ارزیابی وضعیت سوء تغذیه و ارتباط آن با مارکرهای بیوشیمیایی مربوطه در بین سالمندان ساکن و غیرساکن خانه های سالمندان شهر تبریز: مطالعه مورد ـ شاهدی
Malnutrition status and its association with relevent biochemical markers among institutionalised and noninstitutionalised elderly in Tabriz: a case-control study
مجریان: مریم ثقفی اصل
خلاصه روش اجرا: بنا به موافقت و اعلام تمایل به همکاری از سه آسایشگاه موجود در شهر تبریز (77=n)، دو مورد به نامهای مهر و آنا و نیز مرکز بهزیستی فیاض بخش پس از اخذ رضایت نامه و دارا بودن شرایط لازم برای ورود به مطالعه بررسی خواهند شد. حدود 90 سالمند که از لحاظ سنی با گروه سالمندان ساکن خانه های سالمندان یا بهزیستی همسان باشند، از سطح شهر تبریزکه ساکن هیچ خانه سالمندی نیستند، به طور تصادفی انتخاب خواهند شد. برای ارزیابی سوء تغذیه از پرسشنامه (MNA) Mini Nutritional Assessment و شاخص خطر تغذیه ای سالمندان (Geriatric Nutritional Risk Index: GNRI) استفاده خواهد شد. پنج سی سی خون پس از 12ـ10ساعت ناشتایی در حالت خوابیده (درازکش) در فاصله ساعت 8-7 صبح گرفته خواهد شد. کلیه نمونه ها پس از سانتریوفوژ در فریزر -70°c جهت انجام آزمایشات مربوطه (پره آلبومین، آلبومین،hs-CRP) ذخیره خواهد شد. اندازه گیری های تن سنجی )شامل وزن، قد، BMI و دور ساق پا( در ابتدای مطالعه از تک تک بیماران به عمل خواهد آمد. بعد از اتمام عملیات میدانی، کلیه پرسشنامه ها مورد بازبینی قرار خواهند گرفت. پس از اتمام تکمیل پرسشنامه ها اطلاعات مربوطه توسط نرم افزار آماری SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 61496 |
| عنوان فارسی طرح | ارزیابی وضعیت سوء تغذیه و ارتباط آن با مارکرهای بیوشیمیایی مربوطه در بین سالمندان ساکن و غیرساکن خانه های سالمندان شهر تبریز: مطالعه مورد ـ شاهدی |
| عنوان لاتین طرح | Malnutrition status and its association with relevent biochemical markers among institutionalised and noninstitutionalised elderly in Tabriz: a case-control study |
| نوع طرح | طرح تحقیقاتی |
| اولویت طرح | سبک زندگی،کیفیت زندگی و سلامت روان سالمندان |
| نوع مطالعه | مطالعه مورد/شاهد ( Case - Control ) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 14 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | سازمان جهانی بهداشت سن 65 سالگی و بالاتر را به عنوان سن شروع سالمندی مطرح کرده است. سالمندی پدیده ای جهانی است که در آینده نزدیک به عنوان یکی از مهم ترین چالش های اجتماعی و رفاهی کشورهای در حال توسعه مطرح خواهد گردید ایران به عنوان یک کشور در حال توسعه به واسطه انفجار جمعیتی مربوط به دهه 1360 با جمعیت بیش از حد انتظار سالمندان در آینده روبرو است و جمعیت سالمندان ایران از 8% کنونی به 22 % در سال 1425 افزایش پیدا خواهد کرد. سوء تغذیه پروتئین ـ انرژی (Protein-energy malnutrition) از جمله اختلالات رایج در سالمندی با تخمین 78-20% است؛ بسیاری از مطالعات نشان داده اند افزایش فاکتورهای التهابی از جمله IL6 و TNFα با کاهش سنتز پروتئین هایی از