مقایسه تأثیر تمرینات ثبات دهنده سگمنتال کمری و تمرینات عمومی کمری بر شاخص های رادیولوژیک و یافته های بالینی بیماران مبتلا به اسپوندیلولیستزیس درجه یک
Comparison of the effect of lumbar segmental stabilization exercises and general exercises on radiologic criterias and clinical findings in patients with grade I spondylolisthesis
مجریان: زهرا صلاح زاده
خلاصه روش اجرا: این پژوهش یک مطالعه¬ی مداخله ای از نوع کارآزمایی بالینی تصادفی (RCT) دوسوکور با طراحی test-retest می باشد که در سال 1395 در شهر تبریز انجام خواهد شد. جمعیت هدف، بیماران مبتلا به اسپوندیلولیستزیس قدامی گرید یک سگمان L4-L5 یا L5-S1 کمری است که توسط متخصص مغز و اعصاب معاینه شده و به کلینیک فیزیوتراپی دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در سال 1395 ارجاع داده می¬شوند. بیماران با توجه به معیارهای ورود و خروج مطالعه و رضایت آگاهانه به صورت تصادفی در دو گروه درمانی قرار می¬گیرند. گروه اول به مدت 8 هفته تمرینات ثبات¬دهنده سگمنتال (تأکید بر فعالیت همزمان عضلات عمقی مولتی-فیدوس¬های کمری و عرضی شکم) را دریافت می¬کنند. از بیوفیدبک فشاری برای اطمینان از صحت وارد عمل شدن عضلات ثبات¬دهنده عمقی استفاده می¬شود. گروه دوم نیز به مدت 8 هفته تمرینات جنرال کمری با ماهیت فلکسوری، انعطاف پذیری و تقویتی دریافت می¬کنند. الکتروتراپی، آموزش پاسچر و مکانیسم¬های بدنی صحیح در فعالیت¬های روزمره برای هر دو گروه انجام خواهد شد. مداخلات هفته¬ای دو بار زیر نظر درمانگر انجام می¬شوند، از بیمار خواسته می¬شود تمرینات را به صورت روزانه در منزل انجام دهد و همکاری بیمار از طریق تماس تلفنی و چک لیست¬هایی کنترل خواهد شد. از بیماران در هردو گروه، قبل و بعد از مداخله عکس رادیوگرافی دیجیتال در وضعیت انتهای فلکشن و انتهای اکستنشن توسط یک رادیولوژیست ماهر گرفته می¬شود و عکس¬ها به صورت دیجیتال وارد نرم¬افزار اندازه¬گیری حرکات بین¬مهره¬ای شده و متغیرهای مدنظر اندازه¬گیری و محاسبه خواهند شد. همچنین درد، ناتوانی عملکردی، باورهای ترس از حرکت، قبل و بعد از مداخلات با پرسشنامه و/یا روش های معتبر بررسی و مقایسه خواهند شد. بیماران نسبت به اینکه تمریناتی که دریافت می¬کنند درمان اصلی است یا کنترل کور خواهند بود. آزمونگری که با نرم¬افزار متغیرهای رادیولوژیک را اندازه¬گیری می¬کند نسبت به نام بیماران و مداخله¬ای که دریافت کرده¬اند کور خواهد شد. آنالیزهای آماری مناسب توسط آمارگری که نسبت به گروه¬ها و مداخلات کور است انجام خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 60717 |
| عنوان فارسی طرح | مقایسه تأثیر تمرینات ثبات دهنده سگمنتال کمری و تمرینات عمومی کمری بر شاخص های رادیولوژیک و یافته های بالینی بیماران مبتلا به اسپوندیلولیستزیس درجه یک |
| عنوان لاتین طرح | Comparison of the effect of lumbar segmental stabilization exercises and general exercises on radiologic criterias and clinical findings in patients with grade I spondylolisthesis |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | --- غیر اولویت دار (جزو اولویت های دانشگاه نمی باشد) |
