تاثیر مشاوره با رویکرد شناختی رفتاری بر استرس ادراک شده زنان باردار با سابقه ناباروری اولیه: یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده
The effect of counseling with cognitive-behavioral approach on perceived stress in pregnant women with primary infertility history: a randomized controlled clinical trial
مجریان: خلیل اسماعیل پور , شیرین حسنپور
خلاصه روش اجرا: هدف این کارآزمایی بالینی تصادفی تعیین تأثیر مشاوره با رویکرد شناختی رفتاری بر استرس ادراک شده زنان باردار با سابقه ناباروری مراجعه کننده به کلینیک نازایی الزهراء و یا میلاد شهر تبریز می باشد که بر روی 56 زن 20 تا 40 سال که با استفاده از روشهای کمک باروری باردار شده اند انجام خواهد شد. پس از اخذ مجوز از کمیته اخلاق و ثبت مطالعه در مرکز کارآزمایی بالینی ایران (IRCT= Iranian Registery of Clinical Trials)، از معاونت پژوهشی دانشکده پرستاری - مامایی و معاونت درمان مجوز نمونه گیری اخذ خواهد شد. پژوهشگر به کلینیک نازایی الزهراء و یا میلاد شهر تبریز مراجعه کرده و لیست مادران باردار با سابقه ناباروری( infertility) اولیه که با استفاده از روشهای کمک باروری باردار شده اند را از پرونده های آنها استخراج خواهد کردسپس از طریق شماره تلفن با این افراد تماس گرفته خواهد شد و در طی تماس تلفنی اهداف و روش اجرای پژوهش مختصری توضیح داده خواهد شد و افراد از نظر معیارهای ورود و خروج بررسی خواهند شد و در صورت حائز شرایط بودن و تمایل به شرکت در مطالعه از آنها دعوت خواهد شد تا در زمان مشخصی در مراکز مربوطه حضور یابند. در ملاقات حضوری، اهداف و روش اجرای پژوهش به طور کامل توضیح داده خواهد شد و در صورتیکه مادر باردار شده با استفاده از روشهای کمک باروری مایل به همکاری در مطالعه باشد،پرسشنامه استرس ادراک شدهPSS= percieved stress Scale) ) از طریق مصاحبه توسط پژوهشگر تکمیل خواهد شد و افرادی که نمره بالاتر از نقطه برش 21/8 را اخذ نمایند وارد مطالعه شده و رضایت آگاهانه و کتبی گرفته خواهد شد. سپس پرسشنامه مشخصات فردی و اجتماعی،پرسشنامه افسردگی ادینبورگ (Edinburghs Depression during Pregnancy) ، پرسشنامه اضطراب بارداری وندنبرگ (PRAQ: Pregnancy related anxiety questionnaire) و پرسشنامه کیفیت زندگی مخصوص بارداری (gravidarum Quality of life =QOL-GRA)از طریق مصاحبه توسط پژوهشگر تکمیل خواهد شد. مشارکت کنندگان با استفاده از روش بلوک بندی تصادفی طبقه بندی شده بر اساس سن (20 تا 30 سال و 31 تا 40 سال) با اندازه بلوک های چهارتایی و شش تایی به دو گروه مداخله (دریافت کننده مشاوره) و کنترل تخصیص داده خواهند شد. به منظور پنهان سازی تخصیص (Allocation Concealement)، نوع مداخله بر روی کاغذ نوشته شده و داخل پاکت های مات و پشت سر هم شماره گذاری شده قرار داده خواهندشد. پاکت ها به ترتیب ورود مشارکت کنندگان به مطالعه باز خواهدشد و نوع گروه افراد تعیین خواهدشد. برای گروه مداخله، مشاوره گروهی شناختی-رفتاری طی6 جلسه حضوری 60 تا 90 دقیقه ای و 2 جلسه تلفنی به صورت هفته ای یک بار توسط پژوهشگر در کلینیک نازایی الزهراء و یا میلاد در یک اتاق در نظر گرفته شده برای مشاوره در محیطی آرام برگزار خواهد شد. تعداد شرکت کنندگان در هر جلسه حداقل 5 و حداکثر 7 نفر و همچنین زبان مشاوره زبان بومی خواهد بود. چهار هفته