تحلیل سیاست ها و برنامه های پیشگیری و کنترل دیابت در نظام سلامت و سازمان های مردم نهاد ایران، ارزیابی فرآیند، اثربخشی تغذیه ای و ارائه راهکارها
Analysis of policies and programs on diabetes prevention and control in the health system and nongovernmental organizations (NGOs) in Iran, evaluation of its process, nutritional effectiveness and suggesting the strategies
مجریان: مریم رف رف
خلاصه روش اجرا: مطالعه حاضر از نوع مطالعات تلفیقی (کمی و کیفی) به منظور تحلیل و ارزشیابی سیاست ها و برنامه های پیشگیری و کنترل دیابت در نظام سلامت و سازمان های مردم نهاد ایران در دو بخش انجام می شود: 1. تحلیل سیاست:(Policy analysis) بر طبق چارچوب مثلث سیاستگذاری سلامت و نظریه کینگدان انجام خواهد شد. روش جمع آوری اطلاعات، بررسی اسناد مرتبط و مصاحبه نیمه ساختار یافته با صاحب نظران کلیدی در این زمینه است که با استفاده از راهنمای مصاحبه انجام خواهد شد. نمونه گیری در این مطالعه از نوع هدفمند آسان است. در حین انجام مصاحبه ها علاوه بر ضبط آنها، یادداشت برداری هم انجام خواهد شد. مصاحبه های ضبط شده به صورت متنی و کلمه به کلمه پیاده خواهد شد و با اسناد تطبیق داده خواهد شد. پس از تکمیل داده های بدست آمده با کمک نرم افزارMAXQDA10 تحلیل انجام خواهد شد. 2. ارزشیابی: در دو قسمت شامل ارزشیابی فرآیند و ارزشیابی اثر انجام خواهد شد. 2-1-ارزشیابی فرآیند (Process evaluation): در ارزشیابی فرآیند، عوامل موثر بر اجرای برنامه و نتایج آن، چگونگی اجرای برنامه ، کیفیت ارائه خدمات، میزان رضایت افراد دیابتی از ارائه خدمات، عوامل بازدارنده و تسهیل کننده در اجرای آن و دستیابی به اهداف موردنظر و عوامل موثر بر پایداری برنامه، در نظام مراقبت های بهداشتی و سازمانهای مردم نهاد شهرهای تهران و تبریز شناسایی و مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند. 2-2- اثربخشی تغذیه ای (Nutritional effectiveness): اثر بخشی با استفاده از بررسی وضعیت بیوشیمیایی شامل سطوح قندخون ناشتا و هموگلوبین A1C، وضعیت تن سنجی شامل نمایه توده بدن و دور کمر و دریافت غذایی مشخص می شود. اطلاعات فوق برای بیماران دیابتی مراجعه کننده به مراکز سلامت در ابتدا و 3 ماه پس از آن جمع آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 61717 |
| عنوان فارسی طرح | تحلیل سیاست ها و برنامه های پیشگیری و کنترل دیابت در نظام سلامت و سازمان های مردم نهاد ایران، ارزیابی فرآیند، اثربخشی تغذیه ای و ارائه راهکارها |
| عنوان لاتین طرح | Analysis of policies and programs on diabetes prevention and control in the health system and nongovernmental organizations (NGOs) in Iran, evaluation of its process, nutritional effectiveness and suggesting the strategies |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | پیشگیری و اپیدمیولوژی و مراقبت در بیماریهای شایع متابولیک و غدد ( دیابت، چاقی و کبد چرب) |
| نوع مطالعه | مطالعات کیفی (Qualitative) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دکتری تخصصی PhD |
| مدت اجرا - ماه | 24 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | ارزشیابی برنامه های پیشگیری و کنترل دیابت، تاکنون در نظام تحول سلامت و سازمانهای مردم نهاد ایران انجام نگرفته لذا این پژوهش با هدف ارتقاء سلامت، برای ارایه راهکارهایی در تداوم یا تغییر روند فعلی این برنامه ها که مورد استفاده سیاست گذاران نظام سلامت کشور باشد، ضروری به نظر می رسد. |
