بررسی مزایا و معایب نسخ الکترونیکی در تحریر و پیچیدن نسخ دارویی از دیدگاه پزشکان و دارو سازان
Investigation of the advantages and disadvantages of e-prescribtions on prescribing and dispensing of prescriptions from physicians and pharmasists view point.
مجریان: محمد حسین زرین تن , وحیده زارع
خلاصه روش اجرا: این مطالعه از نوع توصیفی مقطعی است. ابتدا از طریق مرور متون مرتبط معیارهای خطاهای نسخه نویسی و نسخه پیچی که ممکن است از سوی پزشک معالج یا پزشک داروساز رخ دهد از روی مقالات و شواهد استخراج خواهد شد. براساس آیتمهای بدست امده از مرور متون یک پرسشنامه ساخته خواهد شد. پرسشنامه دارای سه بخش خواهد بود الف) اطلاعات زمینه ای ب) خطاهایی که مشارکت کنندگان در مطالعه قبل و بعد از استفاده از نسخه الکترونیک با انها مواجه شده بودند ج) مزایا و معایب استفاده از نسخه الترونیکی جامعه مشارکت کنندگان در مطالعه با انها مواجه بوده اند.در پرسشنامه از سوالات بسته و باز استفاده خواهد شد. پرسشنامه بوسیله روشهای روایی محتوایی CVI و CVR ارزیابی خواهد شد. پرسشنامه رو ایی بین شش نفر از اساتید داروسازی و پزشکان بالینی بعنوان متخصص توزیع خواهد شد و براساس جدول لاوشه نمره گذاری خواهد شد. نمرات بالای 90 درصد بعنوان درجه اعتبار درنظر گرفته خواهد شد. بعد از نهایی شدن پرسشنامه پایایی آن در جامعه محدودی از پزشکان و داروسازان اجرا خواهد شد. جامعه آماری پژوهش پزشکان و داروسازان شاغل در دو بیمارستان عمده تامین اجتماعی استان بیمارستان های 29 بهمن و عالی نسب که برنامه نسخه الکترونیکی در انها اجرا می شود می باشد. در این مطالعه نمونه گیری نخواهد بود و بصورت تمام شماری همه پزشکان و داروسازان که از برنامه نسخه الکترونیکی استفاده می کنند وارد مطالعه خواهند شد. داده ها در نرم افزار آماری SPSS ( نسخه آخر آن ) آنالیز خواهد شد. از روشهای آماری توصیفی مناسب مانند فراوانی ، درصد، میانگین برای انالیز داده استفاده خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 61018 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی مزایا و معایب نسخ الکترونیکی در تحریر و پیچیدن نسخ دارویی از دیدگاه پزشکان و دارو سازان |
| عنوان لاتین طرح | Investigation of the advantages and disadvantages of e-prescribtions on prescribing and dispensing of prescriptions from physicians and pharmasists view point. |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | بهبود کیفیت مراقبت های سلامت (با اخذ تائید برای موضوع ارائه شده از معاونت های درمان و بهداشت، حسب موضوع) |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دکتری عمومی |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | کاربرد EP گرچه براساس اسناد و شواهد موجود بالادستی سازمان غذا و داروی کشور لازم دانسته شده است. ولی در حال حاضر استفاده از ان بسیار محدود است و در استان اذربایجان شرقی تنها توسط بیمارستانهای تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی و شاید تعداد اندکی از مراکز بصورت غیر شبکه یکپارچه و منفرد اجرا می شود. بررسی متون نشان می دهد در مورد اثرات استفاده از EP در ایران هیچ مطالعه ای صورت نگرفته است. و نیز در مورد بررسی مزایا و معایب EP از دیدگاه استفاده کنندگان نهایی آن نیز مطالعه میدانی در ایران و در سایر کشور ها بدست نیامد . علت اینکه که چرا علیرغم توصیه وزارت بهداشت و دستور کار سازمان غذا و دارو هنوز کاربرد ان در داروخانه ها و بیمارستانها رایج نشده است، نیاز به بررسی دارد. لذا این مطالعه هم برای بدست اوردن شواهدی در جهت مزایا و معایب EP از دیدگاه استفاده کنندگان مستقیم آن (پزشکان و داروسازان) بنظر می رسد و از این نظر که تاکنون بررسی در ایران انجام نشده نواورانه است. |
| اهداف اختصاصی |
2.تعیین معایب استفاده از e-prescription از دیدگاه پزشکان و داروسازان و تکنسین های دارویی -3.تعیین میزان تاثیر e-prescription در کاهش خطاهای مربوط به تداخل دارویی از دیدگاه پزشکان. و داروسازان و تکنسین های دارویی -4.تعیین میزان تاثیر e-prescription در کاهش میزان خطا در نسخه پیچی از دیدگاه پزشکان و داروسازان و تکنسین های دارویی -5.تعیین میزان تاثیر e-prescription در رعایت مصرف درست دارو از دیدگاه از دیدگاه پزشکان. و داروسازان و تکنسین های دارویی |
| چکیده انگلیسی طرح | This study is a cross-sectional descriptive study. First, through a review of relevant literature, criteria for prescription errors and prescription overruns that may occur by the attending physician or pharmacist will be extracted from articles and evidence. A questionnaire will be created based on the items obtained from the literature review. The questionnaire will have three sections: a) Background information b) Errors that the study participants encountered before and after using electronic prescriptions c) Advantages and disadvantages of using electronic prescriptions that the study participants encountered. The questionnaire will use closed and open questions. The questionnaire will be evaluated using CVI and CVR content validity methods. The validity questionnaire will be distributed among six pharmacy professors and clinical physicians as experts and will be scored based on the Lavoch scale. Scores above 90 percent will be considered as a degree of validity. After the questionnaire is finalized, its reliability will be implemented in a limited community of physicians and pharmacists. The statistical population of the study is the physicians and pharmacists working in the two major social security hospitals of the province, 29 Bahman and Aali Nasab hospitals, where the electronic prescription program is implemented. There will be no sampling in this study, and all physicians and pharmacists who use the electronic prescription program will be included in the study as a whole. The data will be analyzed in the SPSS statistical software (its latest version). Appropriate descriptive statistical methods such as frequency, percentage, and mean will be used for data analysis. |
| کلمات کلیدی | تعریف نظری :نسخه الکترونیکی یا EP) e-Rx ( یا e-prescription عبارت است از نسخه دارویی که بوسیله کامپیوتر به شکل الکترونیکی تولید می شود، انتقال می یابد و داروها به جای اینکه با نسخه کاغذی یا حتی نسخه فاکس شده پیچیده شوند با همان نسخه الکترونیکی تولید می شوند(7) تعریف عملیاتی : مطابق تعریف نظری خواهد بود. تعریف نظری :خطاهای دارویی: ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ ازﻫﺮﮔﻮﻧﻪ روﻳﺪاد ﻗﺎﺑﻞ پیشگیری ﻛﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎﻋﺚ ﻳﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ دارودرمانی نامناسب یا صدمه به بیمار می شود در حالی که دارو درمانی تحت کنترل کادر پزشکی –بیمار و یا مصرف کننده است. خطاهای دارویی می تواند در موارد زیر رخ دهد: 1. خطا در انتخاب دارو: تجویز نامناسب وغیر موتر و غیر منطقی