کاربرد زباله سوز در مقایسه با سایر روش های دفع پسماند در ایران با استفاده از روش AHP
application of incinerator in comparison with other municipal solid waste disposal methods in Iran, using AHP method
مجریان: حسن تقی پور
خلاصه روش اجرا: تا به امروز در کشور به فرآیند دفع پسماند به شکل اصولی نگاه نشده است و عمدتا پسماندها به طور سنتی و غیر بهداشتی در حاشیه شهر انباشته شده¬اند. مدیریت نامناسب پسماند باعث مشکلات عمده زیست محیطی و بهداشتی، آسیب به اکوسیستم و تقلیل منابع می¬گردد. با عنایت به عدم وجود مطالعات و مستندات علمی مشخص در این خصوص در کشور و با توجه به اینکه اخیرا بحث استفاده از زباله سوز به عنوان یک روش دفع در برخی از کلانشهرهای ایران مطرح شده است و همچنین استفاده از زباله سوز نگرانی¬های خاص بهداشتی و زیست محیطی به ویژه آلودگی هوا را می¬تواند به همراه خود داشته باشد، لذا این مطالعه با هدف بررسی وضعیت موجود مدیریت پسماندهای شهری در کشور و مقایسه کاربرد زباله سوز با سایر روش¬های دفع پسماند انجام خواهد شد و در نهایت یک روش برتر مدیریت پسماند در کشور ارائه خواهد شد تا بر اساس یافته¬های آن بتوان روش منتخب مناسبی جهت ارتقای وضعیت مدیریت پسماند به شهرداری های کشور ارائه نمود. در این مطالعه ابتدا فاکتورهایی که برای انتخاب روشهای مدیریت پسماند جامد موثر می باشند، به کمک تیم پژوهش لیست خواهد شد. سپس برای اطمینان از انتخاب درست فاکتورها، جدول اعتبار سنجی طراحی و در اختیار تیم خبرگان منتخب (شامل 12 نفر از اساتید دانشگاه با تخصص مهندسی بهداشت محیط، مسئولان و کارشناسان اجرایی متخصص در امر مدیریت پسماند) قرار داده خواهد شد. معیارها از نظر ضرورت، شفافیت، حساس بودن، قابلیت سنجش، مرتبط بودن و سادگی انجام، ارزش گذاری شده و امتیاز دهی خواهند شد و فاکتورهای با اهمیت کمتر حذف خواهند گردید. در ادامه با استفاده از فاکتورهای منتخب، یک پرسشنامه¬ای توسط تیم پژوهش تهیه خواهد شد و تمامی فاکتورها دو به دو باهم مقایسه خواهند شد. این پرسشنامه توسط تیم خبرگان تکمیل خواهد شد. همچنین در این مطالعه سه سناریو به منظور مدیریت پسماند جامد انتخاب خواهد شد. انتخاب سناریوها با توجه به کمیت و کیفیت پسماند تولیدی در کشور و با توجه به شرایط آب و هوایی و امکانات و تجهیزات و فن¬آوری موجود در ایران و.... انتخاب خواهد شد. سپس داده¬ها در نرم افزار Expert choice وارد شده و با روش AHP مورد تجزیه تحلیل قرار خواهند گرفت. در نهایت براساس یافته¬ها و نتایج حاصل از نرم افزار گزینه برتر از نظر فنی، اقتصادی، زیست محیطی و بهداشتی در کشور انتخاب و معرفی خواهد شد در این مطالعه با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) سناریورهای مختلف مدیریت پسماند با سناریو با محوریت زباله سوز مقایسه خواهد شد. AHP یک روش تصمیم گیری است که توسط آن می توان بر اساس شاخص¬های عملکردی مختلف و از میان گزینه های متفاوت مبتنی بر مقایسه های دو به دوی گزینه-ها بهترین تصمیم را اتخاذ نمود. در نهایت براساس یافته¬ها و نتایج حاصل از نرم افزار گزینه برتر از نظر فنی، اقتصادی، زیست محیطی و بهداشتی در کشور انتخاب و معرفی خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 59322 |
| عنوان فارسی طرح | کاربرد زباله سوز در مقایسه با سایر روش های دفع پسماند در ایران با استفاده از روش AHP |
| عنوان لاتین طرح | application of incinerator in comparison with other municipal solid waste disposal methods in Iran, using AHP method |
| نوع طرح | طرح تحقیقاتی |
| اولویت طرح | ارزیابی عوامل خطر در بیماریهای اولویتدار (اعتیاد، تغذیه، آلودگی هوا و محیط زیست) |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 11 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | با توجه به اینکه اخیرا زباله سوز به عنوان یک روش دفع در برخی از کلانشهرهای ایران مطرح شده و مطرح کنندگان آن بدون انجام مطالعات امکان سنجی و همچنین بدون انجام مطالعات ارزیابی اثرات زیست محیطی و بهداشتی و همچنین اقتصادی، به عنوان یک روش کاربردی و قابل اجرا برای دفع پسماند در کشور بر آن تاکید کرده اند. همچنین در حال حاضر در ایران مطالعه جامع و کاملی در رابطه با انتخاب بهترین روش مدیریت پسماند در کشور در مقایسه با زباله سوز وجود ندارد. لذا با مطالعه حاضر می¬توان کاربرد زباله سوز با سایر سناریو¬های مدیریت پسماند را مقایسه نمود و در نهایت سناریوی برتر مدیریت پسماند را با توجه به شرایط آب و هوایی و امکانات و تجهیزات موجود در ایران انتخاب و ارائه نمود. |