| اهداف اختصاصی | 1- تحلیل و تبیین سیاست ­ها و برنامه­ های پیشگیری و کنترل دیابت در کشورهای منتخب جهان - 2- تحلیل و تبیین محتوای سیاست­ ها و برنامه­ های پیشگیری و کنترل دیابت و تحلیل محتوای آموزش های ارائه شده در نظام سلامت و سازمان های مردم نهاد ایران -3- تحلیل و تبیین عوامل زمینه ای موثر بر سیاست ­ها و برنامه­ های پیشگیری و کنترل دیابت در نظام سلامت و سازمان های مردم نهاد ایران -4- تحلیل فرآیند و وضعیت اجرای سیاست­ ها و برنامه ­های پیشگیری و کنترل دیابت در نظام سلامت و سازمان­ های مردم نهاد ایران -5- تحلیل و تبیین نقش آفرینان و ذی نفعان سیاست­ ها و برنامه­ های پیشگیری و کنترل دیابت در ایران -6- تعیین میزان کیفیت ارائه خدمات، میزان رضایت افراد دیابتی از ارائه خدمات و عوامل بازدارنده و تسهیل کننده (شناسایی نقاط ضعف و قوت) در اجرای برنامه­ های پیشگیری و کنترل دیابت در نظام سلامت و سازمان­های مردم نهاد ایران در شهرهای مورد مطالعه -7- ارزشیابی و تعیین اثربخشی برنامه­ های پیشگیری و کنترل دیابت در نظام سلامت بر وضعیت بیوشیمیایی شامل سطوح قند خون و هموگلوبین A1C افراد دیابتی تحت پوشش 8- ارزشیابی و تعیین اثربخشی برنامه­ های پیشگیری و کنترل دیابت در نظام سلامت بر وضعیت تن سنجی شامل نمایه توده بدن و دور کمر افراد دیابتی تحت پوشش 9- ارزشیابی و تعیین اثربخشی برنامه ­های پیشگیری و کنترل دیابت در نظام سلامت بر دریافت غذایی افراد دیابتی تحت پوشش 10- ارزشیابی تاثیر آموزش های ارائه شده در برنامه­ های پیشگیری و کنترل دیابت بر آگاهی افراد دیابتی تحت پوشش |
| چکیده انگلیسی طرح | مطالعه حاضر از نوع مطالعات تلفیقی (کمی و کیفی) به منظور تحلیل و ارزشیابی سیاست ها و برنامه های پیشگیری و کنترل دیابت در نظام سلامت و سازمان های مردم نهاد ایران در دو بخش انجام می شود: 1. تحلیل سیاست:(Policy analysis) بر طبق چارچوب مثلث سیاستگذاری سلامت و نظریه کینگدان انجام خواهد شد. روش جمع آوری اطلاعات، بررسی اسناد مرتبط و مصاحبه نیمه ساختار یافته با صاحب نظران کلیدی در این زمینه است که با استفاده از راهنمای مصاحبه انجام خواهد شد. نمونه گیری در این مطالعه از نوع هدفمند آسان است. در حین انجام مصاحبه ها علاوه بر ضبط آنها، یادداشت برداری هم انجام خواهد شد. مصاحبه های ضبط شده به صورت متنی و کلمه به کلمه پیاده خواهد شد و با اسناد تطبیق داده خواهد شد. پس از تکمیل داده های بدست آمده با کمک نرم افزارMAXQDA10 تحلیل انجام خواهد شد. 2. ارزشیابی: در دو قسمت شامل ارزشیابی فرآیند و ارزشیابی اثر انجام خواهد شد. 2-1-ارزشیابی فرآیند (Process evaluation): در ارزشیابی فرآیند، عوامل موثر بر اجرای برنامه و نتایج آن، چگونگی اجرای برنامه ، کیفیت ارائه خدمات، میزان رضایت افراد دیابتی از ارائه خدمات، عوامل بازدارنده و تسهیل کننده در اجرای آن و دستیابی به اهداف موردنظر و عوامل موثر بر پایداری برنامه، در نظام مراقبت های بهداشتی و سازمانهای مردم نهاد شهرهای تهران و تبریز شناسایی و مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند. 2-2- اثربخشی تغذیه ای (Nutritional effectiveness): اثر بخشی با استفاده از بررسی وضعیت بیوشیمیایی شامل سطوح قندخون ناشتا و هموگلوبین A1C، وضعیت تن سنجی شامل نمایه توده بدن و دور کمر و دریافت غذایی مشخص می شود. اطلاعات فوق برای بیماران دیابتی مراجعه کننده به مراکز سلامت در ابتدا و 3 ماه پس از آن جمع آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند. |
