طراحی و اجرای برنامه جلب حمایت همه جانبه در شهر تبریز جهت بهینه سازی طرح تفکیک پسماندهای خانگی در مبداء
Optimzing the Household Solid Wastes Seperation Plan at Source in Tabriz: an Advocacy-based Intervention
مجریان: حمید اله وردی پور
خلاصه روش اجرا: این مطالعه با هدف "طراحی و اجرای برنامه جلب حمایت همه جانبه در شهر تبریز جهت بهینه سازی طرح تفکیک پسماندهای جامد خانگی در مبداء " در سال 1395 اجرا خواهد گردید. این مطالعه یک مطالعه Multimethod می باشد که در 4 مرحله به ترتیب زیر اجرا خواهد شد: 1. مرحله اول) بررسی تطبیق سیاست ها و قوانین: برای بررسی تطبیق سیاست ها و قوانین، از مروری بر متون استفاده خواهد شد. 2. مرحله دوم) انجام مطالعه کیفی (آنالیز محتوا): چالش ها و موانع اجرای طرح تفکیک پسماند در مبداء از دیدگاه شهروندان و افراد کلیدی مثل مدیران پسماند بررسی خواهد گردید. 3. مرحله سوم) ارائه الگوی بهینه شده: برای دستیابی به الگوی بهینه شده از تکنیک گروه اسمی استفاده خواهد شد. 4. مرحله چهارم) انجام مداخله: مداخله با استفاده از رویکرد جلب حمایت همه جانبه و با هدف تغییر سیاست ها و قوانین جهت حمایت از الگوی بهینه شده خواهد بود.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 61214 |
| عنوان فارسی طرح | طراحی و اجرای برنامه جلب حمایت همه جانبه در شهر تبریز جهت بهینه سازی طرح تفکیک پسماندهای خانگی در مبداء |
| عنوان لاتین طرح | Optimzing the Household Solid Wastes Seperation Plan at Source in Tabriz: an Advocacy-based Intervention |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | --- غیر اولویت دار (جزو اولویت های دانشگاه نمی باشد) |
| نوع مطالعه | مطالعات کیفی (Qualitative) |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دکتری تخصصی PhD |
| مدت اجرا - ماه | 24 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | طرح تفکیک پسماند در مبداء در سطح شهرستان تبریز از سال 1385 به طور گسترده ای در حال اجرا می باشد. براساس اطلاعات بدست آمده از سازمان مدیریت پسماند، در حالت خوشبینانه، تنها 10 درصد پسماندهای جامد تفکیک شده در مبداء، بازیافت می شوند. پسماندهای جامد جداسازی شده در مبداء، پس از جمع آوری به ایستگاههای بازیافت منتقل و در آن محل، انوع مختلف زباله ها (مثل کاغذ، شیشه، بطری و ...) از هم تفکیک داده می شوند. پس از تفکیک، موادی مثل کاغذ به کارخانه های بازیافت مخصوص کاغذ انتقال داده می شود و در آنجا تبدیل به مواد قابل استفاده مثل جعبه مورد استفاده در شانه تخم مرغ ها می شود. همچنین موادی مثل بطری ها به خارج از کشور (چین) صادر می شود و بعضی از مواد پلاستیکی پس از ذوب شدن به مواد اولیه جهت تولید لوازم پلاستیکی استفاده می شود. علاوه بر این موادی مثل شیشه که غیر قابل بازیافت است، دفن می گردد. به گفته مسئولین برنامه های مختلفی مثل آموزش به مردم از طریق رسانه های گروهی، آموزش دانش آموزان در مدارس و طراحی 800 باکس مخصوص جهت تفکیک پسماندهای خشک از تر جهت بهبود طرح تفکیک پسماند در مبداء اجرا گردیده است اما با این وجود هنوز شکاف های بزرگی در اجرای موفقیت آمیز این طرح در مقایسه با کشورهای توسعه یافته وجود دارد به طوری که با وجود تمام هزینه های صرف شده برای انجام این طرح، روزانه بیش از 250 هزار کیلوگرم مواد قابل بازیافت وارد مواد تر شده و به ناچار دفن می گردد که علاوه بر از بین رفتن سرمایه ملی موجب تخریب و آلودگی محیط زیست می گردد. با توجه به اهمیت موضوع و کمک به تصمیم گیرندگان و مهندسان سیستم مدیریت پسماند جهت برنامه ریزی صحیح و اصولی، نیاز به واکاوی ابعاد مختلف طرح تفکیک پسماند در مبداء از دیدگاه متخصصان امر و شهروندان جامعه و همچنین نیاز به تغییر یا تقویت قوانین و مقرارت و سیاست ها جهت بهبود آن می باشد، لذا این مطالعه با هدف طراحی و اجرای برنامه جلب حمایت همه جانبه در شهر تبریز جهت بهینه سازی طرح تفکیک پسماندهای خانگی در مبداء در سال 1395 می باشد. |
| اهداف اختصاصی |
|
| چکیده انگلیسی طرح | This study aims to "design and implement a comprehensive support program in Tabriz city to optimize the household solid waste separation plan at source" in 2016. This study is a multimethod study that will be implemented in 4 stages as follows: 1. Stage 1) Review of policy and law implementation: A literature review will be used to review the implementation of policies and laws. 2. Stage 2) Conduct a qualitative study (content analysis): Challenges and obstacles to implementing the waste separation plan at source will be examined from the perspectives of citizens and key individuals such as waste managers. 3. Stage 3) Present an optimized model: The nominal group technique will be used to achieve the optimized model. 4. Stage 4) Conduct an intervention: The intervention will be conducted using a comprehensive support approach with the aim of changing policies and laws to support the optimized model. |