| نوع مطالعه | کارآزمایی بالینی (Clinical Trial) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | اسپوندیلولیستزیس، به¬صورت سرخوردگی مهره روی مهره پایینی در جهت قدام، یکی از علل کمردرد است و تقریبأ در 6 درصد از جمعیت اتفاق می¬افتد. این عارضه در خانم¬ها، به دنبال حاملگی، افرادی با شلی عمومی یا مشکلات آناتومیکی و ورزش¬هایی که در آن¬ها اکستنشن کمر زیاد اتفاق می¬افتد شایع¬تر است. درمان اسپوندیلولیستزیس به دو صورت جراحی و غیرجراحی انجام می¬شود. فیزیوتراپی رایج¬ترین درمان غیرتهاجمی برای این بیماران است که شامل مدالیته¬های کاهش درد، تمرینات فلکسوری و جنرال، درمان دستی، ترکشن، تعدیل فعالیت¬ها، اصلاح پاسچر و تمرینات ثبات¬دهنده می¬باشد. اکثر بیماران مبتلا به اسپوندیلولیستزیس تحت جراحی فیوژن مهره¬های کمری قرار می¬گیرند، اما 36% از افرادی که تحت جراحی فیوژن کمر قرار می¬گیرند در 10 سال آینده دچار symptomatic adjacent disease در اثر عوارض جراحی می¬شوند. با توجه به مطالعات کم و عدم توافق بین محققان در زمینه درمان فیزیوتراپی اسپوندیلولیستزیس و نیز با توجه به وجود بی¬ثباتی در این عارضه و ماهیت تمرینات ثبات¬دهنده، این تمرینات مورد توجه محققین قرار گرفت. از طرفی تا کنون تأثیر تمرینات ثبات¬دهنده بر شاخص¬های رادیولوژیک بیماران مبتلا به اسپوندیلولیستزیس در هیچ مطالعه ای مورد بررسی قرار نگرفته است. بدین ترتیب هدف از این پژوهش مقایسه تأثیر 8 هفته تمرینات ثبات¬دهنده سگمنتال کمری و تمرینات جنرال کمری بر تغییرات شاخص¬های رادیولوژیک و یافته¬های بالینی بیماران مبتلا به اسپوندیلولیستزیس درجه یک می¬باشد. |
| اهداف اختصاصی |
|
| چکیده انگلیسی طرح | This study is a randomized clinical trial (RCT) interventional study with a test-retest design that will be conducted in Tabriz in 2016. The target population is patients with grade 1 anterior spondylolisthesis of the lumbar L4-L5 or L5-S1 segment who are examined by a neurologist and referred to the physiotherapy clinic of the Faculty of Rehabilitation, Tabriz University of Medical Sciences in 2016. Patients will be randomly assigned to two treatment groups based on study inclusion and exclusion criteria and informed consent. The first group will receive segmental stabilization exercises (emphasis on simultaneous activity of the deep lumbar multifidus and transverse abdominis muscles) for 8 weeks. Pressure biofeedback will be used to ensure the correct activation of the deep stabilizing muscles. The second group will receive general lumbar exercises of flexion, flexibility, and strengthening nature for 8 weeks. Electrotherapy, postural training, and correct body mechanics in daily activities will be performed for both groups. Interventions will be performed twice a week under the supervision of a therapist, the patient will be asked to perform the exercises daily at home, and patient compliance will be monitored through telephone calls and checklists. Patients in both groups will have digital radiographs taken in end-flexion and end-extension positions by a skilled radiologist before and after the intervention, and the images will be digitally entered into intervertebral motion measurement software, and the variables of interest will be measured and calculated. Pain, functional disability, and fear of movement beliefs will also be assessed and compared before and after the interventions with a questionnaire and/or validated methods. Patients will be blinded to whether the exercises they receive are the main treatment or the control. The experimenter who measures the radiological variables with the software will be blinded to the patients' names and the intervention they received. Appropriate statistical analyses will be performed by a statistician who is blind to groups and interventions. |
