بررسی چالشهای مدیریت پسماندهای شهری ایران از منظر متخصصین
Investigating the challenges of municipal solid waste management in Iran from the experts’ perspective
مجریان: حسن تقی پور
خلاصه روش اجرا: افزایش جمعیت و افزایش کمیت پسماندها در مناطق شهری و همچنین مشکلات مربوط به مدیریت اصولی پسماندها موجب شده است، یافتن راهحلهای قابل اجرا و همچنین برنامهریزی برای اقدامات مداخلهای مبتنی بر بهترین شواهد علمی، امری اجتناب ناپذیر باشد. در این مطالعه ابتدا مقادیر پسماندهای شهری تولیدی و وضعیت موجود مدیریت پسماندهای شهری در کشور، بر اساس دادهها و منابع علمی در دسترس به روش "مرور دامنه" (Scoping review) مورد بررسی قرار خواهد گرفت. سپس بخش اصلی مطالعه به واکاوی آرای خبرگان به روش دلفی کلاسیک تعدیل شده پیرامون چالشهای مدیریت پسماندهای شهری ایران خواهد پرداخت. بدین منظور از 15 نفر متخصص واجد شرایط جهت همکاری در دلفی دعوت بعمل خواهد آمد. سپس نظرات متخصصین در مورد موضوع مورد مطالعه از طریق پرسشنامه طراحی شده توسط محقق، بررسی خواهد شد. روش دلفی کلاسیک تعدیل شده در 4 راند و با محرمانه نگهداشتن هویت اعضا انجام میگیرد. 3 راند اول مربوط به پرسشنامهها و راند 4 مربوط به بخش جمعبندی و تائید نهایی خواهد بود. در پایان هر راند فهرست نظرات ارائه شده به صورت کلی و منظم، بدون ذکر اسامی افراد ارائهدهنده نظرات، برای تمامی اعضا ارسال خواهد شد تا در صورت نیاز، مشارکتکنندگان قادر به تغییر نظرات خود و یا اظهار نظر در مورد آراء دیگران باشند. بعد از مشخص شدن چالشها و نقصانهای مدیریت پسماندهای شهری و پس از اشباع نظرات و توافق مشارکتکنندگان دلفی، در خصوص موضوعهای بیان شده در پایان راند دوم، از خبرگان شرکتکننده خواسته میشود در راند سوم بر حسب میزان اهمیت، موارد بیان شده و مورد توافق را، وزندهی کنند. برای وزندهی و اولویتبندی از طیف لیکرت استفاده خواهد شد. پس از بررسی وزندهیها، در راند چهارم نظرات و اولویتبندیها برای اعضا دلفی ارسال میشود تا در صورت نیاز آخرین تغییرات در نظرات و اولویتبندیها اعمال شده و توافق یا عدم توافق در مورد رتبهبندیها اعلام گردد. پس از انجام مراحل دلفی و مشخص شدن چالشها و نقصانهای مدیریت پسماندهای شهری کشور، پژوهشگر با بررسی متون علمی و تجارب کشورهای موفق در زمینه مدیریت پسماند، راهکارهایی در جهت مدیریت بهینه پسماندهای شهری ایران ارائه خواهد داد. در انتها گزارش نهایی نتایج نوشته میشود.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 60519 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی چالشهای مدیریت پسماندهای شهری ایران از منظر متخصصین |
| عنوان لاتین طرح | Investigating the challenges of municipal solid waste management in Iran from the experts’ perspective |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارزیابی عوامل خطر در بیماریهای اولویتدار (اعتیاد، تغذیه، آلودگی هوا و محیط زیست) |
| نوع مطالعه | مطالعات کیفی (Qualitative) |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 9 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | با توجه به افزایش روزافزون پسماندها، مسئله مدیریت اصولی پسماندها در دنیا و ایران امری حائز اهمیت است. از طرفی جوامع، در جهت حفظ سلامتی افراد جامعه خود و رسیدن به اهداف توسعه پایدار نیازمند مدیریت اصولی پسماندها میباشند. عوامل متعددی در مدیریت جامع پسماند اثرگذار میباشند. پسماندها دارای انواع مختلفی بوده و بخش اعظمی از پسماندهای هر کشور را پسماندهای شهری تشکیل میدهد. مدیریت پسماندها در ایران علیرغم تلاشهای صورت گرفته، دارای نقاط ضعف متعددی میباشد. مطالعات و تحقیقات بسیاری به صورت منطقهای در شهرهای مختلف ایران در زمینه مدیریت پسماند انجام شده است، که در تمام این مستندات علمی به مسئله عدم مدیریت مطلوب پسماندهای شهری اشاره شده است. اما در هیچ یک از مقالات بطور دقیق به نوع و چرایی وجود این مشکلات در مدیریت پسماندهای شهری، توجه نشده است. مدیریت نادرست پسماندها علاوه بر تخریب محیطزیست و صدمات بهداشتی، بخش قابل توجهی از سرمایههای ملی را می تواند از چرخه بهرهوری خارج سازد. این مطالعه با هدف فائق آمدن بر مشکلات و چالشهای پیش روی مدیریت پسماندهای شهری، به ایجاد شواهد علمی لازم، جهت استفاده در برنامهریزیهای علمی برای مدیریت اصولی پسماندها خواهد پرداخت. بررسیهای گروه پژوهشگر حاکی از عدم وجود شواهد علمی قابل استفاده در خصوص چالشهای مدیریت صحیح پسماندهای شهری در ایران بوده و یافتههای پژوهش حاضر میتواند به توسعه دانش تجربی در این زمینه منجر شود. |
| اهداف اختصاصی | تعیین مقادیر پسماندهای شهری تولیدی در ایران -تعیین وضعیت کنونی مدیریت پسماندهای شهری در ایران -تعیین چالش‌ها و نقصان‌های مدیریت پسماندهای شهری در ایران از منظر متخصصین -ارائه راهکارهای لازم برای ارتقای وضعیت کنونی مدیریت پسماندهای شهری در ایران |
| چکیده انگلیسی طرح | Investigating the challenges of municipal solid waste management in Iran from the experts’ perspective |
| کلمات کلیدی | روش دلفی: این روش رویکردی منظم در زیر مجموعه مطالعات کیفی، برای دریافت نظرات افراد خبره در مورد موضوع یا یک سؤال مشخص میباشد[19]. در این روش با هدف رسیدن به یک اجماع گروهی، سوال و یا سوالاتی طرح و نظرات پاسخدهندگان در مورد آنها طی فرآیندهای متوالی و با محرمانه نگهداشتن هویت پاسخدهندگان اخذ میگردد. در نهایت بازخوردهای لازم بر اساس یافتههای به دست آمده به اعضای شرکتکننده در مطالعه ارائه میگردد[20]. خبرگان: شرکتکنندگان در مطالعه کیفی از نوع دلفی، عبارتند از متخصصین یا خبرگان (Experts) که به آنها پانلیست (Panelists) نیز میگویند[21]. افراد خبره انتخاب شده باید چهارخصوصیت : دانش و تجربه کافی در مورد موضوع، مهارتهای ارتباطی مؤثر، تمایل، زمان کافی برای شرکت در دلفی، را داشته باشند[19]. |
| ذینفعان نتایج طرح | سازمان برنامه و بودجه وزارت کشور شهرداریها/سازمانهای پسماند/ وزارت بهداشت/سازمان محیط زیست |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| حسن تقی پور | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| عبدالرضا شقاقی | مشاور |
| ساناز اسمعیلی زاده | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