| کلمات کلیدی | دیابت: یکی از بیماری های غیر واگیر می باشد که در اثر نقص فعالیت انسولین یا ترشح انسولین یا هر 2 مورد بوجود می آید که با افزایش مزمن قند خون و اختلال متابولیسم کربوهیدرات، چربی و پروتئین همراه است. سیاست: بیانیه وسیعی از اهداف و ابزاری که چارچوب فعالیت را می سازند که غالبا به صورت کتبی و آشکار می باشد ولی ممکن است بصورت نانوشته و ضمنی هم باشد . چارچوب مثلث سلامتی: چارچوب مثلث سلامتی سیاستگذاری والت و گیلسون بیان می کند که تمرکز پژوهش های سیاست گذاری سلامت بر چهار حوزه محتوا، زمینه، فرآیند و بازیگران می باشد . نظریه کینگدان: این نظریه به بررسی سه جریان مشکل، راه حل برخورد با مشکل و وضعیت سیاسی می پردازد و بیان می کند زمانی که این سه جریان با هم روی می دهد سیاست خاصی در دستور کار سیاستگذاران و برنامه ریزان قرار می گیرد . محتوا: محتوای یک سیاست تغییر برنامه ها، سیاست ها، فعالیت ها، مقاصد و منابع مورد نیاز می باشد . زمینه: زمینه شامل عوامل زمینه ای کلان (حوزه های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی) و عوامل زمینه ای خرد (پیامدها، سیاست های بخشی و ساختار تامین مالی خدمات بهداشتی درمانی) می باشد. فرآیند: فرآیند سیاست، نحوه تصمیم گیری (از طریق دیدگاه های نخبگان یا احزاب) و نحوه اجرای سیاست می باشد . نقش آفرینان و ذینفعان: افراد یا سازمان هایی که هم بر سیاست و برنامه های سازمان تاثیر می گذارند و هم از آن تاثیر می پذیرند . نظام سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح | وزارت بهداشت (معاونت بهداشتی، معاونت درمانی، دانشگاههای علوم پزشکی، دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی، اداره کل مدیریت بیماری های غیرواگیر و دفتر بهبود تغذیه)، سازمان غذا و دارو، کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، شورای سیاست گذاری سلامت صدا و سیما، سازمان های غیر دولتی (انجمن دیابت ایران و انجمن اطلاع رسانی دیابت گابریک)، سازمانهای بیمه سلامت، وزارت ورزش و جوانان، اداره کل سلامت شهرداری، مراکز تحقیقاتی، شرکت های دارویی، سازمان بهزیستی، نظام پزشکی، بیماران دیابتی و خانواده های آنها از ذینفعان این مطالعه خواهند بود. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| مریم رف رف | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| محمد اصغری جعفرآبادی | مشاور |
| سیمین حق روان | دانشجوی مالک پایان نامه |
| فاطمه محمدی نصرآبادی | مشاور |
| دل آرام قدسی | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر اجرای برنامه ملی کنترل و پیشگیری از دیابت به مدت 3 ماه در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو منجر به کاهش سطح قند خون، وزن و فشارخون سیستولی شد.متن خبر دیابت یک بیماری با شیوع بالا و مرگ و میر فراوان است و از مهمترین چالشهای نظام های سلامت محسوب میشود.این مطالعه ازنوع کمی و کیفی می باشد که با هدف تحلیل سیاستها و برنامه های پیشگیری و کنترل دیابت در نظام تحول سلامت و سازمانهای مردم نهاد ایران بر طبق مدل مثلث سیاستگذاری سلامت و ارزشیابی این برنامه صورت گرفت..اسناد مرتبط بررسی و مصاحبه با صاحب نظران کلیدی انجام شد.ارزشیابی اثر یک مطالعه مقطعی از نوع قبل و بعد بود که بر روی 384 بیمار دیابتی نوع دو که از سیستم مراقبت های بهداشتی اولیه شهر های تهران و تبریز انتخاب شدند، انجام شد. اطلاعات شاخص های قند خون ناشتا، وزن،قد،دور کمرو فشارخون قبل و بعد از 3 ماه اجرای برنامه ملی کنترل و پیشگیری از دیابت از تمام افراد چمع آوری شد.طبق نتایج عوامل مختلف از جمله اجتماعی و فرهنگی، سازمانی و مدیریتی و اقتصادی بر میزان موفقیت سیاست ها و برنامه دیابت در ایران تاثیر گذار بودند.اجرای برنامه ملی کنترل و پیشگیری از دیابت, منجر به کاهش قند خون ، وزن و فشارخون سیستولی درافراد مورد مطالعه گردید.نتایج این پزوهش می تواند در ارایه راهکارهای سیاست گذاری سلامت، مورد استفاده سیاست گذاران نظام سلامت کشور قرار گیرد. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