| اهداف اختصاصی | تعیین روش ها و سناریوهای مختلف مدیریت و دفع پسماند - مقایسه سناریوهای مختلف مدیریت پسماند با استفاده از روش AHP و معرفی سناریوی برتر |
| چکیده انگلیسی طرح | application of incinerator in comparison with other municipal solid waste disposal methods in Iran, using AHP method |
| کلمات کلیدی | (AHP) :Analytical Hierarchy Process فرایند تحلیل سلسله مراتبی یکی از معروفترین فنون تصمیم گیری چند منظوره است که اولین بار توسط توماس ال.ساعتی در دهه 1970ابداع گردید. فرایند تحلیل سلسله مراتبی در هنگامی که عمل تصمیم گیری با چند گزینه رقیب و معیار تصمیم گیری روبرو است می¬تواند استفاده شود. معیارهای مطرح شده می تواند کمی و کیفی باشد. اساس این روش بر مقایسات زوجی نهفته است (MCDM) Multi-criteria Decision Making: تصمیمگیری شامل بیان درست اهداف، تعیین راهحلهای مختلف و ممکن، ارزیابی امکانپذیری آنان، ارزیابی عواقب و نتایج ناشی از اجرای هر یک از راهحلها و بالاخره انتخاب و اجرای آن میباشد. کیفیت مدیریت اساساً تابع کیفیت تصمیم گیری است زیرا کیفیت طرح و برنامهها، اثربخشی و کارآمدی راهبردها و کیفیت نتایجی که از اعمال آنها بدست میآید همگی تابع کیفیت تصمیماتی است که مدیر اتخاذ مینماید. در اکثر موارد تصمیمگیریها وقتی مطلوب و مورد رضایت تصمیمگیرنده است که تصمیمگیری براساس چندین معیار مورد بررسی قرار گرفته باشد. معیارها ممکن است کمی یا کیفی باشند. در روشهای تصمیمگیری چند معیاره که در دهههای اخیر مورد توجه محقق قرار گرفته است بجای استفاده از یک معیار سنجش بهینگی از چند معیار سنجش استفاده میشود. (LCA) Life cycle assessment : ارزیابی چرخه حیات که تحت عنوان آنالیز چرخه حیاتی، تعادل اکولوژیکی و همچنین آنالیز گهواره تا گور خوانده میشود. روشی است که برای ارزیابی تأثیرات زیست محیطی همراه با تمامی مراحل گوناگون زندگی محصول از گهواره تا گور استفاده میشود (از استخراج مواد خام تا فرآوری مواد، تولید، توزیع، کاربرد، تعمیر و نگهداری و همچنین دفع و بازیافت. LCA میتواند به اجتناب از ارائه دیدگاههای محدود و نامحدود در رابطه با نگرانیهای زیست محیطی به صورت زیر کمک کند: - توجه به مسائل مربوط به انرژیهای مرتبط و همچنین نهادههای ماده و رهاسازی زیست محیطی؛ - ارزیابی تأثیرات بالقوه همراه با نهادههای مشخص شده و رهاسازی آن ها؛ - تفسیر نتایج برای کمک به اتخاذ تصمیمات آگاهانه تر. زباله سوزی: زبالهسوزی یکی از روشهای نابودسازی زبالهاست که طی آن پسماندهای آلی، در کورههایی تحت شرایطی کنترلشده سوزانده میشوند. |
| ذینفعان نتایج طرح | وزارت بهداشت- سازمان شهرداریها- سازمان محیط زیست- عموم جامعه |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| حسن تقی پور | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| مهدی غایب زاده | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر انتخاب گزینه کاهش از مبدا و بازیافت، کمپوست و سپس دفن بهداشتی به عنوان گزینه مطلوب برای مدیریت پسماندهای عادی در ایران با استفاده از روش AHPمتن خبر افزایش روز افزون پسماند جامد، مدیریت پسماند در کشورهای در حال توسعه را به یک چالش مهم تبدیل کرده است. هدف این تحقیق ارزیابی مقایسه ای کاربرد زباله سوز و سایر روشهای دفع پسماند در ایران با استفاده ار روش تحلیل سلسله مراتبی در سال 1397 بود.
در این تحقیق که از نوع توصیفی- کاربردی بود، پس از تشکیل سلسله مراتب، ابتدا معیارها و گزینه-های تصمیم (1- روش دفن بهداشتی؛ 2- کاهش از مبدا، و بازیافت کمپوست دفن بهداشتی؛ 3- کاهش از مبدا، بازیافت زباله سوز دفن بهداشتی) انتخاب شد. سپس با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی مقایسه و آنالیز صورت گرفت.
سناریوی دوم (کاهش از مبدا، و بازیافت کمپوست دفن بهداشتی) به عنوان برترین روش برای مدیریت پسماند جامد در ایران انتخاب شد. لذا پیشنهاد می گردد سرمایه گذاری و ایجاد زیرساختهای لازم در کشور در راستای اولویت فوق الذکر انجام گیرد. سناریوی سوم(کاهش از مبدا، بازیافت زباله سوز دفن بهداشتی) به عنوان اولویت آخر مدیریت پسماند در کشور انتخاب شد. بنابراین توصیه می گردد سازمانهای ناظر و مسئول بدون انجام مطالعات زیست محیطی، بهداشتی و اقتصادی مجوز نصب زباله سوز برای مدیریت پسماندهای شهری را ندهند. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