بعد از اتمام مداخله طی تماس تلفنی و پس از هماهنگی با افراد مورد پژوهش پرسشنامه های پس آزمون از طریق مصاحبه توسط پژوهشگر تکمیل خواهد شد. روایی پرسشنامه مشخصات فردی-اجتماعی از طریق روایی صوری و محتوا ارزیابی خواهد شد و پایایی پرسشنامه های استرس ادراک شده کوهن، اضطراب وندنبرگ، افسردگی ادینبورگ و کیفیت زندگی از طریق آزمون-آزمون مجدد با فاصله دو هفته بر روی 20 نفر از زنان باردارشده با روشهای کمک باروری ارزیابی و ضریب آلفای کرونباخ و ضریب همبستگی درون رده ای (ICC= Intra Correlation Coefficient) محاسبه خواهدشد. پس از جمع آوری اطلاعات از کلیه واحدهای مورد پژوهش نتایج داده ها با استفاده از نرم افزارSPSS-Version 24 تجزیه و تحلیل خواهد شد. جهت مقایسه میانگین استرس ادراک شده، اضطراب و افسردگی و کیفیت زندگی در بین دو گروه در قبل از مداخله در صورت نرمال بودن توزیع داده ها از آزمون تی مستقل و چهار هفته بعد از اتمام مداخله از آزمون ANCOVA با کنترل مقادیر پایه استفاده خواهد شد. در صورت نرمال نبودن توزیع داده ها براساس آزمون کولموگروف اسمیرنوف از آزمون من ویتنی استفاده خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 61083 |
| عنوان فارسی طرح | تاثیر مشاوره با رویکرد شناختی رفتاری بر استرس ادراک شده زنان باردار با سابقه ناباروری اولیه: یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده |
| عنوان لاتین طرح | The effect of counseling with cognitive-behavioral approach on perceived stress in pregnant women with primary infertility history: a randomized controlled clinical trial |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | پیشگیری و مراقبت از حاملگیهای پرخطر |
| نوع مطالعه | کارآزمایی بالینی (Clinical Trial) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 15 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | ناباروری یک بحران پیچیده زندگی است که از لحاظ روان شناختی، تهدیدکننده وتنش زا می باشد و به همین دلیل بسیاری از مؤلفان، پیامدهای روانشناختی ناباروری را به واکنش های سوگ عمومی تشبیه کرده اند. سازمان بهداشت جهانی، ناباروری را به عنوان یک معضل بهداشت باروری در سراسر دنیا مطرح کرده است که سلامت روانی زوجین نابارور را تهدید کرده و زمینه ابتلاء آنها به اختلالاتی نظیر ناامیدی، استرس، خشم، افسردگی، انزواطلبی، اضطراب، احساس گناه، مشکلات جنسی و زناشویی و عدم اعتماد به نفس را فراهم می کند. فرآیند استرس به وسیله تفسیر یک رویداد به عنوان رویدادی که فشاری را بر فرد تحمیل می کند، ایجاد می شود. در حقیقت استرس ادراک شده به درجه ای که افراد رویدادهای زندگیشان را غیرقابل پیش بینی، غیرقابل کنترل و پرفشار ارزیابی می کنند، اشاره دارد. استرس سیستم روانشناختی فرد را به صورت اختلال در عملکرد شناختی، کاهش خلاقیت، افزایش نگرانی، به فکر فرورفتن و انعطاف ناپذیری تحت تأثیر قرار می دهد. درمان های مختلف ناباروری به طور روز افزون درحال افزایش است و این درمان ها برای زنان نابارور، استرس زا می باشد. بررسی-های تشخیصی ناباروری و فرایند درمانی آن طی استفاده از روش های کمک باروری، عوامل مستعدکننده اضطراب و افسردگی در 20 تا 40 درصد از زنان نابارور می باشند و حتی بار عاطفی ناشی از ناباروری در 20 درصد از زنان نابارور حتی پس از درمان