکرد مادری را تحت تاثیر قرار دهد. همچنین خودکارآمدی مادری یکی دیگر از عوامل موثر بر وضعیت عملکردی است. در همین زمینه، نتایج مطالعه فتحی و همکاران نشان داده¬است که خودکارآمدی مادری از متغیر¬های موثر بر وضعیت عملکردی مادران می¬باشد، لذا افزایش سطح خودکارآمدی مادران می¬تواند به بهبود وضعیت عملکردی مادران کمک کرده و باعث سازگاری بهتر مادر در دوران بعد از زایمان شود. در مطالعات نشان داده شده است که اختلال عملکرد در مادران با اختلال رشد نوزادوکاهش شیردهی همراه بوده است. باتوجه به ارتباط وضعیت عملکردی مادر با پیامدهایی از جمله افسردگی و خودکارآمدی پس از زایمان، سطح اضطراب زنان پس از زایمان، رشد نوزاد، و شیردهی محققان بر آن شدند تا مطالعه ای با هدف مقایسه عملکرد مادری پس از زایمان بین مادران افسرده و غیر افسرده را مورد بررسی قرار دهند. |
| اهداف اختصاصی | مقایسه میانگین نمره عملکرد مادری پس از زایمان و زیردامنه ­های آن در بین مادران با نشانه های افسردگی و بدون نشانه های افسردگی |
| چکیده انگلیسی طرح | This study is a case-control |
| کلمات کلیدی | عملکرد مادری،پس از زایمان،مادران با نشانه های افسردگی و بدون نشانه های افسردگی |
| ذینفعان نتایج طرح | زنان، خانواده¬های آنها و سیستم بهداشتی درمانی کشور، ماماها، دولت و جامعه ذینفعان این طرح هستند. با توجه به این که اختلال عملکرد مادری پس از زایمان وافسردگی سبب اختلال در نقش¬های مختلف همسری و مادری از جمله: مراقبت از نوزاد، مراقبت از خود، و همچنین اختلال در رسیدگی به فعالیت¬های اجتماعی و شغلی و... می¬شود و افزایش اختلال عملکرد مادر از معضلات سیستم بهداشتی کشور است و با توجه اینکه عوارض آن می¬تواند از نظر عاطفی و حتی مالی بار زیادی را به خانواده¬ها و بر سیستم بهداشتی درمانی کشور تحمیل ¬کند، می¬توان با کمک به زنان در دوران پس از زایمان از طریق مشاوره گامی در جهت بهبود عملکرد مادری و ارتقای سلامت مادران و نوزادان آنها برداشت |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| مژگان میرغفوروند | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| فاطمه کرمی چمگردانی | همکار اصلی |
| علیرضا شفیعی | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر عملکرد مادری در زنان با نشانه های افسردگی بدتر از زنان بدون نشانه های افسردگی است.متن خبر افسردگی پس از زایمان اثرات بدی بر توانایی کار کردن مادر، ارتباطات او، عملکرد در نقشهای دیگر و توانایی مراقبتش دارد. این مطالعه بر روی 40 زن با نشانه های افسردگی (گروه مورد) و 40 زن بدون نشانه های افسردگی (گروه شاهد) انجام گرفت و نتایج مطالعه نشان داد که عملکرد مادری در زنان با نشانه های افسردگی بدتر از زنان بدون نشانه های افسردگی است. بنابراین تشخیص زودرس و درمان افسردگی در دوران پس از زایمان در سلامت مادر و نوزاد بسیار مهم است. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر میانگین نمره عملکرد مادری در زنان با نشانه های افسردگی کمتر از زنان غیرافسرده است.متن خبر افسردگی پس از زایمان اثرات بدی بر توانایی کار کردن مادر، ارتباطات او، عملکرد در نقشهای دیگر و توانایی مراقبتش دارد. این مطالعه بر روی 40 زن با نشانه های افسردگی (گروه مورد) و 40 زن بدون نشانه های افسردگی (گروه شاهد) انجام گرفت و نتایج مطالعه نشان داد که میانگین نمره عملکرد مادری در زنان با نشانه های افسردگی به طور معنی داری کمتر از زنان بدون نشانه های افسردگی است. بنابراین تشخیص زودرس و درمان افسردگی در دوران پس از زایمان می تواند نقش مهمی در بهبود عملکرد مادری داشته باشد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر عملکرد مادری در زنان با نشانه های افسردگی بدتر از زنان بدون نشانه های افسردگی است.متن خبر این مطالعه بر روی 40 زن با نشانه های افسردگی (گروه مورد) و 40 زن بدون نشانه های افسردگی (گروه شاهد) انجام گرفت و نتایج مطالعه نشان داد که میانگین نمره عملکرد مادری در زنان با نشانه های افسردگی به طور معنی داری کمتر از زنان بدون نشانه های افسردگی است. بنابراین برای ارتقای عملکرد مادری که نقش مهمی در ارتقای سلامت نوزاد دارد، تشخیص زودرس و درمان افسردگی دوران پس از زایمان بایستی مدنظر سیاستگذاران درمانی باشد. برای این منظور بهتر است تمامی زنان زایمان کرده در دومین (10 الی 15 روز پس از زایمان) و سومین مراقبت پس از زایمان (40 روز بعد از زایمان) با ابزارهای مناسب تشخیص افسردگی، مورد بررسی قرار گیرند و در صورت تشخیص افسردگی، اقدامات مناسب ارجاعی یا درمانی صورت گیرد. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