جمله آلبومین همراه است که بدنبال آن کاهش توده عضلانی مشاهده می شود. آلبومین سرم و قدرت عضلانی با وضعیت تغذیه ای مرتبط می باشد و تشخیص زود هنگام کاهش قدرت عضلانی در افراد مسن می تواند در پیشگیری از بدتر شدن وضعیت سلامتی و عملکرد فیزیکی بسیار پر اهمیت باشد. به علاوه آلبومین پایین و CRP بالا، ارتباط نزدیکتری با بیماری و التهاب ناشی از سوءتغذیه دارند. رایج ترین روش به کار رفته برای ارزیابی وضعیت تغذیه ای سالمندان پرسشنامه MNA می باشد که استفاده از آن به عنوان بخشی از ارزیابی جامع سالمندان توصیه شده است و روایی و پایایی این پرسشنامه در مطالعات متعدد بر روی سالمندان مورد تایید قرار گرفته است. MNA به دلیل کاملا مستند بودن، مهم ترین ابزار سنجش وضعیت سوء تغذیه سالمند تلقی می شود. ولی بسته به جامعه مورد مطالعه نتایج حاصل از آن می تواند کاملا متفاوت باشد. از سوی دیگر، ممکن است به دلیل زمان بر بودن و نبود تاریخچه برخی بیماران به دلیل زوال عقل و دیگر مشکلات عملکردی، در همه سالمندان قابل اجرا نباشد. به خاطر وجود چنین مشکلاتی و نیز مشکلی که در بدست آوردن وزن نرمال در سالمندان بیمار وجود دارد منجر به استفاده از شاخص دیگری به نام شاخص خطر تغذیه ای سالمندان (GNRI) شده است. این شاخص وزن بیشتری به آلبومین پلاسما می دهد تا وزن بیمار. GNRI اساسا برای سنجش وضعیت تغذیه ای سالمندان بستری در بیمارستان پیشنهاد شده است و لذا می تواند تکمیل کننده کاربرد MNA در سالمندان ساکن خانه های سالمندان و سالمندان جامعه (community-living) باشد و نشان داده شده است که GNRI شاخص پیشگویی کننده قابل اعتماد برای ابتلا و مرگ و میر می باشد. MNAو GNRI در توانایی خود برای پیش بینی مارکرهای سوء تغذیه ای پروتئین که پروتئینهای احشایی سرم هستند، تقریبا مقایسه نشده اند. تعدادی از پروتئینهای سرمی مرتبط با سوء تغذیه نیز نتایج متنقاضی در پی داشته اند. با توجه به افزایش شیوع سوء تغذیه در جمعیت سالمندان و به دنبال آن بروز اختلال در وضعیت حرکتی، نقص عملکرد عضلات، کاهش توده استخوانی، اختلال در سیستم ایمنی، کم خونی، کاهش عملکرد شناختی، افزایش طول مدت بستری در بیمارستان و افزایش میزان مرگ و میر و با در نظر گرفتن این مسئله که کاهش اشتها و مصرف انرژی در این افراد همراه با کاهش در عملکرد فیزیولوژیکی و بیولوژیکی آنها می باشد، غربالگریهای تغذیه ای برای شناسایی سالمندان در معرض خطر سوءتغذیه مفید به نظر می رسد. با این حال، اکثر مطالعات در مورد سالمندان ساکن خانه های سالمندان یا بستری بوده است و توجه کمی به بررسی وضعیت تغذیه و پارامترهای بیوشیمیایی سالمندان جامعه شده است. همچنین، تا کنون GNRI و ارتباط آن با MNA در جمعیت ایرانی بررسی نشده است. مطالعات انجام یافته نیز به صورت مقطعی بوده و هیچ مقایسه ای بین سالمندان ساکن و غیر ساکن خانه های سالمندان صورت نگرفته است. مطالعه حاضر سالمندان دو خانه سالمندان و یک مرکز بهزیستی تبریز را در مقایسه با سالمندان غیر ساکن مطالعه خواهد گرفت که تا کنون هیچ نوع بررسی تغذیه ای در بین آنها انجام نپذیرفته است. بنابراین با توجه به مطالب فوق الذکر، هدف اصلی از مطالعه حاضر