مقایسه تاثیر مصاحبه انگیزشی با مصاحبه تلفنی انگیزشی بر انجام پاپ اسمیر: یک مطالعه تجربی
Comparison the effects of motivational interview and motivational telephone interview on performing Pap smear: an experimental study
مجریان: رقیه نوری زاده , خلیل اسماعیل پور
خلاصه روش اجرا: این کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده با هدف مقایسه تاثیر مصاحبه انگیزشی بامصاحبه تلفنی انگیزشی بر انجام پاپ اسمیر طراحی شده است. پس از اخذ مجوز از کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی تبریز و ثبت مطالعه در مرکز کارآزمایی ایران(Iranian randomized clinical trial: IRCT)، از معاونت پژوهشی دانشکده پرستاری و مامایی و مرکز بهداشت تبریز مجوز نمونه گیری اخذ خواهد شد. شهر تبریز حدود 78 مجتمع¬ سلامت دارد و نمونه گیری بطور تصادفی در یک پنجم مراکز (15 مجتمع سلامت) انجام خواهد شد. سپس نمونه گیری به روش آسان یا در دسترس انجام خواهد شد؛ بدین ترتیب که پژوهشگر به مراکز منتخب مراجعه خواهد کرد و لیست زنان 30 تا 59 سال را استخراج و طی تماس تلفنی با افراد در صورت تمایل به شرکت در پژوهش، معیارهای ورود و خروج به مطالعه را در همان تماس تلفنی مورد ارزیابی قرار می¬دهد و از افراد حایز شرایط جهت شرکت در جلسه توجیهی دعوت به عمل خواهد نمود. در جلسه توجیهی، اهداف و روش مطالعه برای شرکت کنندگان توضیح و رضایت نامه آگاهانه وکتبی جهت شرکت در پژوهش اخذ خواهد شد. پرسشنامه¬های پیش آزمون شامل مشخصات دموگرافیک و مامایی و چک لیست مراحل تغییر می¬باشد که توسط مصاحبه از هر سه گروه پرسیده و تکمیل خواهند شد. زنانی که پرسشنامه پیش آزمون را تکمیل کرده اند به طور تصادفی با استفاده از نرم افزار RAS با اندازه بلوک¬های شش و نه تایی به سه گروه دریافت کننده مصاحبه انگیزشی، مصاحبه تلفنی انگیزشی و گروه کنترل با نسبت 1:1:1تخصیص داده خواهند شد. جهت پنهان سازی تخصیص، نوع تخصیص روی کاغذ، نوشته شده و در پاکت¬های مات پشت سر هم شماره¬گذاری شده قرار خواهند گرفت (Allocation Concealment). پاکت¬ها به ترتیب و توسط فرد غیردرگیر در نمونه¬گیری باز خواهند شد. سپس در گروه مصاحبه انگیزشی (50 نفر)، 3 جلسه (یک جلسه آموزش و دو جلسه مشاوره) بصورت گروهی با تعداد 12-8 نفر، هفته¬ای یکبار به مدت 60-45 دقیقه برگزار می¬گردد. در گروه مشاوره تلفنی انگیزشی (50 نفر)، مصاحبه تلفنی با تبعیت از اصول و فنون مصاحبه انگیزشی طی 3 جلسه به مدت 30- 20 دقیقه انجام خواهد شد. در گروه کنترل (50 نفر)، فقط یادآوری و توصیه کلامی به انجام پاپ اسمیر خواهد شد. 2 ماه بعد از اتمام مداخله طی تماس تلفنی و هماهنگی با زنان جهت مراجعه به مراکز سلامت مربوطه، پرسشنامه پس آزمون (چک لیست مراحل تغییر) تکمیل خواهند شد. داده¬ها بعد از جمع آوری با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 24 تحلیل خواهد شد. برای مقایسه انجام پاپ اسمیر بدنبال مداخله از آزمون مجذور کای و رگرسیون استفاده خواهد شد. برای مقایسه مراحل تغییر قبل و بعد از مداخله در داخل سه گروه¬ از آزمون یکنواختی (Hemogeneity) استفاده می¬شود. جهت مقایسه مراحل تغییر رفتار غربالگری بدنبال مداخله بین سه گروه با در نظر گرفتن مراحل تغییر رفتار قبل از مداخله از رگرسیون لجستیک ترتیبی با روش معادلات برآورد کننده تعمیم یافته (Generalized Estimating Equations) استفاده می¬شود.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 61242 |