| کلمات کلیدی | کمردرد مزمن اختصاصی تعریف شرحی: به درد، سفتی یا ناراحتی در ناحیه بین دنده¬های تحتانی و چین گلوتئال با یا بدون درد پا گفته می¬شود که بیش از سه ماه طول کشیده باشد و علت پاتوآناتومیکی مشخصی داشته باشد (1, 7). تعریف کاربردی: در این مطالعه بیماران مبتلا به کمردرد مزمن که سرخوردگی درجه یک مهره به سمت قدام در سگمان L4-L5 یا L5-S1 دارند وارد مطالعه شده و تحت درمان قرار می¬گیرند. اسپوندیلولیستزیس درجه یک تعریف شرحی: اسپوندیلولیستزیس یک واژه یونانی است که از دو بخش "اسپوندیل" به معنی مهره و " اولیستزیس" به معنی سرخوردن تشکیل شده است. یکی از انواع اسپوندیلولیستزیس حالتی است که در آن یک مهره روی مهره پایینی در جهت قدام دچار سر خوردگی می¬شود (14, 43). رایج¬ترین روش تعیین میزان سرخوردگی روش Meyerding است که در آن قطر قدامی-خلفی مهره پایینی به 4 قسمت تقسیم می شود و با توجه به میزان جابجایی مهره بالایی، درجه آسیب از 1 تا 5 تعیین می شود (14, 44)؛ به این صورت که : 25% جابجایی یا کمتر = گرید 1 بین 25% تا 50% جابجایی = گرید 2 بین 50% تا 75% جابجایی = گرید 3 بیش تر از 75% جابجایی = گرید 4 اسپوندیلوپتوزیس ( افتادن مهره) = گرید 5 تعریف کاربردی: در این مطالعه بیماران کمردردی که اسپوندیلولیستزیس گرید 1 دارند تحت درمان قرار می¬گیرند. تمرینات ثبات دهنده اختصاصی یا سگمنتال تعریف شرحی: تمرینات ثبات¬دهنده یک روش رایج است که بر هم انقباضی عضلات ثبات¬دهنده عمقی و لوکال (بخصوص عرضی شکم، مولتی¬فیدوس¬ها) تأکید دارد و هدف از آن بهبود کنترل عصبی–عضلانی , هماهنگی و استقامت عضلات مرکزی و عمقی برای حفظ ثبات داینامیک ستون فقرات و کنترل حرکات بین مهره¬ای می¬باشد. اساس علمی این تمرینات بر پایه¬ی سیستم ثبات¬دهنده ستون فقرات Panjabi، تئوری یادگیری حرکتی، تقسیم¬بندی عملکرد عضلات توسط Bergmark و اثبات برهم خوردن هماهنگی، timing، و مهار عضلات عمقی در بیماران کمردرد مزمن در مطالعات استوار می¬باشد. (8, 33, 42). تعریف کاربردی: در این مطالعه 8 تمرین ثبات دهنده از روش Richardson (28) با رعایت اصول آن انتخاب شده و برای گروه درمان 1 تجویز می¬شود. این تمرینات در بخش اجرا با جزئیات کامل شرح داده می¬شود. تمرینات مرسوم کمری تعریف شرحی: تمریناتی با ماهیت کششی، تقویتی و فلکسوری که به صورت رایج برای درمان انواع کمردرد از جمله اسپوندیلولیستزیس به کار می رود (24, 45). تعریف کاربردی: در این مطالعه 8 تمرین مرسوم برای گروه درمان 2 در نظر گرفته شده است که در بخش اجرا شرح داده می¬شود. حرکات بین مهره¬ای کمری تعریف شرحی: حرکت نرمال سگمان حرکتی شامل حرکت انتقالی در طول 3 محور اصلی x، y و z و چرخش حول این سه محور می¬باشد. در حرکت فلکشن- اکستنشن چرخش حول محور x اتفاق می¬افتد و حرکت انتقالی در طول صفحه عرضی (صحفه ای که از دو محور x و z می گذرد) اتفاق می¬افتد (46). تعریف کاربردی: در این مطالعه متغیرهای حرکت زاویه¬ای ، حرکت انتقالی و درصد سرخوردگی سگمان L4-L5 یا L5-S1 با کمک نرم¬افزار آنالیز حرکات بین مهره¬ای از روی عکس¬های رادیوگرافی دیجیتال که در وضعیت انتهای فلکشن و انتهای اکستنشن کمر گرفته می¬شوند، اندازه-گیری خواهند شد. نحوه اندازه¬گیری این متغیرها در بخش روش کار توضیح داده شده است. مقیاس