| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 61986 |
| عنوان فارسی طرح | روانسنجی پرسشنامه های اضطراب بارداری و نشانه های بارداری و ارتباط آنها با دلبستگی مادری- جنینی در زنان مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر تبریز، 1397 |
| عنوان لاتین طرح | Validation of pregnancy- related anxiety and pregnancy symptoms questionnaires and their relationship with maternal fetal attachment in women referring to health centers of Tabriz, 2018 |
| نوع طرح | گرنت پژوهشی |
| اولویت طرح | ارتقاء سلامت روان و نقش مولفههای قانونی و اجتماعی (درآمد، فرهنگ، سواد، آموزش، جنسیت) بر سلامتی |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | بارداری یکی از وقایع مهم زندگی زنان بوده که به دلیل تفاوت¬های فیزیکی، روانشناختی و اجتماعی در هر فرد، می¬تواند منجر به تغییرات خلقی مادر در طول دوران بارداری همچون استرس می¬گردد (1، 2). احساس اضطراب در طول دوران بارداری نسبتاً شایع بوده و زنان در حدود 10 تا 15 درصد سطحی از استرس یا اضطراب را در بارداری خود تجربه می¬کنند (3). زنان باردار معمولاً بخاطر لیبر، درد، ترس از زایمان، سلامتی کودک یا تغییرات فیزیکی ایجاد شده ابراز نگرانی می¬کنند (4). سطح اضطراب بالا می-تواند منجر به پیامدهای سلامتی نامطلوب برای مادر و نوزاد گردد. گزارش شده است که سطح اضطراب بالا با لیبر زودرس، وزن پائین موقع تولد، نمره آپگار پائین، افسردگی، لیبر طولانی مدت و افزایش استفاده از بی¬حسی (2، 6، 7)، اختلال در دلبستگی مادری- جنینی (8)، علائم بارداری همچون تهوع و استفراغ (9)، عاطفه منفی (10)، اختلال کمبود توجهی- بیش فعالی (11)، تاخیر تکاملی (12) و تغییرات در حجم خاکستری مغز (13) همراه بوده است. این عوارض روی سلامت سلامت مادر و کودک تاثیرگذارند. دلبستگی مادری-جنینی پروسه¬ای است که در اواخر سه ماهه¬ی اول حاملگی شروع می¬شود و در سه ماهه¬ی دوم و سوم حاملگی به میزان آن افزوده می¬شود و در تطابق مادر با بارداری نقش مهمی دارد (14، 15). دلبستگی قبل از تولد پیشگویی¬کننده دلبستگی بعد از تولد می¬باشد، به طوریکه هر چقدر دلبستگی مادری- جنینی بهتر باشد، تکامل هیجانی، شناختی و اجتماعی کودک نیز بهتر خواهد بود (16). میزان کم دلبستگی مادر به جنین با میزان بالای اضطراب و افسردگی می¬تواند در ارتباط باشد (17، 18). بنابراین ارزیابی دقیق اضطراب بارداری برای شناسایی زنانی که سطح اضطراب بالایی دارند اهمیت دارد. با شناسایی زنان با سطح اضطراب بالا، می¬توان در جهت پیشگیری و مداخله برای کاهش اضطراب در زمان مناسب اقداماتی را انجام داد. مطالعات نشان داده اند که ابزار اضطراب دوران بارداری بهتر از ابزار اضطراب عمومی پیامدهای زایمان و کودک را پیشگویی می-کند (5، 19). ابزار اضطراب بارداری ا(pregnancy anxiety questionnaire–revised=PRAQ-R2) از نظر خصوصیات روانسنجی توسط Huizink و همکاران مورد بررسی قرار گرفته است. نسخه اولیه در سال 1990 توسط van den Berg طراحی و حاوی 34 آیتم بود. نسخه ویرایش شده با 10 سوال در سال 2009 طراحی شد. نسخه دوم ویرایش شده توسط Huizink و همکاران در سال 2016 با ارزیابی 1144 زن طراحی شد که این نسخه برای زنان نولی¬پار و پاروس قابل استفاده است. نسخه دوم کوتاه شده حاوی 11 سوال بوده و شامل زیر مقیاس¬های ترس از زایمان، نگرانی درباره¬ی زایمان کودک معلول جسمی یا ذهنی و نگرانی در مورد ظاهر خود است (3، 20). ابزار اضطراب بارداری یک ابزار روا می¬باشد که در فرهنگ¬های مختلف مورد استفاده قرار گرفته است. نسخه¬ اولیه این ابزار در زنان باردار به دنبال درمان ناباروری در آمریکا (21)، زنان باردار با رفتارهای پرخطر همچون مصرف سیگار و الکل در هلند (22) و زنان سالم در فنلاند استفاده شده (23) و به عنوان یک ابزار روا و پایا معرفی شده است. فاکتورهایی که منجر به اضطراب بارداری می¬گردد در بین مناطق مختلف بر اساس تفاوتهای فردی و فرهنگی متفاوت است، اما اضطراب در طول بارداری یک مفهوم جهانی بوده و برای تمامی زنان قابل شناسایی است. به دلیل تعداد کم سوالات نه تنها این ابزار برای استفاده در پژوهش بلکه در محیط¬های بالینی جهت غربالگری اضطراب زنان باردار نیز به راحتی قابل استفاده است (24). این مطالعه با هدف تعیین خصوصیات روانسنجی ابزار ویرایش شده اضطراب بارداری و ارتباط اضطراب بارداری با دلبستگی مادری- جنینی و علائم بارداری انجام خواهدگرفت. ابزار جمع¬آوری داده¬ها در این مطالعه، پرسشنامه¬های فردی- اجتماعی، پرسشنامه اضطراب بارداری، دلبستگی مادری جنینی و ابزار علائم بارداری می¬باشد که از طریق خود ایفائی در نیمه دوم بارداری تکمیل خواهدشد. پرسشنامه فردی- اجتماعی استفاده شده در این مطالعه شامل سوالاتی در زمینه سن مادر، تعداد زایمان، وضعیت زناشویی، سطح تحصیلات، شغل، سطح درآمد ماهیانه، خواسته یا ناخواسته بودن بارداری و ... که توسط محقق طراحی شده است. روایی این پرسشنامه از طریق روایی محتوا تایید خواهدشد. در این مطالعه از پرسشنامه ویرایش شده اضطراب بارداری (pregnancy anxiety questionnaire–revised=PRAQ-R2) که یک ابزار استاندارد برای سنجش اضطراب در زنان نولی¬پار و پاروس است، استفاده خواهد شد. نسخه اولیه در سال 1990 توسط van den Berg طراحی و حاوی 34 آیتم بود. نسخه ویرایش شده توسط Huizink و همکاران در سال 2016 با ارزیابی 1144 زن طراحی شد. نسخه کوتاه شده حاوی 11 سوال است. پاسخ هر سوال از اصلاً مرتبط نیست (نمره 1) تا بسیار مرتبط (نمره 5) متغیر است. آیتم¬های پرسشنامه در سه زیرمقیاس قرار می¬گیرند. زیر مقیاس¬ها ترس از زایمان (حاوی 3 آیتم: سوالات 1، 2، 6 و 8)، نگرانی درباره¬ی زایمان کودک معلول جسمی یا ذهنی (4 آیتم: سوالات 4، 9، 10 و 11) و نگرانی در مورد ظاهر خود (3 آیتم: سوالات 3، 5 و 7) است. دامنه نمرات از 11 تا 55 و 10 تا 50 به ترتیب برای پریمی¬پار و مولتی¬پار متغیر است. آیتم 8 برای زنان مولتی¬پار کاربرد ندارد. نمرات بالاتر سطح اضطراب بالاتر را نشان می¬دهد و نقطه برش وجود ندارد. هیچ آیتم در پرسشنامه معکوس نیست. آلفای کرونباخ ابزار از 71/0 تا 85/0 و 75/0 تا 84/0 به ترتیب برای مولتی¬پار و پریمی¬پار متغیر است (3، 20). در این مطالعه از پرسشنامه دلبستگی مادری جنینی Maternal-Fetal Attachment Questionnaire =MFAQ)) که یک پرسشنامه استاندارد برای اندازه¬گیری دلبستگی مادری- جنینی است، استفاده خواهد شد. این پرسشنامه دارای 5 حیطه تعامل با جنین، تمایز بین خود و جنین، پذیرش نقش مادری، نسبت دادن خصوصیاتی خاص به جنین و از خودگذشتگی می-باشد. این پرسشنامه دارای 24 سؤال است .