ارزیابی وضعیت سوء تغذیه بر اساس دو روش غربالگری خطر سوء تغذیه (Mini-Nutritional Assessment: MNA و Geriatric Nutritional Risk Index: GNRI) و تعیین ارتباط آن با مارکرهای بیوشیمیایی مربوطه (آلبومین، پره آلبومین و hs-CRP) در بین سالمندان ساکن خانه های سالمندان شهر تبریز و مقایسه آن با سالمندان غیر ساکن در این مراکز در قالب یک مطالعه مورد ـ شاهدی است و هدف دوم، ارزیابی میزان همبستگی بین این دو روش ارزیابی در هر گروه می باشد. |
| اهداف اختصاصی | 1. تعیین و مقایسه وضعیت سوء تغذیه بر اساس امتیاز MNA و GNRI در بین سالمندان ساکن و غیر ساکن خانه های سالمندان یا بهزیستی شهر تبریز -2. تعیین و مقایسه مارکرهای بیوشیمیایی مربوط به سوء تغذیه (پره آلبومین، آلبومین وhs-CRP) در بین سالمندان ساکن و غیر ساکن خانه های سالمندان یا بهزیستی شهر تبریز -3. تعیین ارتباط بین امتیاز MNA و مارکرهای بیوشیمیایی مربوط به سوء تغذیه (پره آلبومین، آلبومین وhs-CRP) در بین سالمندان ساکن و غیر ساکن خانه های سالمندان یا بهزیستی شهر تبریز -4. تعیین ارتباط بین امتیاز GNRI و مارکرهای بیوشیمیایی مربوط به سوء تغذیه (پره آلبومین، آلبومین وhs-CRP) در بین سالمندان ساکن و غیر ساکن خانه های سالمندان یا بهزیستی شهر تبریز -5. تعیین میزان همبستگی بین دو روش غربالگری خطر سوء تغذیه (Mini-Nutritional Assessment: MNA وGeriatric Nutritional Risk Index: GNRI) در بین سالمندان ساکن و غیر ساکن خانه های سالمندان یا بهزیستی شهر تبریز |
| چکیده انگلیسی طرح | .................................................................................................................................................................................................................................................................... |
| کلمات کلیدی | سالمندی: سالمندی تغییرات دژنراتیو خودبه خودی وپیشرونده غیرقابل برگشتی است که در آن قوای روانی وجسمی هردو به نحو قابل ملاحظه¬ای رو به نقصان می¬گذارد، به عبارتی دیگر سالمندی به تغییرات بیولوژیک که در طول زمان در نحوه زندگی موجود زنده ظاهرمی¬شود، اطلاق می¬گردد (4). براساس تعریف سازمان بهداشت جهانی، با توجه به اینکه این سازمان نگاه کلی به همه کشورهای جهان بخصوص کشورهای توسعه نیافته دارد، به افرادیکه سن آنها بالای 65 سال باشد سالمند اطلاق می¬شود (4). سالمند در این پژوهش فردی است که یا ساکن یکی از مراکز شبانه روزی سالمندان خصوصی «مهر»و «آنا» و مرکز بهزیستی «فیاض بخش » شهر تبریز بستری باشد یا به صورت غیر ساکن در خانه های سالمندان زندگی کند. وضعیت تغذیه ای (Nutritional Status): وضعیت تغذیه معیاری برای تعیین مقدار تأمین نیازهای فیزیولوژیک فرد به مواد مغذی می¬باشد (47). سوء¬تغذیه :(Malnutrition) سوء تغذیه در سالمندان به تغذیه اشتباه یا ناکافی یا وضعیت کمبود تغذیه ای که با دریافت غذایی ناکافی، اشتهای کم، تحلیل عضلانی و کاهش وزن تشخیص داده می شود، اطلاق می شود. سوء تغذیه پروتئین-انرژی ( PEM) نیز نوعی از سوء تغذیه است (48). پرسشنامه (mini nutritional assessment: MNA): رایج ترین