دیداری شدت درد تعریف شرحی: مقیاس VAS یک خط مدرج افقی به طول 10 سانتی متر است که بیمار ارزیابی خود از درد موجود را روی این خط مدرج از صفر (بدون درد) تا ده (شدیدترین درد قابل تصور) مشخص می نماید (47) تعریف کاربردی: در این مطالعه شدت درد بیماران در هر دو گروه قبل و بعد از درمان با این مقیاس سنجیده می شود. آزمون ناتوانی عملکردی Oswestry تعریف شرحی: یک مقیاس¬ عملکردی معتبر و تکرار پذیر می¬باشد که برای بررسی تداخل کمردرد با فعالیت های روزمره زندگی استفاده می¬شود. این پرسشنامه دارای ده بخش است و ناتوانی بیمار براساس نمره در یکی از 5 دسته زیر قرار می¬گیرد (33): 0-20% عدم ناتوانی یا ناتوانی خفیف 21%-40% ناتوانی متوسط 41%-60% ناتوانی شدید 61%-80% عجز 81%-100% محدود شده به تخت تعریف کاربردی: در این مطالعه ناتوانی عملکردی بیماران با پرسشنامه ترجمه شده¬ی Oswestry در هر دو گروه قبل و بعد از درمان سنجیده می شود. آزمون ترس از حرکت Tampa تعریف شرحی: یکی از رایج¬ترین آزمون¬هاست برای سنجش ترس بیش از حد، غیر معقول و ناتوان کننده از انجام حرکت بدنی یا فعالیت، ناشی از احساس آسیب پذیری منجر به یک صدمه دردناک یا تجدید صدمه تجربه شده (48). تعریف کاربردی: در این مطالعه میزان ترس از حرکت بیماران با پرسشنامه ترجمه شده¬ی Tampa در هر دو گروه قبل و بعد از درمان سنجیده می شود. |
| ذینفعان نتایج طرح |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| زهرا صلاح زاده | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| پروین سربخش | مشاور |
| الهه محمدی مجد | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر تمرینات ثبات دهنده اختصاصی ستون فقرات می تواند در درمان عوارض ناشی از سرخوردگی مهره پنجم کمری موثر باشد.متن خبر سرخوردگی مهره پنجم کمری یکی از عل کمردرد و تنگی کانال نخاعی در افراد جامعه می باشد. فیزیوتراپی در درمان سرخوردگی درجه یک نقش موثری دارد به خصوص تمرینات مربوط به تقویت عضلات اطراف ستون فقرات. با توجه به تنوع تمرینات مختلف در درمان این عارضه، انتخاب بهترین نوع تمرین درمانی توسط درمانگر از اهیمت زیادی برخوردار می باشد. هدف این تححقیق مقایسه دون نوع تمرین درمانی ثبات دهنده و تمرینات کششی و تقویتی عضلات بر علایم این دسته بیماران بوده است.
بر اساس نتایج این تحقیق تمرینات اختصاصی فقرات کمری احتمالا بهبودی بیشتری در علایم و میزان سرخوردگی مهره پنجم کمری می تواند ایجاد کند.فیزیوتراپی اختصاصی و دقیق عضلات ریز و عمقی طراف ستون فقرات در این دسته بیماران در مقایسه با تمرین های کشی و تقویتی عضلات دیگر میزان درد و ناتوانی ناشی از کمردرد را کاهش می دهد. لذا تجویز تمرین مناسب و آموزش صحیح تمرینات به بیمار توسط فیزیوتراپیست اهمیت زیادی در روند درمان دارد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر تمرینات ثبات دهنده کمری در مقایسه با تمرینات عمومی کمر می تواند بر شاخص های بالینی و رادیوگرافی بیماران مبتلا به اسپوندیلولیستزیس موثرتر باشد.متن خبر فیزیوتراپی یکی از رایج ترین درمان های غیرتهاجمی برای درمان سرخوردگی مهره های کمری است که شامل مدالیته های کاهش درد، تمرینات فلکسوری و عمومی، درمان دستی، ترکشن، تعدیل فعالیت ها، اصلاح پاسچر و تمرینات ثبات دهنده می باشد که با هدف کاهش درد، بازگردانی حرکت و عملکرد، و تقویت و ثبات بخشیدن به ستون فقرات تجویز می شوند . هدف این تحقیق مقایسه دو روش رایج تمرین درمانی در کاهش علایم بالینی و رادیوگرافی بیماران مبتلا به سرخوردگی درجه یک مهره پنجم کمری بوده است.