دارو- تجویز کم یا بیش از حد معین شده دارو 2. خطا در نوشتن دارو : دستخط بد و نامعلوم 3. خطا در فرمولاسیون مورد استفاده : میزان قدرت دارو-الاینده ها یا بسته بندی اشتباه دارو 4. خطا در توزیع دارو : دادن داروی اشتباه –فرمولاسیون اشتباه-برچسب دارو 5. خطا در استفاده از دارو : خطا در دز دارو-روش مصرف-تعداد دفعات و طول مدت مصرف 6. خطا در مانیتور و نظارت بر درمان : عدم تغییر درمان در صورت نیاز –تغییر نادرست درمان(9) تعریف عملیاتی: همان تعریف نظری است و در این پژوهش ما موارد 1 الی 5 از انواع خطاهای ذکر شده را بررسی خواهیم کردو مورد اخر که مربوط به مانیتورینگ است در این پژوهش بررسی نخواهد شد. تعریف نظری: نسخه پیچی: نسخه پیچی یا نسخه خوانی که شامل خواندن نسخه و جمع اوری اقلام دارویی تجویز شده و دادن ان به بیمار می باشد.که شامل تفسیر درست از داروی تجویز شده، و تهیه و برپسب زنی موثق دارو برای استفاده بیمار نیز می باشد(10). تعریف عملیاتی : مطابق تعریف نظری خواهد بود |
| ذینفعان نتایج طرح | ذینفعان این مطالعه داروسازان، پزشکان، بیمار،سازمان غذا و دار ، و شرکت های تولید کننده برنامه های e-prescribing هستند پزشکان هنگام نوشتن دارو می توانند دارو را به شکل صحیح بنویسند، لذا دارو ساز و تکنسین دارو هنگام پیچیدن نسخه می تواند نسخه را خوانده و بپیچد و مقدار مصرف و دوز را درست برچسب زنی کند . بیمار نیز بنوبه خود از یک مبع موثق و بدون ایراد اطلاعات دارویش را دریافت می کندو مصرف دارو رعایت رژیم دارو بدرستی اتفاق می افتد. سازمان غذا و دارو نظر پزشک و دارو ساز را در عملکرد نسخه دارویی می تواند از نتایج این پژوهش بدست اورد و سیاستگزاری درستی بکند. همینطور شرکتهای سازنده نرم افزار های e-prescribing هم از نتایج این برسیو نظرات داروسازان و پزشکان بعنوان مهمترین استفاده کنندگان این برنامه مطالع شوند |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| محمد حسین زرین تن | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| وحیده زارع | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| جلال حنائی | مشاور |
| روناک تاریوردی | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر کاهش عواض نسخ و هزینه ها برای جامعهمتن خبر اعمال نسخه نویسی و نسخه پیچی الکترونیکی سبب کاهش عوارض ناشی از اشتباه در نسخه نویسی و نسخه پیچی شده و متعاقباً هزینه های مربوطه را پایین آورده و از به خطر افتادن بیماران در ارتباط با اشتباهات دارو درمانی مانع می شود.مطالعه حاضر نشان داده است که از نظر پزشکان و داروسازان شرکت کننده در طرح اجرای برنامه نسخه نویسی و نسخه پیچی الکترونیک عوارض نسخ و هزینه ها برای جامعه را با جلوگیری از اشتباهات ناشی از تداخل اثر داروها با سایر داروهای نسخه، تشابه اسمی داروها و ...کاهش می دهد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر نگارش نسخ الکترونیکی برای تامین سلامت بیمارانمتن خبر یکی از نیاز های سیاستگذاران حوزه سلامت ارائه برنامه هایی برای اصلاح دارو درمانی است این پایان نامه می تواند رافع یکی از این نیازمندی ها باشد. سیستم نگارش نسخ الکترونیک مدت زمان کمی است که در سطح بسیار محدود و علی الخصوص توسط سازمان تامین اجتماعی در بیمارستان های این سازمان انجام می شود در ایران مقالات محدودی در رابطه با مقایسه تاثیر دو روش نسخه نویسی مرسوم و الکترونیکی موجودند و شاید این پایان نامه شروعی برای نشان دادن کارائی سیستم نگارش الکترونیکی نسخ باشد که با نظر سیاست گذاران سلامت میتواند برای تامین سلامت بیماران مورد توجه باشد. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