| عنوان فارسی طرح | مقایسه تاثیر مصاحبه انگیزشی با مصاحبه تلفنی انگیزشی بر انجام پاپ اسمیر: یک مطالعه تجربی |
| عنوان لاتین طرح | Comparison the effects of motivational interview and motivational telephone interview on performing Pap smear: an experimental study |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | اطلاعات سلامت (health information) |
| نوع مطالعه | |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | سرطان سرویکس به دلیل دارا بودن دوره طولانی قبل از تهاجم، در دسترس بودن برنامه غربالگری مناسب و درمان مؤثر ضایعات اولیه، به عنوان یک سرطان قابل پیشگیری شناخته شده است. واقعیت این است زمانی که فرد احساس عافیت می¬کند، ممکن است تمایلی به اتخاذ رفتارهای غربالگری نداشته باشد؛ لذا انجام غربالگری به صورت منظم تا حد زیادی بستگی به عوامل انگیزشی فرد به ویژه درک فرد از خطر بیماری و تاثیر رفتارهای بهداشتی در کاهش این خطر دارد. مصاحبه انگیزشی روش محرک برای افزایش انگیزه و نوعی مشاوره مراجع محور به منظور تقویت انگیزه جهت تغییر رفتار می¬باشد. در مصاحبه انگیزشی، جهت بررسی مراحل تغییر رفتار از مدل مراحل تغییر یا فرا نظریه¬ای (TTM: Transtheoretical Model) استفاده می¬شود. براساس این مدل، افراد از مجموعه¬ای از مراحل برای تغییر رفتار عبور می¬کنند که شامل 5 مرحله می¬باشد که عبارتند از: پیش قصد، قصد، آمادگی، عمل و نگهداری. نتایج یک مطالعه مروری با عنوان تاثیر مصاحبه انگیزشی در مراقبت¬های اولیه (مصرف مواد، رژیم غذایی، ورزش، تبعیت از درمان، غربالگری سرطان کولون و فشار خون) بر روی 12 مطالعه طی سال¬های 2009 تا 2012 نشان داد که در 9 مطالعه، مصاحبه انگیزشی در دستیابی به اهداف مورد نظر موثر بود اما در مورد تعداد جلسات اثربخش، اختلاف نظر وجود داشت؛ لذا توصیه به انجام مطالعات بیشتری شد تا تاثیر این شیوه از مشاوره در جمعیت¬های گوناگون از نظر سنی، جنسی، انواع حیطه¬ها و نیز مقایسه اثر آن در پیگیری¬های کوتاه مدت و طولانی مدت مشخص گردد. همچنین تعیین حداقل جلسات لازم برای ایجاد انگیزه و افزایش احتمال تغییر رفتار در مطالعات آینده پیشنهاد گردید. با توجه به اهمیت غربالگری در کاهش مرگ و میر ناشی از سرطان سرویکس و نظر به اینکه در مروری بر متون، معدود مطالعه¬ای به نقش مصاحبه انگیزشی در انجام پاپ اسمیر پرداخته است و تعداد حداقل جلسات لازم برای ایجاد انگیزه و افزایش احتمال انجام پاپ اسمیر نامشخص می¬باشد؛ لذا مطالعه حاضر با هدف مقایسه تاثیر مصاحبه انگیزشی با مصاحبه تلفنی انگیزشی بر انجام پاپ اسمیر طراحی شد. |
| اهداف اختصاصی | مقایسه انجام پاپ اسمیر بدنبال مداخله در سه گروه­ مصاحبه انگیزشی مصاحبه تلفنی انگیزشی و کنترل، 2 ماه بعد از مداخله -هدف فرعی شماره 1: مقایسه مراحل تغییر انجام پاپ اسمیر در بین سه گروه مصاحبه انگیزشی، مصاحبه تلفنی انگیزشی و گروه کنترل |
| چکیده انگلیسی طرح | a |