بر اساس نتایح این تحقیق ،تمرین درمانی تاثیر قابل توجهی در بهبود درد و ناتوانی عملکردی بیماران مبتلا به اسپوندیلولیستزیس درجه یک می تواند داشته باشد. احتمالا تمرینات ثبات دهنده سگمنتال در زمینه بهبودی در باورهای ترس از حرکت بیماران و حرکات بین مهره ای بهتر از تمرینات عمومی می باشد. بنابراین پیشنهاد می شود در درمان بیماران مبتلا به اسپوندیلولیستزیس درجه یک از تمرینات ثبات دهنده به عنوان یک روش موثر و ایمن با نتایج قابل قبول استفاده شود. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر تمرینات ثبات دهنده کمری در مقایسه با تمرینات عمومی کمر می تواند بر شاخص های بالینی و رادیوگرافی بیماران مبتلا به اسپوندیلولیستزیس موثرتر باشد.متن خبر گزینه های درمانی متفاوتی برای فردی که مبتلا به سرخوردگی مهره ای کمری است وجود دارد. درمان غیرجراحی شامل استراحت، دارودرمانی، تزریق اپی دورال، بریس و فیزیوتراپی می باشد. تمرین درمانی به عنوان روش درمانی رایج در این بیماران محسوب می شود ولیکن انتخاب نوع تمرین درمانی نقش زیادی در روند درمان این عارضه دارد. از جمله تمرینات مهم در این عارضه تمرینات ثبات دهنده سگمنتال می باشد. هدف این تحقیق بررسی نقش تمرینات ثبات دهنده بر علایم بالینی و رادیوگرافی بیماران مبتلا به سرخوردگی درجه یک مهره پنجم کمری بوده است.
بر اساس نتایج این مطالعه و با توجه به تاثیر مثبت تمرین درمانی اختصاصی ستون فقرات بر درد و ناتوانی بیماران مبتلا به سرخوردگی درجه 1 مهره پنجم کمری به نظر می رسد احتمالا استفاده از مداخلات درمانی اختصاصی توسط فیزیوتراپیست ها در درمان بیماران مبتلا به کمردرد موثر تر از تمرینات عمومی خواهد بود. تمرینات اختصاصی با تاثیر بر عملکرد عضلات عمقی ستون فقرات باعث بهبود عملکرد عضلات ثبات دهنده ستون فقرات می گردد. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر تمرینات ثبات دهنده کمری در مقایسه با تمرینات عمومی کمر می تواند بر شاخص های بالینی و رادیوگرافی بیماران مبتلا به اسپوندیلولیستزیس موثرتر باشد.متن خبر شواهد نشان میدهند که تعداد کارآزمایی های بالینی برای بررسی پروتکل-های درمانی در حیطه فیزیوتراپی برای بیماران مبتلا به اسپوندیلولیستزیس یک سرخوردگی مهره ای انگشت شمار می باشد و طبق گزارش گایدلاین انجمن ستون فقرات آمریکای شمالی در سال 2014، هنوز مطالعات کافی و اتفاق نظر بین محققان برای تعیین یک پروتکل درمانی مناسب برای این بیماران وجود ندارد.
از سوی تمرین درمانی تاثیر قابل توجهی در بهبود درد و ناتوانی عملکردی بیماران مبتلا به اسپوندیلولیستزیس درجه یک دارد. براساس نتایج این مطالعه تمرینات ثبات دهنده سگمنتال در زمینه بهبودی در باورهای ترس از حرکت بیماران و حرکت زاویه ای و انتقالی سگمان پاتولوژیک می تئواند موثر تر باشد. لذا پیشنهاد می شود در درمان بیماران مبتلا به اسپوندیلولیستزیس درجه یک از تمرینات ثبات دهنده به عنوان یک روش موثر، ایمن، با نتایج قابل قبول استفاده شود |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
