بررسی وضعیت روحی و کیفیت زندگی در افراد مبتلا به ضایعات آفتی راجعه در سال ۱۳۹۸

مجریان: امیر علا آغبالی

خلاصه روش اجرا:  در این مطالعه هم گروهی (Cohort) آینده نگر تعداد 120 نمونه در دو گروه بیمار و سالم از نظر وضعیت روحی و کیفیت زندگی ارزیابی خواهد شد. بیماران گروه مورد شامل بیمارانی می باشند که توسط متخصص روماتولوژی ومتخصص دندانپزشکی بخش تشخیص دهان دانشکده دندانپزشکی با ضایعات بافتی که حداقل 3 بار در سال بروز می کنند تشخیص داده خواهند شد. و گروه کنترل از افراد سالم جامعه است که از طریق پرسش شفاهی که سابقه ابتلا به آفت راجعه را ندارند وارد مطالعه خواهند شد. برای بررسی کیفیت زندگی بیماران مورد مطالعه از پرسشنامه 26 آیتمی WHOQOL استفاده خواهد شد. این پرسشنامه کوتاه برگرفته از نسخه 100 آیتمی این پرسشنامه می باشد که چهار حیطه سلامت جسمی، سلامت روانشناختی، روابط اجتماعی و محیط در این پرسشنامه مورد بررسی قرار می گیرد. علاوه بر موارد فوق، این پرسشنامه سلامت عمومی را نیز ارزیابی می کند. آیتم های پرسشنامه روی یک مقیاس 5 گزینه ای لیکرت ارزیابی خواهند شد. نمره بالاتر نشانگر کیفیت زندگی بهتر می باشد. اعتبار محتوا و پایایی درونی (آلفای کرونباخ: سلامت جسمی=80/0، سلامت روانشناختی=76/0، روابط اجتماعی=66/0 و محیط=80/0) این پرسشنامه توسط ضریب آلفای کرون باخ سنجیده شده است (34). پاسخ به آیتم ها و امتیاز بندی آن به صورت مستقیم (1=1، 2=2، 3=3، 4=4 و 5=5) محاسبه خواهد شد؛ ولی در مورد آیتم های 3، 4 و 26 نمره گذاری به صورت وارونه (1=5، 2=4، 3=3، 2=4 و 1=5) می باشد. همچنین سولات 1 و 2 صرفا برای ارزیابی میزان ادراک مراجعان نسبت به کیفیت زندگی خود طرح شده است و بنابراین در نمره گذاری شرکت داده نخواهند شد. پس از جمع بندی نمره پرسشنامه، نمره به دست آمده توسط جداول پیوست شده در پرسشنامه به نوع 100 عددی تبدیل شده و جمع بندی خواهد شد. برای بررسی وضعیت روحی از پرسشنامه بررسی وضعیت سلامت روانی 28 آیتمی GHQ استفاده خواهد شد. فرم اصلی این پرسشنامه 60 سوالی می باشد که در سال 1970 توسط گلدنبرگ و هیلر ساخته شده است. متوسط حساسیت و ویژگی این پرسشنامه به ترتیب برابر 84 درصد و 82 درصد است. همچنین پایایی و روایی این پرسشنامه نیز مورد بررسی قرار گرفته که ضریب آلفای کرونباخ برابر 93/0 داشت (35). این پرسشنامه دارای 4 مقیاس فرعی می باشد که شامل موارد زیر است: 1) نشانه های جسمانی (سوالات 1 تا 7)؛ 2) نشانه های اضطرابی و اختلال خواب (سوالات 8 تا 14)؛ 3) کارکرد اجتماعی (سوالات 15 تا 21) و 4) نشانه های افسردگی (سوالات 22 تا 28). آزمون پرسشنامه سلامت عمومی یکی از قویترین آزمون ها برای غربالگری افراد سالم و بیمار می باشد که اجرای آن آسان می باشد. در تفسیر این آزمون نمره کلی هر فرد از حاصل جمع نمرات چهار مقیاس که به تفکیک در جدول ۱-۳ نشان داده شده است به دست می آید و همچنین در این جدول تفسیر نمره کلی پرسشنامه هم به تفکیک ذکر گردیده است. پایین بودن نمره در این مقیاس نشانه سلامت و بالا بودن نمره نشانگر عدم سلامت است. نمره ۱۴ تا ۲۱ در هر زیر مقیاس وخامت وضع آزمودنی را در آن عامل نشان می دهد. نمره کلی ۲۳ و بالاتر نشانگر عدم سلامت عمومی و نمره پایین تر از ۲۳ بیانگر سلامت روانی می باشد (36).