موفقیت آمیز درمان ناباروری هم به صورت مقاوم باقی می ماند. یکی از عواملی که موجب تغییرات روانی در این زنان می شود این است که باردار شدن آنها به معنای برطرف شدن قطعی علت نازایی آنان نیست. پس از بارداری نیز ادراک زن باردار از دنیای ناباروری به دنیای بارداری، یعنی دو دنیای کاملاً متفاوت، انتقال می یابد و ممکن است موجب انواع گوناگونی از واکنش های عاطفی از جمله نگرانی، شادی، ناراحتی، دغدغه های ذهنی و تردید شود. توجه ویژه به مسائل روانی در دوران بارداری به ویژه در مادرانی که تجربیاتی سخت و تنش زا همانند ناباروری را داشته اند از اهمیت بسیاری برخوردار است. یکی از مسائل مهمی که در این راستا اهمیت دارد توجه به عواملی است که در بروز مشکلات روانی این زنان از جمله اضطراب و استرس آنان دخیل هستند. استرس در طول حاملگی، با تأخیر رشد حرکتی، اختلال های شناختی و رفتاری نوزادان مرتبط است. محققین پیشنهاد می کنند که برنامه های درمان ناباروری باید همراه با یک بخش درمان روانشناختی باشد. مشاوره و ارجاع برای تشخیص و درمان های پیشرفته تر روانشناختی می تواند علاوه بر بهبود کیفیت زندگی، میزان مرگ و میر و عوارض مادری و نوزادی را کاهش دهد. مداخله شناختی-رفتاری تلفیقی از رویکردهای شناختی و رفتاری است. در این نوع درمان به بیمار کمک می شود تا الگوهای تفکر تحریف شده و رفتارهای ناکارآمد خود را تشخیص دهد، سپس برای تغییر این افکار و رفتارها از بحث های منظم و تکالیف رفتاری دقیقاً سازمان یافته ای استفاده می شود. در مشاوره با رویکرد شناختی رفتاری، به مراجعان در رشد مهارت هایی برای تغییر رفتار، ارتباط با دیگران، حل مسئله، تغییر باورها و نگرش های غیرمفید و بازسازی شناختی کمک می شود. با توجه به اینکه تا کنون کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده چاپ شده ای در خصوص تاثیر مشاوره با رویکرد شناختی رفتاری براسترس ادراک شده زنان باردار باسابقه ناباروری یافت نشده است با انجام این پژوهش انتظار می رود تا با کاهش استرس ادراک شده این مادران گام های موثری در بهبود پیامدهای بارداری برداشته شود. |
| اهداف اختصاصی | 1) مقایسه میانگین نمره استرس ادراک شده زنان باردار با سابقه ناباروری، چهار هفته پس از اتمام مداخله در دو گروه مداخله و کنترل با کنترل اثر نمره پایه اهداف فرعی : 1) مقایسه میانگین نمره اضطراب زنان باردار با سابقه ناباروری، چهار هفته پس از اتمام مداخله در دو گروه مداخله و کنترل با کنترل اثر نمره پایه 2) مقایسه میانگین نمره افسردگی زنان باردار با سابقه ناباروری، چهار هفته پس از اتمام مداخله در دو گروه مداخله و کنترل با کنترل اثر نمره پایه 3) مقایسه میانگین نمره کیفیت زندگی زنان باردار با سابقه ناباروری، چهار هفته پس از اتمام مداخله در دو گروه مداخله و کنترل با کنترل اثر نمره پایه |
| چکیده انگلیسی طرح | a |
| کلمات کلیدی | ناباروری تعریف نظری: بارورنشدن یک زوج، پس از یک سال تماس جنسی منظم بدون استفاده از روشهای پیشگیری از بارداری می باشد (54). ناباروری اولیه به مواردی اطلاق می شود که زوجین از ابتدا قدرت باروری نداشته اند، درحالیکه ناباروری ثانویه شامل مواردی است که زوجین بعد از حداقل یک حاملگی طبیعی، دچار این عارضه می شوند (55). تعریف عملی: در این مطالعه زنان با ناباروری اولیه وارد مطالعه خواهند شد. مشاوره تعریف نظری: مشاوره یعنی