روش به کار رفته برای ارزیابی وضعیت تغذیه ای سالمندان پرسشنامه MNA می باشد که طبق توصیه European Society of Parenteral and Enteral Nutrition (ESPEN) برای ارزیابی و شناسایی افرادی که در معرض خطر سوء تغذیه یا مبتلا به سوء تغذیه هستند، به کار می رود (26-28). شاخص :GNRI شاخص GNRI شکل تغییر یافته شاخص NRI(که شاخص خطر تغذیه ای می باشد) است که در آن به جای استفاده صرف از وزن ایده آل بیمار (که از فرمولLORENTZ محاسبه می شود) از نسبت وزن فعلی به وزن ایده ال استفاده می گردد. در این شاخص از پارامتر آلبومین سرم نیز استفاده می شود (35). غربالگری¬های تغذیه¬ای (Nutrition Screening): غربالگری¬های تغذیه¬ای فرایندی است که برای شناسایی مشکلات و عوامل خطر تغذیه ای استفاده می¬شود. هدف غربالگری تغذیه¬ای شناسایی سریع افرادی است که سوء¬تغذیه دارند یا در معرض خطر تغذیه¬ای هستند (47). ارزیابی تغذیه¬ای (Nutritional Assessment): ارزیابی تغذیه¬ای علم تعیین وضعیت تغذیه¬ای توسط آنالیز پیشینه پزشکی، غذایی و اجتماعی، اطلاعات تن سنجی، اطلاعات بیوشیمیایی، اطلاعات بالینی و تداخلات دارو- غذا می¬باشد. ارزیابی تغذیه-ای اولین قدم در فرایند مراقبت تغذیه است (47). مارکرهای بیوشیمیایی: منظور از مارکرهای بیوشیمیایی مورد مطالعه، پروتئینهای نشان دهنده سوء تغذیه شامل پره آلبومین (ترانس تیرتین)، آلبومین (49, 50) وhs-CRP است (51). پره آلبومین (ترانس تیرتین): گلوبولین متصلشونده به تیروکسین یکی از پروتئینهای گروه گلوبولین است. این پروتئین در کبد تولید می شود. مطالعات بالینی نشان می دهند که تعیین سطوح پره البومین امکان تشخیص و مداخله سریع سوء تغذیه را فراهم می نماید (52). آلبومین: به گروهی از پروتئینهای محلول در آب گفته میشود. در بدن انسان از نظر کاربرد و مقدار یکی از مهمترین پروتئینهای درون پلاسما بوده و جزو پروتئینهایی است که گلیکوزیله نمیشود. غلظت آلبومین موجود در خون انسان (آلبومینمی) حدود 2/5 – 6/3 گرم بر دسی لیتر است و این مقدار درصورت نیاز بدن تا دو برابر نیز افزایش مییابد و میزان سنتز روزانه آن به طور تقریبی ۱۴۰ گرم میباشد. آلبومین در کبد ساخته شده و میزان تولید آن حدود ۱۵ گرم در روز است. نیمهعمر آلبومین در بدن ۲۰ روز است و روزانه نزدیک به ۴٪ تخریب و جایگزین میگردد. کاهش آلبومین سرم به عنوان فاکتور خطر مستقلی برای مرگ و میر افراد مسن در نظر گرفته شده است. پایین بودن آلبومین سرم در افراد پیر به هنگام بستری شدن در بیمارستان به عنوان فاکتوری برای پیشگویی افزایش طول مدت بستری در بیمارستان نیز کاربرد دارد. در غیاب درمان داخل وریدی با مایعات و عدم حضور گرسنگی، سوء جذب و سوء تغذیه، کاهش سطح آلبومین سرم ممکن است بیانگر ذخیره ناکافی پروتئین بدن باشد (53-55). : hs-CRP پروتئین واکنشی C یا CRP (C-Reactive Protein) نام پروتئینی سنتز شونده در کبد در پاسخ به فاکتورهای آزاد شده از ماکروفاژ و سلول چربی است که در موارد التهاب و روماتیسم در خون افزایش مییابد (56). افزایش CRP ممکن است به دلیل التهاب توام با سوء تغذیه بر وضعیت تغذیه ای از طریق مهار سنتز پروتئین و القای کاتابولیسم تاثیر بگذارد (51). |