| کلمات کلیدی | پاپ اسمیر تعریف نظری: در حال حاضر بررسی سیتولوژیک سلول¬های دهانه رحم (پاپ اسمیر) پایه اصلی برنامه های غربالگری در جهان است که اصلی¬ترین و مهم¬ترین ابزار برای پیشگیری از سرطان دهانه رحم است. پاپ اسمیر تنها یک تست غربالگری است و روش تشخیصی نمی-باشد. بررسی سلول¬های پوشاننده دهانه رحم یا تست پاپ اسمیر از سال 1940 مورد توجه قرار گرفت و در سال 1960 معرفی و در سال 1988 به صورت هدفمند وارد سیستم سلامت اغلب کشورهای جهان شد (37, 38). تعریف عملی: در این مطالعه، انجام پاپ اسمیر از طریق چک لیست مراحل تغییر(Stage of Change ) که بر اساس مدل فرانظریه تغییر رفتار طراحی شده است، سنجیده خواهد شد که برای بسیاری از رفتارهای مرتبط با سلامت کاربرد دارد(39). پاسخ¬ها بر اساس لیکرت 5 درجه-ای می¬باشد که در این مطالعه صرفا تا مرحله عمل مدنظر بوده و سنجش مرحله نگهداری(تداوم رفتار بیش از 6 ماه) بعلت فرصت محدود پایان¬نامه، عملاً مقدور نیست. مراحل تغییر در این مطالعه به شرح ذیل می¬باشند: مرحله پیش قصد: در6 ماه آینده قصد ندارم انجام دهم (نمره 1) مرحله قصد: در 6 ماه آینده قصد دارم انجام دهم (نمره 2) مرحله آمادگی: در 30 روز آینده قصد دارم انجام دهم ( نمره 3) مرحله عمل: اخیراً انجام داده¬ام (نمره 4) مصاحبه انگیزشی: تعریف نظری: مصاحبه انگیزشی، یک سبک مشاوره¬ای مراجع محور رهنمودی است که کمک به فراخوانی تغییر رفتار می¬کند. مصاحبه انگیزشی از دو مرحله تشکیل شده است. مرحله اول شامل حل و فصل تردید و افزایش انگیزه درونی برای تغییر است که مقدمه ای بر مرحله دوم یعنی تقویت تعهد به تغییر، تعیین هدف¬های اختصاصی واقعی، قابل دستیابی، قابل سنجش و تعیین محدوده زمانی برای ایجاد تغییر و برنامه ریزی برای رسیدن به تغییر می¬باشد. فنون مصاحبه انگیزشی شامل پرسیدن سوالات باز، تایید، گوش دادن انعکاسی، خلاصه سازی و فراخوانی اظهارات خود انگیزشی ( استخراج تعارض گفتار مراجع در ارزش¬ها و رفتار) می باشد (42, 43). تعریف عملی: مصاحبه انگیزشی: در این مطالعه، جلسات مصاحبه انگیزشی چهره به چهره بصورت گروهی با تعداد 12-8 نفر اجرا می¬گردد. پویایی گروه در گروه¬های زیر 8 و بالای 12 نفر با مشکل مواجه می¬شود(44). مداخله در 3 جلسه طراحی شده است که هر جلسه60-45 دقیقه بوده و هفته¬ای یک¬بار برگزار می¬گردد. از آنجا که در مصاحبه انگیزشی، آموزش صورت نمی¬گیرد لذا برای جلب مشارکت واحدهای پژوهش و برقراری رابطه تعاملی در جلسات مصاحبه انگیزشی، در ابتدا یک جلسه آموزشی برگزار می¬گردد که در ادامه با دو جلسه مصاحبه انگیزشی پی گرفته خواهد شد. یک جلسه آموزشی شامل مباحث زیر می¬باشد: معارفه خود و آشنایی با گروه، بیان اهداف، آشنایی با ساختمان دستگاه تناسلی، علایم ابتلا به سرطان سرویکس، عوامل مرتبط با افزایش خطر سرطان سرویکس و خطرات تشخیص دیرهنگام آن، آشنایی با روش¬های انجام پاپ اسمیر، سن شروع و فواصل آن ساختار جلسات مصاحبه انگیزشی از جلسه دوم به شرح ذیل پیاده می¬گردد: جلسه دوم: معرفی مصاحبه انگیزشی، تعیین قواعد گروه، آشنایی با مراحل تغییر، تمرین تعیین مرحله تغییر و سناریوهای مربوط به آن، درخواست مرور مشارکت کنندگان بر اینکه تا چه حد در گذشته به توصیه¬های پیشگیری و انجام پاپ اسمیر عمل نموده اند؟، در چه زمان¬هایی، این رفتارها کم و زیاد شده؟، توضیح الگوهای غربالگری صحیح توسط مشارکت کنندگان، بررسی اینکه آیا فرد خود را در معرض خطر می بیند؟ جلسه سوم: بحث و ارزیابی پیامدهای عدم اتخاذ رفتارهای غربالگری سرطان سرویکس، شناسایی ارزش¬های شخصی مشارکت کنندگان و آشکارسازی تعارض بین ارزش¬های شخصی آنان (مثل میل به حیات) با عدم اتخاذ رفتارهای غربالگری سرطان، بررسی موانع و تسهیل¬کننده-های اتخاذ انجام پاپ اسمیر از دیدگاه مشارکت کنندگان، تاکید بر رفتارهای غربالگری سرطان بعنوان رفتارهای مربوط به سلامتی و نه بیماریابی (که بعنوان مانعی برای غربالگری ذکر می¬گردد)، بررسی جنبه¬های مثبت و منفی اتخاذ رفتارهای غربالگری و وزن دهی به آنها جهت تصمیم گیری برای تغییر رفتار مصاحبه تلفنی انگیزشی: در این مطالعه مصاحبه تلفنی انگیزشی با تبعیت از اصول و فنون مصاحبه انگیزشی شامل صحبت در مورد افکار و احساسات مربوط به سرطان سرویکس، کمک به حل و فصل تردیدها در ارتباط با انجام غربالگری، بحث در مورد پیامدهای تشخیص دیررس بیماری و ایجاد انگیزه و اعتماد به نفس جهت انجام پاپ اسمیر خواهد بود و مدت مصاحبه تلفنی انگیزشی بین 30- 20 دقیقه طی سه جلسه خواهد بود. |
| ذینفعان نتایج طرح | ذی¬نفعان این طرح، زنان و خانواده¬های آنان به دلیل تشخیص و درمان زود هنگام بیماری می¬باشند. از دیگر ذی نفعان این طرح می¬توان به مراقبین سلامت زنان و سیاستگذاران و برنامه¬ریزان حیطه سلامت زنان بدلیل هزینه-منفعت غربالگری اشاره نمود. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| رقیه نوری زاده | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| خلیل اسماعیل پور | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| عصمت مهرابی | مشاور |
| سعید موسوی | مشاور |
| پروین پورابراهیم علمداری | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر از تماس تلفنی انگیزشی میتوان بجای مصاحبه انگیزشی چهره به چهره جهت ترغیب رفتارهای غربالگری سلامت استفاده نمود.متن خبر زمانی که فرد احساس عافیت می¬کند، ممکن است تمایلی به انجام رفتارهای غربالگری نداشته باشد؛ برای تسهیل تغییر رفتارهای فرد، مصاحبه انگیزشی روش محرک برای افزایش انگیزه می باشد. در مطالعه بر روی 150 زن متاهل 59-30 سال مراجعه کننده به مراکز بهداشت تبریز که طی 3-1 سال قبل انجام پاپ اسمیر را ذکر نمی¬کردند، برای یک گروه، سه جلسه مصاحبه انگیزشی 60-45 دقیقه¬ای برگزار شد. در گروه دیگر، سه تماس تلفنی انگیزشی هر کدام به مدت 30-20 دقیقه¬ برقرار شد. گروه کنترل فقط توصیه کلامی برای انجام پاپ اسمیر شدند. دو ماه پس از مداخله، میزان انجام پاپ اسمیر در دو گروه مصاحبه انگیزشی و تماس تلفنی نسبت به گروه کنترل بیشتر بود اما بین دو گروه مصاحبه انگیزشی و تماس تلفنی انگیزشی در انجام پاپ اسمیر تفاوت دیده نشد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر از تماس تلفنی انگیزشی میتوان بجای مصاحبه انگیزشی چهره به چهره جهت ترغیب رفتارهای غربالگری سلامت استفاده نمود.متن خبر زمانی که فرد احساس عافیت می¬کند، ممکن است تمایلی به انجام رفتارهای غربالگری نداشته باشد؛ برای تسهیل تغییر رفتارهای فرد، مصاحبه انگیزشی روش محرک برای افزایش انگیزه می باشد. در مطالعه بر روی 150 زن متاهل 59-30 سال مراجعه کننده به مراکز بهداشت تبریز که طی 3-1 سال قبل انجام پاپ اسمیر را ذکر نمی¬کردند، برای یک گروه، سه جلسه مصاحبه انگیزشی 60-45 دقیقه¬ای برگزار شد. در گروه دیگر، سه تماس تلفنی انگیزشی هر کدام به مدت 30-20 دقیقه¬ برقرار شد. گروه کنترل فقط توصیه کلامی برای انجام پاپ اسمیر شدند. دو ماه پس از مداخله، 32 % از زنان گروه مصاحبه انگیزشی، 22% از زنان گروه تماس تلفنی انگیزشی و 4%از زنان گروه کنترل، پاپ اسمیر انجام دادند که بین سه گروه در انجام پاپ اسمیر تفاوت وجود داشت اما بین دو گروه مصاحبه انگیزشی و تماس تلفنی انگیزشی در انجام پاپ اسمیر تفاوت دیده نشد. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