کمک به فرد تا بر مشکلات و دیسترس های خود فائق آید و شرایطی برای درک انگیزه و توانایی او فراهم شود تا راهی برای سازگاری و تغییر در افکار و رفتار خود پیدا کند (56). مشاوره با رویکرد شناختی - رفتاری تعریف نظری: در مشاوره با رویکرد شناختی رفتاری، به مراجعان در رشد مهارت هایی برای تغییر رفتار، ارتباط با دیگران، حل مسئله، تغییر باورها و نگرش های غیرمفید و بازسازی شناختی کمک می شود (57). تعریف عملی: در این مطالعه مشاوره به صورت گروهی در 6 جلسه حضوری 60 الی 90 دقیقه ای و دو جلسه تلفنی بصورت هفته ای یک بار برای حداقل 5 نفر و حداکثر 7 نفر از زنان واجد شرایط که با استفاده از روش های کمک باروری باردار شده اند، با زبان بومی به عمل خواهدآمد. محتوای جلسات در این پژوهش، با هدف آرام سازی- شناسایی افکار و باورهای ناسازگارانه- چالش با افکار و باورهای ناسازگارانه اعضای گروه طراحی و جلسات مشاوره طبق جدول ذکر شده در روش اجرا برگزار خواهد شد (58). استرس ادراک شده تعریف نظری: استرس واکنش فرد در برابر محیطی است که به تعبیر همان فرد، تهدیدکننده برای توانمندی ها و منابع وی و خطرآفرین برای سلامتی وی می باشد (10). استرس ادراک شده می تواند به عنوان درجه ای که یک موقعیت در زندگی فرد استرس زا ادراک می شود، تعریف شود (59). تعریف عملی: در این مطالعه میزان استرس ادراک شده توسط پرسشنامه استرس ادراک شده (PSS=percieved stress Scale ) 14ماده-ای ارزیابی خواهد شد. پرسشنامه استرس ادراک شده در سال 1983 توسط Kohen و همکاران تهیه شده و دارای 3 نسخه 4،10 و 14 ماده ای است که برای سنجش استرس عمومی درک شده در یک ماه گذشته به کار رفته، افکار و احساسات درباره حوادث استرس زا، کنترل، غلبه، کنار آمدن با فشار روانی و استرس های تجربه شده را مورد سنجش قرار می دهد. نحوه نمره گذاری پرسشنامه بر اساس مقیاس 5 درجه ای لیکرت به صورت هرگز ( 0)، تقریبأ هرگز (1)، گاهی اوقات (2)، اغلب اوقات (3) و بسیاری از اوقات (4) می باشد. نمره برش 21/8بوده و نمره کسب شده بالاتر نشان دهنده استرس ادراک شده بیشتر می باشد (59). این پرسشنامه قبل و چهار هفته بعد از مداخله توسط پژوهشگر از طریق مصاحبه تکمیل خواهدشد. اضطراب تعریف نظری: اضطراب ازشایع ترین اختلالات روانی و احساس ناراحت کننده ای است که خطری نامعلوم و مبهم را تداعی می کند. علائم اضطراب به سه دسته جسمی، شناختی و رفتاری تقسیم می شود، علائم جسمی مانند تپش قلب و تنگی نفس، علائم شناختی مانند کاهش تمرکز و علایم رفتاری مانند تحریک پذیری می باشد (60). تعریف عملی: در این پژوهش برای سنجش نمره اضطراب از پرسشنامه فرم کوتاه اضطراب بارداری وندنبرگ PRAQ-17)) دارای ۱۷ ماده استفاده خواهد شد. تحلیل عاملی اکتشافی داده های این پرسشنامه، پنج عامل را نشان داد: عامل اول: ترس از زایمان ) ۳ ماده) fear for delivery))، عامل دوم: ترس از زاییدن یک بچه معلول جسمی یا روانی( 4 ماده ) fear for the integrity of the baby))،عامل سوم: ترس از تغییر در روابط زناشویی ) ۴ماده(relationship concern for oneself and the partner during pregnancy )(،عامل چهارم: ترس از تغییرات در خلق وخو و پیامدهای آن بر کودک( ۳ ماده)(concern about future mother-child father-child relationship and partner relationship)، عامل پنجم : ترس های خودمحورانه یا ترس از تغییرات در زندگی شخصی مادر (3 