| کلمات کلیدی | تفکیک از مبداء پسماندهای جامد تعریف علمی: انجام عملیات جداسازی پسماندهای جامد توسط تولیدکنندگان در مبداء، خصوصا منازل و ذخیره کردن آن در ظروف ویژه ای که بدین منظور در محیط های مسکونی نصب می گردد، گفته می شود (30). تعریف عملی: در این پژوهش منظور از تفکیک از مبداء پسماندهای جامد، طرح اجرا شده جهت جداسازی زباله های جامد خانگی می باشد که در حال حاضر در شهر تبریز اجرا می شود. جلب حمایت همه جانبه تعریف علمی: ترکیبی از اقدامات فردی و اجتماعی طراحی شده برای به دست آوردن تعهد سیاسی، حمایت ازسیاستگذاری، پذیرش اجتماعی و سیستمهای حمایت کننده از یک هدف خاص و یا برنامه (31). تعریف عملی: در این پژوهش عبارتست از برنامه طراحی شده ای که از آن جهت بدست آوردن حمایت سیاست گذاران برای تغییر سیاست ها و مقررات مربوط به طرح تفکیک از مبداء پسماند مورد استفاده قرار می گیرد. تکنیک گروه اسمی تعریف علمی: تکنیک گروه اسمی روشی برای تصمیم گیری و مشکل گشایی سازمانی است. هدف از این روش، مذاکره و چانی زنی های معمول در تصمیم گیری ها نیست، بلکه هدف تصمیم گیری مبتنی بر قضاوت و یافتن راه حل های خلاقانه است. این روش منجر به روی هم¬ریزی قضاوت های افرادی با آگاهی ها، مهارت ها و دیدگاههای متفاوت و اتخاذ تصمیمی بهتر، در مقایسه با روش های جاری می شود(65). تعریف عملی: در این پژوهش، منظور از تکنیک گروه اسمی، جلسات سازمان یافته گروهی بین متخصصان بهداشتی است که جهت اولویت بندی موانع شناسایی شده و ارائه راهکارهای مناسب برای بهینه سازی طرح تفکیک از مبداء پسماندها، برگزار خواهد شد. |
| ذینفعان نتایج طرح |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| حمید اله وردی پور | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| حیدر ندریان | مشاور |
| محمد مسافری | مشاور |
| توحید بابازاده | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر برنامه جلب حمایت همه جانبه در سازمان مدیریت پسماند منجر به تصویب سیاستهای جدید حمایتی از برنامه جداسازی پسماندها در مبداء گردید.متن خبر جداسازی پسماندها در مبداء و بازیافت می تواند مناسب ترین و باصرفه ترین روش در دفع پسماندها باشد. با این وجود، در کشورهای در حال توسعه مثل ایران، اجرای این روش با موفقیت چندانی همراه نبوده است. نتایج این مطالعه نشان داد در سازمان مدیریت پسماند شهر تبریز، قوانین مکتوب پیشبینیشده ای برای اجرای مطلوب برنامه جداسازی پسماندها در مبداء وجود ندارد. براساس دیدگاه متخصصان شرکتکننده در این مطالعه، نبود سیستم مدیریت یکپارچه شهری برای برنامه جداسازی پسماندها در مبداء و ضعف سیاستگذاری در برنامه جداسازی پسماندها در مبداء به ترتیب مهمترین موانع بودند.پیشنهاد می گردد کمپین های آموزشی منسجم و مداوم برای اطلاع رسانی به شهروندان در زمینه فواید جداسازی پسماندها و افزایش میزان مشارکت آنها برگزار گردد. پیشنهاد می گردد از یک تیم حقوقی جهت نظارت بر نحوه بستن قراردادها استفاده شود.برنامه جلب حمایت همه جانبه منجر به تصویب سیاستهای جدید حمایتی از برنامه جداسازی پسماندها در مبداء گردید. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر برنامه جلب حمایت همه جانبه در سازمان مدیریت پسماند منجر به تصویب سیاستهای جدید حمایتی از برنامه جداسازی پسماندها در مبداء گردید.متن خبر جداسازی پسماندها در مبداء و بازیافت می تواند مناسب ترین و باصرفه ترین روش در دفع پسماندها باشد. با این وجود، در کشورهای در حال توسعه مثل ایران، اجرای این روش با موفقیت چندانی همراه نبوده است. نتایج این مطالعه نشان داد در سازمان مدیریت پسماند شهر تبریز، قوانین مکتوب پیشبینیشده ای برای اجرای مطلوب برنامه جداسازی پسماندها در مبداء وجود ندارد. براساس دیدگاه متخصصان شرکتکننده در این مطالعه، نبود سیستم مدیریت یکپارچه شهری برای برنامه جداسازی پسماندها در مبداء و ضعف سیاستگذاری در برنامه جداسازی پسماندها در مبداء به ترتیب مهمترین موانع بودند.پیشنهاد می گردد کمپین های آموزشی منسجم و مداوم برای اطلاع رسانی به شهروندان در زمینه فواید جداسازی پسماندها و افزایش میزان مشارکت آنها برگزار گردد. پیشنهاد می گردد از یک تیم حقوقی جهت نظارت بر نحوه بستن قراردادها استفاده شود.برنامه جلب حمایت همه جانبه منجر به تصویب سیاستهای جدید حمایتی از برنامه جداسازی پسماندها در مبداء گردید. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