پاسخ¬ها در مقیاس لیکرت پنج¬گزینه¬ای شامل بله -همیشه، بله -گاهی، مطمئن نیستم، خیر-به ندرت و خیر-هرگز می¬باشد. نحوه نمره¬دهی از 1 تا 5 و در مورد سؤال 20 به صورت معکوس است. امتیاز بیشتر نمایان¬گر دلبستگی بیشتر است. پایایی ابزار توسط ابداع کننده آن به روش انسجام درونی بررسی وα=0.85 گزارش شده است. روایی و پایایی پرسشنامه دلبستگی مادری-جنینی در ایران توسط عباسی و همکاران از طریق ضریب آلفای کرونباخ 80% تأیید شده¬است. پرسشنامه علائم بارداری (Pregnancy Symptoms Inventory=PSI): این یک ابزار جامع برای ارزیابی فراوانی رخداد علایم همچون تکرر ادرار، کمردرد، سردرد، ترشح واژینال، تهوع، رفلاکس، فراموشی، خواب ضعیف، احساس افسردگی، اضطراب، خستگی و... و تاثیر آن علائم در صورت وجود بر محدودیت فعالیت روزانه در استرالیا توسط Foxcroft و همکاران (2013) طراحی شده است. ابزار حاوی 41 سوال با پاسخ¬های لیکرت می¬باشد. پایایی آیتم¬ها بین 51/0 تا 1 و اکثر سوالات بین 70/0و بالای 70/0گزارش شده است. پرسشنامه بین هفته¬های 12 تا 42 هفته تکمیل خواهد شد. |
| اهداف اختصاصی |
تعیین انسجام درونی و پایایی آزمون –آزمون مجدد پرسشنامه ویرایش شده اضطراب بارداری (pregnancy anxiety questionnaire–revised=PRAQ-R2) -تعیین شاخص­های مرکزی و پراکندگی نمره اضطراب بارداری -تعیین روایی صوری، اعتبار، سازه و ملاک پرسشنامه نشانه­ های بارداری (PSI= Pregnancy Symptoms Inventory) -تعیین انسجام درونی و پایایی آزمون –آزمون مجدد پرسشنامه نشانه ­های بارداری (PSI= Pregnancy Symptoms Inventory) -تعیین شاخص­های مرکزی و پراکندگی نمره نشانه­ های بارداری -تعیین شاخص­های مرکزی و پراکندگی نمره دلبستگی مادری- جنینی تعیین ارتباط بیننشانه های بارداری و دلبستگی مادری-جنینی تعیین ارتباط بین اضطراب بارداری و دلبستگی مادری- جنینی |
| چکیده انگلیسی طرح | This study is a cross-sectional study |
| کلمات کلیدی | اضطراب بارداری اضطراب بارداری یک حالت روانی است که به نگرانی¬های مختص بارداری از جمله نگرانی در مورد زایمان و سلامت نوزاد مربوط می شود (3). دلبستگی مادری جنینی: رفتارهای متعهدانه مادر به جنین که به صورت وابستگی و علاقه به کودکی که هنوز به دنیا نیامده است بیان می شود (18). |
| ذینفعان نتایج طرح |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| مژگان میرغفوروند | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| سولماز قنبری همائی | همکار اصلی |
| خلیل اسماعیل پور | همکار اصلی |
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر اضطراب با نشانه های بارداری ارتباط داشت، اما بین اضطراب با دلبستگی مادری جنینی ارتباطی یافت نشد.متن خبر اضطراب در دوران بارداری عارضه شایعی بوده که با پیامدهای سوء مادری و نوزادی همراه است، لذا این مطالعه با هدف تعیین وضعیت اضطراب بارداری و ارتباط آن با نشانه های بارداری و دلبستگی مادر- جنین انجام گرفت. نوع مطالعه مقطعی بود که بر روی 220 زن باردار مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز انجام گرفت. نمونه گیری به روش خوشه ای بود. از پرسشنامه های اضطراب اختصاصی دوران بارداری، دلبستگی مادر-جنین و نشانه های بارداری که همگی پرسشنامه های استاندارد بودند برای جمع آوری داده ها استفاده شد. نتایج نشان داد که اضطراب در زنان باردار در حد متوسط است. ارتباط معنی دار آماری بین اضطراب بارداری با دلبستگی مادری-جنینی در زنان نولی پار و مولتی پار وجود نداشت، اما اضطراب با نشانه های بارداری همبستگی مستقیم معنی دار داشت . بر اساس مدل خطی عمومی و با تعدیل مشخصات فردی-اجتماعی هم، ارتباط معنی دار آماری بین اضطراب با نشانه های بارداری وجود داشت . |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |