تعیین ارتباط پلی مورفیسم فرودست ژن گیرنده ملانوکورتین و ژن CART (پروتئین رونویسی تنظیم شده با کوکائین-آمفتامین) با الگوهای غذایی، ظرفیت تام آنتی اکسیدان غذایی ، نمایه تغذیه سالم و شاخص التهابی رژیم غذایی در افراد چاق بزرگسال
The association between polymorphism downstream of MC4R gene and CART gene with dietary patern, total antioxidant capacity, healthy eating index and dietary inflammatory index in obese adults
مجریان: مهدیه عباسعلیزاد فرهنگی
خلاصه روش اجرا: مطالعه حاضر با طراحی مقطعی با هدف تعیین ارتباط پلی مورفیسم فرودست ژن گیرنده ملانوکورتین و ژن CART (پروتئین رونویسی تنظیم شده با کوکائین- آمفتامین) با الگوهای غذایی، ظرفیت تام آنتی اکسیدان غذایی ، امتیاز تنوع غذایی و شاخص التهاب رژیم غذایی، در افراد چاق بزرگسال و بر روی 180 فرد چاق بزرگسال انجام خواهد شد. بیماران با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس وارد مطالعه خواهند شد. افراد شرکت کننده در این مطالعه بزرگسالان در محدوده سنی 50-20 سال می باشند که با استفاده از فراخوان عمومی و با نصب پوستر و اطلاعیه در اماکن عمومی فراخوانده می شوند و سپس با انجام مصاحبه و ارائه توضیحات لازم در مورد نحوه انجام و نیز اهداف مطالعه در صورت تمایل و پس از اخذ رضایت نامه کتبی طبق معیارهای ورود و خروج وارد مطالعه خواهند شد. تشخیص چاقی براساس نمایه توده بدنی (BMI) انجام خواهد گرفت. معیارهای ورود افراد چاق با BMI بزرگتر یا مساوی 30 و کمتر از 40 است. برای بررسی ارتباط بین پلی مورفیسم rs17782313 و ژن CART با دریافت غذایی، در افراد بزرگسال چاق از پرسش نامه بسامد خوراکی که متشکل از 132 اقلام غذایی است، استفاده خواهد گردید که به صورت تکرار مصرف در روز، هفته، ماه و یا سال تکمیل خواهد شد، ولی در نهایت برای تجزیه و تحلیل به تکرار مصرف به صورت بار در هفته تبدیل می گردید. روشهای مختلفی برای شناسایی الگوهای غذایی وجود دارد. تحلیل عاملی و تحلیل خوشه ای دو روش متفاوت آماری برای تعیین این الگوها هستند که هر کدام الگوهای غذایی با ترکیبات مختلف غذایی را شناسایی می کنند(28) تحلیل خوشه ای افراد را برحسب شباهت رژیم غذایی آنها در یک خوشه جمع آوری می کند در حالیکه تحلیل عاملی ، غذاها و گروههای غذایی را بر مبنای همبستگی آنها با هم در یک عامل ، جمع می کند. اگرچه الگوهای غذایی حاصل از هر دو روش با خطر بیمای های مزمن ، مرتبط بوده اند. اما متخصصین اپیدمیولوژی تغذیه، روش عاملی را برای انعکاس الگوی غذایی افراد مناسب تر می دانند. ظرفیت تام آنتی اکسیدان غذایی(TAC )، با استفاده از مقالات پیشین، براساس ظرفیت جذبی رادیکالهای اکسیژنی توسط غذاها که اخیرا توسط USDA محاسبه گردیده است، اندازه گیری خواهد شد و به صورت میکرومول معادل ترولکس به ازای 100 گرم غذای خورده شده (mol TE/100 gµ) بیان خواهد شد. برای مواد غذایی مشابه در فرهنگ ایرانی (به عنوان مثال انواع مختلف نان) ، مقادیر میانگین کلی را محاسبه خواهیم کرد. نمایه غذایی سالم شاخصی است که توسط سازمان کشاورزی امریکا به عنوان ابزاری جهت ارزیابی میزان تبعیت افراد از دستورالعمل های تغذیه ای تعیین شده است و هر 5 سال یک بار مورد تجدید نظر قرار می گیرد. این نمایه بین (100-0) امتیازبندی می شود و برای محاسبه آن از روش Kennedy استفاده خواهد شد. امتیاز DII با استفاده از روش پیشنهاد شده توسط Shivappa برای هر فرد محاسبه می¬شود (1). محاسبه DII براساس دریافت 45 پارامتر غذایی است که برای هر یک از این 45 پارامتر، امتیاز التهابی و میانگین و انحراف معیار دریافت جهانی توسط محقق پیشنهاد دهنده بدست آمده است. فرایند محاسبه DII به این صورت است که ابتدا دریافت هر یک از 45 پارامتر غذایی از میانگین دریافت جهانی مربوطه کم شده و سپس بر انحراف معیار جهانی تقسیم می¬شود تا امتیاز z بدست آید. امتیاز z بدست آمده به صدک تبدیل و سپس در 2 ضرب شده و منهای 1 می¬شود. سپس اعداد بدست آمده برای هر کدام از 45 پارامتر غذایی در امتیاز التهابی مربوطه ضرب شده و سپس امتیاز التهابی هر کدام از 45 پارامتر غذایی که برای هر فرد بدست آمده، با هم جمع می¬شود تا امتیاز التهابی کل برای هر فرد بدست آید. امتیاز بزرگتر نشان دهنده رژیم پیش التهابی و امتیاز کوچکتر نشان دهنده رژیم ضد التهابی است. به منظور سنجش پلی مورفیسم rs17782313 و ژن CART در ابتدای مطالعه از افراد در حالت ناشتا (بعد از 12-10 ساعت ناشتایی) خونگیری انجام خواهد شد. پس از حذف گلبول قرمز از نمونه های خون، DNA گلبولهای سفید استخراج می شود. روش انجام کار به این صورت خواهد بود: 1. استخراج DNA و اجرای ژل الکتروفورز 2. اجرای PCR-RLFP برای تکثیر ناحیه مورد نظر 3. انجام هضم آنزیمی و اجرای ژل الکتروفورز 4. بررسی نوع ژنوتیپ برروی ژل الکتروفورز
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 60960 |
| عنوان فارسی طرح | تعیین ارتباط پلی مورفیسم فرودست ژن گیرنده ملانوکورتین و ژن CART (پروتئین رونویسی تنظیم شده با کوکائین-آمفتامین) با الگوهای غذایی، ظرفیت تام آنتی اکسیدان غذایی ، نمایه تغذیه سالم و شاخص التهابی رژیم غذایی در افراد چاق بزرگسال |
| عنوان لاتین طرح | The association between polymorphism downstream of MC4R gene and CART gene with dietary patern, total antioxidant capacity, healthy eating index and dietary inflammatory index in obese adults |
| نوع طرح | طرح تحقیقاتی, گرنت پژوهشی |
| اولویت طرح | ارزیابی عوامل خطر در بیماریهای اولویتدار (اعتیاد، تغذیه، آلودگی هوا و محیط زیست) |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | چاقی به عنوان یک بیماری مزمن و عامل خطر مهم برای بیماری های غیر واگیر شناخته شده است، به طوری که افراد چاق و دارای اضافه وزن در معرض خطر بیشتری برای بیماری های قلبی عروقی، دیابت نوع دو، سرطان (آندومتر، سینه و کولون) و استئوآرتریت قرار دارند. چاقی یک اختلال متابولیک چند عاملی است که آغاز و پیشرفت متعاقب آن ناشی از تعاملات چندگانه میان عوامل ژنتیک، فیزیولوژیک، متابولیک، اقتصادی-اجتماعی و شیوه زندگی به ویژه فعالیت بدنی و رژیم غذایی است. به بیان دیگر، چاقی حاصل برهم کنش متقابل و پیچیده محیط، عوامل ژنتیکی و رفتار انسان است. سیستم لپتین- ملانوکورتین نقش مهمی در تنظیم رفتارهای غذا خوردن و هموستاز انرژی ایفا می کند. گوناگونی های ژن رسپتور ملانوکورتین 4 (MC4R)، به عنوان یکی از اجزای این سیستم ، به عنوان دومین سیگنال ارتباطی برای چاقی شناخته شده است. از طرفی پلی مورفیسم های فرودست گیرنده ژن ملانوکورتین و یا نقصان عملکرد آنها با پرخوری، هیپرانسولینمی و چاقی مفرط مرتبط می باشد. با این وجود، نتایج مطالعات در این زمینه متناقض است. چندین مکانیسم ممکن است این تناقض در نتایج مطالعات را توجیه کنند، اما بدون تردید عوامل مرتبط با سبک زندگی مانند رژیم غذایی می تواند مسئول توجیه این تفاوت ها باشند و منجر به تعدیل اثرات تغییرات ژنتیکی در بروز چاقی شوند. اخیرا اهمیت تداخل ژنتیک و تغذیه در پیدایش فنوتیپ های متعدد چاقی بسیار مورد توجه قرار گرفته است. مطالعاتی که به نوتروژنومیکس و تعیین نقشه ژنتیکی افراد در رابطه با تغذیه می پردازد، در بعد مکانی اهمیت خاصی پیدا می کنند چرا که نقشه ژنتیکی افراد به شدت تحت تاثیر ناحیه جغرافیایی و نژاد افراد است. تاکنون هیچ مطالعه ای در ایران به ارتباط سنجی بین پلی مورفیسم rs17782313 با الگوهای غذایی و نمایه های کیفیت رژیم غذایی، نپرداخته است. در مطالعات خارج نیز اطلاعات محدود و اندکی در رابطه با تداخل دریافت های غذایی با پلی مورفیسم های ژن فرودست MC4R و ژن CART با چاقی و اختلالات متابولیکی مانند سندروم متابولیک و دیابت در دسترس است. تاکنون هیچ مطالعه ای در دنیا به ارتباط سنجی این پلی مورفیسم ها با الگوهای غذایی نپرداخته است. با شناسایی الگوهای غذایی هر منطقه می توان الگوهای غالب را استخراج و با توصیه های تغذیه ای در جهت اصلاح الگوهای غذایی تلاش نمود. مطالعات اندکی در کشور در زمینه ی شناسایی الگوهای غذایی انجام شده است. به دلیل تفاوت در ویژگی های جمعیتی از جمله سن، ترکیب جنسیتی و اثرات محیطی، پیروی از الگوهای غذایی متفاوت و تفاوتهای منطقه ای، ژنتیکی، قومیتی و شیوه زندگی بر الگوهای غذایی و در نهایت ویژگی های منحصر به فرد رژیم غذایی خاورمیانه ای و گذار سریعی که در این منطقه در حال اتفاق است، ضرورت بررسی دقیق این روابط را دو چندان می کند. با توجه به موارد فوق الذکر، هدف از مطالعه حاضر، تعیین ارتباط پلی مورفیسم فرودست ژن گیرنده ملانوکورتین و ژن CART (پروتئین رونویسی تنظیم شده با کوکائین- آمفتامین) با دریافت غذایی، الگوهای غذایی، ظرفیت تام آنتی اکسیدان غذایی ، امتیاز تنوع غذایی و شاخص التهاب رژیم غذایی، در افراد چاق بزرگسال می باشد. |
| اهداف اختصاصی | تعیین وضعیت الگوهای غذایی در افراد بزرگسال چاق -تعیین وضعیت 3 نمایه کیفیت غذایی شامل: ظرفیت تام آنتی اکسیدان غذایی ، نمایه غذایی سالم ، شاخص التهابی رژیم غذایی ، در افراد چاق بزرگسال -تعیین ارتباط پلی مورفیسم rs17782313 ژن MC4R و پلی ­مورفیسم rs2239670 ژن CART با الگوهای غذایی در افراد چاق بزرگسال -تعیین ارتباط پلی مورفیسم rs17782313 ژن MC4R و پلی مورفیسم rs2239670 ژن CART با نمایه های کیفیت غذایی شامل ظرفیت تام آنتی اکسیدانی، نمایه غذایی سالم و شاخص التهابی رژیم غذایی در افراد چاق بزرگسال -بررسی برهم کنش نمایه های کیفیت غذایی با پلی مورفیسم rs17782313 ژن MC4R و پلی مورفیسم rs2239670 ژن CART در افراد چاق بزرگسال |
| چکیده انگلیسی طرح | مطالعه حاضر با طراحی مقطعی با هدف تعیین ارتباط پلی مورفیسم فرودست ژن گیرنده ملانوکورتین و ژن CART (پروتئین رونویسی تنظیم شده با کوکائین- آمفتامین) با الگوهای غذایی، ظرفیت تام آنتی اکسیدان غذایی ، امتیاز تنوع غذایی و شاخص التهاب رژیم غذایی، در افراد چاق بزرگسال و بر روی 180 فرد چاق بزرگسال انجام خواهد شد. بیماران با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس وارد مطالعه خواهند شد. افراد شرکت کننده در این مطالعه بزرگسالان در محدوده سنی 50-20 سال می باشند که با استفاده از فراخوان عمومی و با نصب پوستر و اطلاعیه در اماکن عمومی فراخوانده می شوند و سپس با انجام مصاحبه و ارائه توضیحات لازم در مورد نحوه انجام و نیز اهداف مطالعه در صورت تمایل و پس از اخذ رضایت نامه کتبی طبق معیارهای ورود و خروج وارد مطالعه خواهند شد. تشخیص چاقی براساس نمایه توده بدنی (BMI) انجام خواهد گرفت. معیارهای ورود افراد چاق با BMI بزرگتر یا مساوی 30 و کمتر از 40 است. برای بررسی ارتباط بین پلی مورفیسم rs17782313 و ژن CART با دریافت غذایی، در افراد بزرگسال چاق از پرسش نامه بسامد خوراکی که متشکل از 132 اقلام غذایی است، استفاده خواهد گردید که به صورت تکرار مصرف در روز، هفته، ماه و یا سال تکمیل خواهد شد، ولی در نهایت برای تجزیه و تحلیل به تکرار مصرف به صورت بار در هفته تبدیل می گردید. روشهای مختلفی برای شناسایی الگوهای غذایی وجود دارد. تحلیل عاملی و تحلیل خوشه ای دو روش متفاوت آماری برای تعیین این الگوها هستند که هر کدام الگوهای غذایی با ترکیبات مختلف غذایی را شناسایی می کنند(28) تحلیل خوشه ای افراد را برحسب شباهت رژیم غذایی آنها در یک خوشه جمع آوری می کند در حالیکه تحلیل عاملی ، غذاها و گروههای غذایی را بر مبنای همبستگی آنها با هم در یک عامل ، جمع می کند. اگرچه الگوهای غذایی حاصل از هر دو روش با خطر بیمای های مزمن ، مرتبط بوده اند. اما متخصصین اپیدمیولوژی تغذیه، روش عاملی را برای انعکاس الگوی غذایی افراد مناسب تر می دانند. ظرفیت تام آنتی اکسیدان غذایی(TAC )، با استفاده از مقالات پیشین، براساس ظرفیت جذبی رادیکالهای اکسیژنی توسط غذاها که اخیرا توسط USDA محاسبه گردیده است، اندازه گیری خواهد شد و به صورت میکرومول معادل ترولکس به ازای 100 گرم غذای خورده شده (mol TE/100 gµ) بیان خواهد شد. برای مواد غذایی مشابه در فرهنگ ایرانی (به عنوان مثال انواع مختلف نان) ، مقادیر میانگین کلی را محاسبه خواهیم کرد. نمایه غذایی سالم شاخصی است که توسط سازمان کشاورزی امریکا به عنوان ابزاری جهت ارزیابی میزان تبعیت افراد از دستورالعمل های تغذیه ای تعیین شده است و هر 5 سال یک بار مورد تجدید نظر قرار می گیرد. این نمایه بین (100-0) امتیازبندی می شود و برای محاسبه آن از روش Kennedy استفاده خواهد شد. امتیاز DII با استفاده از روش پیشنهاد شده توسط Shivappa برای هر فرد محاسبه می¬شود (1). محاسبه DII براساس دریافت 45 پارامتر غذایی است که برای هر یک از این 45 پارامتر، امتیاز التهابی و میانگین و انحراف معیار دریافت جهانی توسط محقق پیشنهاد دهنده بدست آمده است. فرایند محاسبه DII به این صورت است که ابتدا دریافت هر یک از 45 پارامتر غذایی از میانگین دریافت جهانی مربوطه کم شده و سپس بر انحراف معیار جهانی تقسیم می¬شود تا امتیاز z بدست آید. امتیاز z بدست آمده به صدک تبدیل و سپس در 2 ضرب شده و منهای 1 می¬شود. سپس اعداد بدست آمده برای هر کدام از 45 پارامتر غذایی در امتیاز التهابی مربوطه ضرب شده و سپس امتیاز التهابی هر کدام از 45 پارامتر غذایی که برای هر فرد بدست آمده، با هم جمع می¬شود تا امتیاز التهابی کل برای هر فرد بدست آید. امتیاز بزرگتر نشان دهنده رژیم پیش التهابی و امتیاز کوچکتر نشان دهنده رژیم ضد التهابی است. به منظور سنجش پلی مورفیسم rs17782313 و ژن CART در ابتدای مطالعه از افراد در حالت ناشتا (بعد از 12-10 ساعت ناشتایی) خونگیری انجام خواهد شد. پس از حذف گلبول قرمز از نمونه های خون، DNA گلبولهای سفید استخراج می شود. روش انجام کار به این صورت خواهد بود: 1. استخراج DNA و اجرای ژل الکتروفورز 2. اجرای PCR-RLFP برای تکثیر ناحیه مورد نظر 3. انجام هضم آنزیمی و اجرای ژل الکتروفورز 4. بررسی نوع ژنوتیپ برروی ژل الکتروفورز |