| ذینفعان نتایج طرح | سالمندان |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| مریم ثقفی اصل | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| مهرانگیز ابراهیمی ممقانی | همکار اصلی |
| سمیرا امیری | همکار اصلی |
| حسین مهرعلیزاده | همکار اصلی |
| لیدا دایی فرشباف | همکار اصلی |
| آیلار حسن زاده | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر شاخص خطر تغذیه ای سالمندان در مقایسه با ارزیابی مختصر تغذیه ای فقط در موارد محدودیت امکانات می تواند در تشخیص سوء تغذیه سالمندان مفید واقع شود.متن خبر سالمندان بیش از سایر اقشار در معرض مشکلات تغذیه¬ای هستند و تشخیص به موقع سوء تغذیه در این افراد، جهت پیشگیری از عوارض خطرناک ناشی از تغذیه ناسالم، ضروری است. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی کفایت شاخص خطر تغذیه¬ای سالمندان (GNRI) در مقایسه با ارزیابی مختصر تغذیه¬ای (MNA) جهت بررسی وضعیت تغذیه¬ای در میان سالمندان غیر بستری ایرانی انجام گرفت. نتایج نشان داد با اینکه شاخص GNRI به دلیل حساسیت پایین آن، ممکن است برای غربالگری سوء تغذیه ابزار مناسبی نباشد، اما دارای همبستگی متوسطی با شاخص¬های MNA بوده و می¬تواند در مواردی که محدودیت امکانات مالی وجود دارد، جهت هدف قرار دادن سالمندانی که واقعاً به سوء تغذیه دچار هستند مفید واقع شود. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر GNRI در مقایسه با MNA فقط در موارد محدودیت امکانات می تواند در تشخیص سوء تغذیه سالمندان مفید واقع شود.متن خبر زمینه: سالمندان بیش از سایر اقشار در معرض مشکلات تغذیه¬ای هستند و تشخیص به موقع سوء تغذیه در این افراد، جهت پیشگیری از عوارض خطرناک ناشی از تغذیه ناسالم، ضروری است.
اهداف: ارزیابی کفایت شاخص خطر تغذیه¬ای سالمندان (Geriatric nutritional risk index: GRI) در مقایسه با ارزیابی مختصر تغذیه¬ای (mini nutritional assessment: MNA) جهت بررسی وضعیت تغذیه¬ای در میان 164سالمندان غیر بستری ایرانی انجام گرفت. طبق نتایج توافق متوسطی بین شاخص GNRI و امتیازات شاخص MNA فرم کوتاه (52/0=K) و MNA فرم بلند (46/0=K) به دست آمد. همبستگی معنی¬داری بین دسته بندی جدید شاخص¬های MNA و GNRI با سن، وزن، دور وسط بازو (MAC)، دور ساق پا (CC)، دور کمر (WC)، آلبومین و پری¬آلبومین مشاهده گردید. نقطه برش 33/110 بر اساس منحنی ROC برای GNRI به دست آمد. با اینکه شاخص GNRI به دلیل حساسیت پایین آن، ممکن است برای غربالگری سوء تغذیه ابزار مناسبی نباشد، اما دارای همبستگی متوسطی با شاخص¬های MNA بوده و می¬تواند در مواردی که محدودیت امکانات مالی وجود دارد، جهت هدف قرار دادن سالمندانی که واقعاً به سوء تغذیه دچار هستند مفید واقع شود. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر GNRI در مقایسه با MNA فقط در موارد محدودیت امکانات می تواند در تشخیص سوء تغذیه سالمندان مفید واقع شود.متن خبر زمینه: سالمندان بیش از سایر اقشار در معرض مشکلات تغذیه¬ای هستند و تشخیص به موقع سوء تغذیه در این افراد، جهت پیشگیری از عوارض خطرناک ناشی از تغذیه ناسالم، ضروری است.