ماده)(fear for changes) نمره نهایی این پرسشنامه از جمع کردن نمره های هر عبارت به دست می آید. نمره هر عبارت بین یک تا هفت درجه بندی شده است؛ بنابراین نمره اضطراب بارداری می تواند بین ۱۷ تا 119 باشد(61). هرچه قدر نمره کسب شده بیشتر باشد، نمایانگر اضطراب بیشتر می باشد (30). این پرسشنامه قبل و چهار هفته بعد از مداخله توسط پژوهشگر از طریق مصاحبه تکمیل خواهدشد. افسردگی تعریف نظری: ایـن اخـتلال بـا علائمی نظیر اختلال در حافظه و تمرکز، کاهش وزن، کـاهش اشتها، احساس بد درباره خود، احساس گناه، احساس ناامیدی و تفکر صدمه به خود، احساس نـاراحتی و اعتمـاد بـه نفـس پایین، خلق افسرده، احساس غـم و پـوچی، فقـدان علاقـه و لذت، خودکشی، کندی روانی حرکت، کاهش انرژی و اخـتلال خواب مشخص می شود (62, 63). تعریف عملی: دراین مطالعه از پرسشنامه افسردگی ادینبورگ (Edinburghs Depression during Pregnancy) که برای اندازه گیری افسردگی دوران بارداری و پس از زایمان به کار می رود وتوسط Cox و همکاران در سال 1987 تدوین شده است استفاده خواهد شد (64). این پرسشنامه از ده سوال چهار گزینه ای تشکیل شده است که در بعضی از سوالات، گزینه ها از شدت کم به زیاد (مورد 1 ،2 و 4) و در بعضی از زیاد به کم (مورد 10 ،9 ،8 ،7 ،6، 5 ،3) مرتب شده اند. گزینه های هر سوال امتیازی از صفر تا سه بر اساس شدت علامت به خود اختصاص می دهند و امتیازی که فرد کسب می کند از جمع امتیازات ده سوال بدست می آید که میتواند از صفر تا 30 متغیر باشد مادرانی که امتیازاتی بالاتر از حد آستانه 12 کسب میکنند از افسردگی با شدت متفاوتی برخوردارند (65).مادران بارداری که نمره بیشتری کسب کنند به روانپزشک ارجاع داده خواهند شد. این پرسشنامه قبل و چهار هفته بعد از مداخله توسط پژوهشگر از طریق مصاحبه تکمیل خواهدشد. کیفیت زندگی تعریف نظری: بنا به تعریف سازمان بهداشت جهانی (1994)، کیفیت زندگی، درک افراد از موقعیت خود در زندگی از نظر فرهنگ، نظام ارزشی که در آن زندگی می کنند، اهداف، انتظارات، استانداردها و اولویتهایشان می باشد، پس کاملاً فردی بوده و توسط دیگران قابل مشاهده نیست و بر درک افراد از جنبه های مختلف زندگیشان استوار است(66). تعریف عملی : در این پژوهش از پرسشنامه کیفیت زندگی مخصوص بارداری Quality of life gravidarum) =QOL-GRAV) استفاده خواهد شد. این پرسشنامه توسط Vachkova و همکاران در سال 2013 با استفاده از پرسشنامه فرم کوتاه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی (WHOQOL- BREF) ایجاد گردید. این پرسشنامه دارای 9 سوال برای بیان میزان تجربیات فرد از کیفیت زندگی در دوران بارداری می باشد. ثبات درونی پرسشنامه بیشتر از 7/0 گزارش شده است. نحوه نمره دهی به هر آیتم از به هیچ وجه (نمره یک) و کاملاً (نمره پنج) است. در این پرسشنامه سه سوال پایانی (سوال هفت، هشت و نه) به صورت معکوس نمره دهی می شود. نمره کیفیت زندگی مخصوص بارداری می تواند بین 9تا 63 باشد. مادرانیکه نمره بالاتری کسب کنند از کیفیت زندگی بالائی برخوردارند (67). این پرسشنامه قبل و چهار هفته بعد از مداخله توسط پژوهشگر از طریق مصاحبه تکمیل خواهدشد. |