| کلمات کلیدی | پلی مورفیسم : تغییری تک نوکلئوتیدی در دنباله DNA است که در یک نوکلئوتید (C،T،G،A)، در ژنوم، بین افراد یک گونه بیولوژیکی یا بین یک جفت کروموزوم در یک فرد با نوکلئوتید فرق دارد. پلی مورفیسم فرو دست ژن ملانوکورتین: یک پلی مورفیسم تک نوکلئوتیدی به نام rs 17782313 ، روی کروموزوم 18 در فاصله 188 کیلو بایت فرودست ژن MC4R وجود دارد که این مکان با تنظیم وزن ارتباط قوی دارد. پلی مورفیسم ژن CART: یک پلی مورفیسم تک نوکلئوتیدی به نام rs 2239670، بر روی کروموزوم 5q13-14 قرار دارد و کد کننده ی پروتئینی است که یکی از تنظیم کننده های نورواندوکرینی تعادل انرژی است و جزئی از گروه نورونی POMC /CART در ARC می باشد که فعال شدن این نورون ها دریافت غذا را کاهش می دهد. الگوهای غذایی: مجموعه ای از ویژگی های مختلف رژیم غذایی که به جای بررسی اجزای غذا به طور جداگانه ، به بررسی کلی رژیم غذایی می پردازد و امکان دستیابی به اطلاعات کلی رژیم غذایی و تعیین ارتباط آن با بیماری ها را به خوبی فراهم می کند. ظرفیت تام آنتی اکسیدان غذایی: اندازه گیری توانایی آنتی اکسیدان های غذایی، برای برداشتن رادیکالهای آزاد موجود در رژیم غذایی. نمایه غذایی سالم: شاخصی است که به عنوان ابزاری جهت ارزیابی میزان تبعیت افراد از دستورالعمل های تغذیه ای تعیین شده است. این نمایه بین (100-0) امتیازبندی می شود به طوری که امتیاز 100 بیانگر تبعیت بیشتر از توصیه های تغذیه ای و نشان دهنده کیفیت غذایی بهتر افراد است. شاخص التهابی رژیم غذایی: یک شاخص غذایی است که از سال 2009 گسترش یافت و در سال 2014 به روز شد و برای مشخص کردن رژیم غذایی فرد براساس پتانسیل التهابی آن طراحی شده است. |
| ذینفعان نتایج طرح | می توان با ارائه ی راهکارهای مؤثر تغذیه ای و درمانی، به کاهش شیوع بیماری در افراد مستعد در سطح جامعه و نیز کاهش شدت و عوارض حاصل از آن کمک کرد. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| مهدیه عباسعلیزاد فرهنگی | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| مهدی نیک نام | همکار اصلی |
| محدثه محمدی | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر پلی مرفیسم ژن کوکائین-آمفتامین و ژن گیرنده ملانوکورتین-4 از طریق تداخل با تغذیه در تعیین چاقی موثر بودند.متن خبر تداخل بین ژن و تفذیه در پاتوژنر چاقی و بیماریهای مرتبط با آن همچون بیماریهای قلبی- عروقی، دیابت و سندروم متابولیک از اهمیت بسزایی بر خوردار است. در این مطالعه که بر روی 288 فرد چاق داوطلب به ظاهر سالم از شهر تبریز انجام شد، پلی مرفیسم ژن تنظیمی کوکائین آمفتامین از طریق تداخل (Interaction) با شاخص تغذیه سالم بر روی فاکتورهای کاردیو متابولیک بدن همچون میزان متابولیسم پایه بدنی، قند خون و سطح لیپیدهای خون تأثیر گذار بود. در این تداخل، دارا بودن ژنوتیپ AA به به عنوان فاکتور خطر محسوب می شد. در خصوص ژن گیرنده ملانوکورتین نیز، از طریق تداخل با شاخص کیفیت رژیمی و شاخص تغذیه سالم بر روی پارامترهای بیوشیمیایی تأثیر گذار بود به این ترتیب که دارا بودن ژنوتیپ CC منجر به افزایش فشار خون و چربی مضر خون (LDL) می شد در حالیکه پیروی از امتیاز بالای این شاخص ها منجر به تعدیل این ارتباط میگشت. طبق نتایج حاصل، پیروی از الگوی تغذیه سالم و کیفیت رژیمی باعث کاهش آثار مضر برخی ژنوتیپ های انسانی میگردد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
