بررسی اثر تحریک نوری مغز با استفاده از لیزر کم توان قرمز بر اختلات یادگیری و حافظه فضایی در موشهای کوچک آزمایشگاهی پیر

مجریان: سعید صدیق اعتقاد

خلاصه روش اجرا: در این مطالعه موش های کوچک آزمایشگاهی در 3 گروه 15 تایی مطابق با گروه بندی های زیر تقسیم خواهند شد: 1. گروه اول به عنوان گروه کنترل جوان (سن 2 ماهگی) به مدت 2 هفته لیزر شم دریافت خواهند کرد. 2. گروه دوم به عنوان گروه کنترل پیر (سن 14 ماهگی) به مدت 2 هفته لیزر شم دریافت خواهند کرد. 3. گروه سوم به عنوان گروه پیر (سن 14 ماهگی) به مدت 2 هفته لیزر درمانی با نور قرمز دریافت خواهند کرد. حیوانات از حیوانخانه دانشگاه علوم پزشکی تبریز فراهم خواهد شد و آزمایشها طبق مقررات اخلاقی کار با حیوانات مصوب شورای پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام خواهدگردید. حیوانات در شرایط استاندارد 12 ساعت روشنایی و 12 ساعت تاریکی، رطوبت مناسب و با دسترسی آزاد به آب و غذا نگهداری خواهند شد. روش لیزر درمانی در این مطالعه از تابش پرتوهای دایود لیزر کم توان با طول موج قرمز (660 نانومتر) با توان خروجی mw 200 استفاده خواهد شد. دستگاه در مد پالس Hz10 تنظیم خواهد شد. پرتو های لیزر بر سطح جمجمه حیوان به روش فراجمجمه ای به مدت 14 روز متوالی تابانده خواهد شد [3]. گروه های کنترل جوان شم و پیر شم به همراه گروه درمان لیزر به اتاق تابش منتقل شده و پروب لیزر بر روی جمجمه قرار داده خواهد شد اما کلید تابش روشن نخواهد شد. Barnes Maze (Spatial learning and memory) حیوانات به منظور بررسی یادگیری و حافظه ی فضایی، در این تست شرکت می کنند. این تست از یک ماز دایره ای به قطر 100 سانتی متر و تعداد 20 حفره در لبه ها تشکیل شده است که در زیر یکی از حفره ها لانه یا پلت فرم قرار گرفته است. در روز اول تا چهارم تست، حیوان همزمان با پخش نویز صوتی 80 دسی بل در مرکز ماز قرار داده شده و به مدت 3 دقیقه اجازه داده می شود که بر روی ماز آزادانه حرکت کند. به محض یافتن حفره ی مورد نظر که داخل آن جعبه ی پلتفرم قرار دارد و ورود حیوان به داخل جعبه، نویز صوتی قطع شده و سپس اجازه داده می شود که حیوان به مدت 1 دقیقه داخل جعبه ی مذکور قرار گیرد. سپس حیوان را از جعبه خارج و به قفس خود بازگردانیده و دوباره پس از گذشت 3 دقیقه، حیوان در مرکز ماز به منظور انجام تست قرار داده می شود. مراحل مذکور 4 بار هر بار 4 ترایال انجام خواهد شد. 24 ساعت بعد از آخرین ترایال جعبه ی پلتفرم از حفره ی خود خارج شده و این بار حیوان در عدم حضور جعبه ی پلتفرم به حرکت در سطح ماز واداشته می شود. کلیه مراحل تست توسط دوربین دیجیتال تعبیه شده در بالای ماز به منظور آنالیز نتایج ثبت خواهد شد. در روز های یادگیری مدت زمان رسیدن به خانه به عنوان شاخص یادگیری در نظر گرفته خواهد شد و در مرحله پروب تست مدت زمان حرکت در ربع هدف، مدت زمان حرکت در ربع مقابل هدف، تعداد مراجعات به حفره هدف و تعداد خطا ها به عنوان شاخص حافظه ثبت خواهد شد [4]. Open Field Test (Locomotors Activity) به منظور سنجش سطح رفتار حرکتی، Open Field Test (تست میدان باز) مورد استفاده قرار خواهد گرفت. در این تست دستگاه شامل یک جعبه ازجنس چوب با ابعاد (60×60× 40cm) با کف و دیواره‌های سیاه رنگ است. کف دستگاه از طریق خطوط مربع و مشبک به 25 ناحیه مساوی تقسیم شده است. به حیوان اجازه داده می شود که به مدت 10 دقیقه در این میدان آزادانه حرکت نماید. میزان عبور از مربعات کشیده شده به منظورارزیابی رفتار حرکتی استفاده می‌شود. اندازه گیری میزان مقادیر ATP در ناحیه هیپوکمپ مغز بلافاصله پس از اتمام آخرین تست رفتاری، بعد از اعمال بیهوشی عمیق توسط تزریق صفاقی کتامین (75 mg/kg) و زایلازین (10 mg/kg)، سر حیوانات بریده شده و بافت مغز (ناحیه هیپوکمپ) به منظور اندازه گیری مقادیر ATP جدا می شود. اندازه گیری مقادیر ATP بافت مغز با استفاده از کیت مربوطه و به روش اسپکتروفوتومتری انجام خواهند گرفت.