| ذینفعان نتایج طرح | نتایج این مطالعه می تواند در جهت پیشبرد اهداف ارتقای سلامت روان مادران و فرزندان آنان موثر باشد و در امر تدوین و اتخاذ مداخلات و سیاست¬های لازم برای ارتقای سلامت مادران باردار با سابقه ناباروری مورد استفاده برنامه ریزان، سیاستگذاران و مسئولین بهداشتی درمانی باشد. همچنین درصورت ارتقای سلامت روانی این مادران از تعداد موارد سقط، مرده زایی، زایمان زودرس و .. کاسته شده و بار مالی و روانی کمتری بر خانواده و جامعه خواهد داشت. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| مژگان میرغفوروند | مشاور |
| خلیل اسماعیل پور | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| فریده گلشانی | دانشجوی مالک پایان نامه |
| شیرین حسنپور | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر مشاوره با زنان باردار با سابقه ناباروری اولیه بر استرس، اضطراب وکیفیت زندگی آنها موثر است .متن خبر مطالعه ای با هدف تعیین تاثیر مشاوره با زنان باردار با سابقه ناباروری اولیه بر استرس، اضطراب وکیفیت زندگی آنها بر روی 56 زن باردار با سابقه ناباروری اولیه مراجعه کننده به کلینیک نازایی مرکز آموزشی و درمانی الزهراء تبریز درسال1397و 1398 انجام گرفت. زنان باردار20 تا 40 سال با سابقه ناباروری اولیه که با استفاده از روشهای کمک باروری باردار شده بودند به طور تصادفی به دوگروه مشاوره (28 نفر) و کنترل(28 نفر) تخصیص یافتند. از هفته 14 بارداری برای گروه مشاوره، مشاوره گروهی طی6 جلسه حضوری60 تا 90 دقیقه ای و2 جلسه تلفنی به صورت هفته ای یک بار توسط پژوهشگر درکلینیک نازایی در یک اتاق در نظر گرفته شده برای مشاوره در محیطی آرام برگزار شد. گروه کنترل مراقبتهای روتین دوران بارداری را دریافت نمودند. میزان استرس، افسردگی، اضطراب و کیفیت زندگی آنها از طریق مصاحبه قبل و چهار هفته بعد از مداخله توسط پژوهشگر ارزیابی شد. نتایج نشان داد که مشاوره باعث کاهش استرس و اضطراب و بهبود کیفیت زندگی زنان باردار با سابقه نازایی شد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر مشاوره با رویکرد شناختی رفتاری بر استرس ادراک شده، اضطراب و کیفیت زندگی زنان باردار با سابقه ناباروری اولیه موثر است.متن خبر یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده بر روی 56 زن باردار با سابقه ناباروری اولیه مراجعه کننده به کلینیک نازایی مرکز آموزشی و درمانی الزهراء تبریز درسال1397و 1398 انجام¬ گرفت. زنان باردار20 تا 40 سال با سابقه ناباروری اولیه که با استفاده از روشهای¬ کمک¬ باروری باردار شده¬ بودند با روش بلوک¬ بندی تصادفی به دوگروه مداخله¬(28 نفر) و کنترل(28 نفر) تخصیص یافتند. از هفته 14 بارداری برای گروه مداخله، مشاوره گروهی شناختی- رفتاری طی6 جلسه حضوری60 تا 90 دقیقه¬ای و2 جلسه تلفنی به صورت هفته¬ای یک¬ بار توسط پژوهشگر درکلینیک نازایی در یک اتاق در نظر گرفته¬ شده برای مشاوره در محیطی آرام برگزار شد. زبان مشاوره زبان بومی بود.¬ گروه کنترل مراقبتهای روتین دوران بارداری را دریافت نمودند. پرسشنامه¬های استرس ¬ادراک¬ شده، افسردگی ادینبورگ، اضطراب بارداری وندنبرگ و کیفیت¬زندگی مخصوص بارداری از طریق مصاحبه قبل و چهار ¬هفته بعد از مداخله توسط پژوهشگر تکمیل شد. نتایج نشان داد که مشاوره باعث کاهش استرس درک شده و اضطراب و بهبود کیفیت زندگی زنان باردار با سابقه نازایی شد.لذا استفاده از این روش مشاوره درکنار سایر روشهای مشاوره درارتقاء سلامت روان مادران باردار با سابقه ناباروری توصیه می¬شود. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