اهداف: ارزیابی کفایت شاخص خطر تغذیه¬ای سالمندان (Geriatric nutritional risk index: GRI) در مقایسه با ارزیابی مختصر تغذیه¬ای (mini nutritional assessment: MNA) جهت بررسی وضعیت تغذیه¬ای در میان 164سالمندان غیر بستری ایرانی انجام گرفت. طبق نتایج توافق متوسطی بین شاخص GNRI و امتیازات شاخص MNA فرم کوتاه (52/0=K) و MNA فرم بلند (46/0=K) به دست آمد. همبستگی معنی¬داری بین دسته بندی جدید شاخص¬های MNA و GNRI با سن، وزن، دور وسط بازو (MAC)، دور ساق پا (CC)، دور کمر (WC)، آلبومین و پری¬آلبومین مشاهده گردید. نقطه برش 33/110 بر اساس منحنی ROC برای GNRI به دست آمد. با اینکه شاخص GNRI به دلیل حساسیت پایین آن، ممکن است برای غربالگری سوء تغذیه ابزار مناسبی نباشد، اما دارای همبستگی متوسطی با شاخص¬های MNA بوده و می¬تواند در مواردی که محدودیت امکانات مالی وجود دارد، جهت هدف قرار دادن سالمندانی که واقعاً به سوء تغذیه دچار هستند مفید واقع شود. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر GNRI در مقایسه با MNA فقط در موارد محدودیت امکانات می تواند در تشخیص سوء تغذیه سالمندان مفید واقع شود.متن خبر زمینه: سالمندان بیش از سایر اقشار در معرض مشکلات تغذیه¬ای هستند و تشخیص به موقع سوء تغذیه در این افراد، جهت پیشگیری از عوارض خطرناک ناشی از تغذیه ناسالم، ضروری است.
اهداف: ارزیابی کفایت شاخص خطر تغذیه¬ای سالمندان (Geriatric nutritional risk index: GRI) در مقایسه با ارزیابی مختصر تغذیه¬ای (mini nutritional assessment: MNA) جهت بررسی وضعیت تغذیه¬ای در میان 164سالمندان غیر بستری ایرانی انجام گرفت. طبق نتایج توافق متوسطی بین شاخص GNRI و امتیازات شاخص MNA فرم کوتاه (52/0=K) و MNA فرم بلند (46/0=K) به دست آمد. همبستگی معنی¬داری بین دسته بندی جدید شاخص¬های MNA و GNRI با سن، وزن، دور وسط بازو (MAC)، دور ساق پا (CC)، دور کمر (WC)، آلبومین و پری¬آلبومین مشاهده گردید. نقطه برش 33/110 بر اساس منحنی ROC برای GNRI به دست آمد. با اینکه شاخص GNRI به دلیل حساسیت پایین آن، ممکن است برای غربالگری سوء تغذیه ابزار مناسبی نباشد، اما دارای همبستگی متوسطی با شاخص¬های MNA بوده و می¬تواند در مواردی که محدودیت امکانات مالی وجود دارد، جهت هدف قرار دادن سالمندانی که واقعاً به سوء تغذیه دچار هستند مفید واقع شود. |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
