ناگویی هیجانی و ارتباط آن با فرسودگی شغلی، عوامل شخصیتی و نوبت کاری در پرستاران شاغل در مراکز آموزشی- درمانی شهر تبریز در سال 1396
Alexithymia and its relationship with burnout, personality factors and work shift in nurses working in teaching hospitals of Tabriz in 2017.
مجریان: حسین نامدار ارشتناب , حسین ابراهیمی
خلاصه روش اجرا: این پژوهش، یک مطالعه توصیفی- همبستگی است که با هدف ارزیابی میزان ناگویی هیجانی و ارتباط آن با فرسودگی شغلی، عوامل شخصیتی و نوبت کاری بر روی پرستاران شاغل در مراکز آموزشی- درمانی شهر تبریز در سال 1396 انجام خواهد شد. جامعه این مطالعه شامل تمامی پرستاران شاغل در این مراکز درمانی می باشد که بایستی معیارهای مورد نظر برای ورود به مطالعه را دارا باشند. ﺍﺯ بین این پرستاران، ﺗﻌﺪﺍﺩ 225 ﻧﻔﺮ ﺑﻪﺻﻮﺭﺕ ﻧﻤﻮﻧﻪﮔیﺮی نسبتی به عنوان نمونه پژوهش ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ می شوند. در این مطالعه برای بررسی ناگویی هیجانی از مقیاس ناگویی هیجانی تورنتو-20، به منظور سنجش فرسودگی شغلی از پرسشنامه فرسودگی شغلی Maslach، برای تعیین ویژگی های شخصیتی از پرسشنامه سنجش صفات پنج-گانه شخصیتی (NEO-FFI) و برای متغیرهای دموگرافیک از پرسشنامه طراحی شده توسط محقق استفاده می شود. پس از کسب اجازه از شورای محترم پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی تبریز و کسب مجوز از کمیته منطقه ای اخلاق در پژوهش، پژوهشگر با مراجعه به بیمارستان های آموزشی تبریز و کسب اجازه از مدیریت بیمارستان، اقدام به جمع آوری داده خواهد نمود. پس از توضیح اهداف پژوهش و اخذ رضایت آگاهانه از پرستاران، پرسشنامه در اختیار آنان قرار خواهد گرفت تا تکمیل نمایند. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 21 تجزیه تحلیل خواهند شد. به منظور دسته بندی و خلاصه نمودن داده¬ها از آمار توصیفی مانند جداول توزیع فراوانی استفاده خواهد شد. برای بررسی متغیرهای کمی و کیفی مطالعه، ابتدا براساس آزمون کولموگروف اسمیرنوف و ضرایب کورتوزیس و اسکیونز به وضعیت نرمالیتی داده ها پرداخته خواهد شد. جهت مقایسه میانگین متغیر وابسته در متغیرهای دو گروهی از آزمون تی مستقل، در متغیرهای بیش از دو گروه از آزمون ANOVA و تعیین ارتباط آن با متغیرهای کمی از آزمون ضریب همبستگی پیرسون استفاده خواهد شد. در صورت غیر نرمال بودن از آزمون های ناپارامتریک به ترتیب شامل من ویتنی یو، کروسکال والیس و ضریب همبستگی اسپرمن استفاده خواهد شد. سطح معنی داری 0/05> P برای کلیه آنالیزهای آماری در نظر گرفته خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 59288 |
| عنوان فارسی طرح | ناگویی هیجانی و ارتباط آن با فرسودگی شغلی، عوامل شخصیتی و نوبت کاری در پرستاران شاغل در مراکز آموزشی- درمانی شهر تبریز در سال 1396 |
| عنوان لاتین طرح | Alexithymia and its relationship with burnout, personality factors and work shift in nurses working in teaching hospitals of Tabriz in 2017. |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ایمنی شغلی |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 14 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | ناگویی هیجانی ﺑﻪ ﻣﻌﻨی ﻧﺎﺗﻮاﻧی در ﺑیﺎن اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺑﻪ دﻟیﻞ ﻓﻘﺪان آﮔﺎﻫی ﻫیﺠﺎﻧی اﺳﺖ. اﻓﺮاد ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ ناگویی هیجانی ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎیی، درک و یﺎ ﺗﻮﺻیﻒ ﻫیﺠﺎﻧﺎت ﺧﻮیﺶ ﻧیﺴﺘﻨﺪ. این اﻓﺮاد ﺗﻮاﻧﺎیی ﻣﺤﺪودی در ﺳﺎزﮔﺎری ﺑﺎ ﺷﺮایﻂ اﺳﺘﺮس زا دارﻧﺪ کﻪ ایﻦ ﻣﻤکﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻣیﺰان ﺑﺎﻻیی از ﭘﺮیﺸﺎﻧی رواﻧی و ﺗﺸﺪیﺪ ﺑﺮاﻧﮕیﺨﺘﮕی ﺟﺰء روانﺷﻨﺎﺧﺘی ﺳیﺴﺘﻢﻫﺎی اﺑﺮاز ﻫیﺠﺎن ﻫﻤﺮاه ﺷﻮد. به ﻧﻈﺮ ﻣی رﺳﺪ کﻪ وﻗﺘی اﻓﺮاد مبتلا به ناگویی هیجانی در ﻣﻌﺮض یک رویﺪاد اﺳﺘﺮس زا و یﺎ یک واﻗﻌﻪ آﺳیﺐ زا ﻗﺮار ﻣی ﮔیﺮﻧﺪ، ﺑﻪ دﻟیﻞ ﻧﺎﺗﻮاﻧی در ﭘﺮدازش ﺷﻨﺎﺧﺘی و ﺗﻨﻈیﻢ و ابراز اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺧﻮد، دﭼﺎر آﺷﻔﺘﮕی ﻫیﺠﺎﻧی ﻣیﺷﻮﻧﺪ. اﺑﺮاز اﺣﺴﺎﺳﺎت یکی از ﻣﻬﺎرتﻫﺎی زﻧﺪﮔی اﺳﺖ و وﻗﺘی اﻓﺮاد ﻧﺘﻮاﻧﻨﺪ ﻣﺸکﻼﺗﺸﺎن را ﺑیﺎن و ﻧیﺎزﻫﺎی ﺧﻮد را ﺑﺮآورده ﺳﺎزﻧﺪ، ایﻦ ﻧﺎﺗﻮاﻧی می تواند باعث بروز ﻋﻼیﻢ ﺟﺴﻤی و یﺎ ﻋﻼیﻢ روانﭘﺰﺷکی در فرد ﺷﻮد. لذا شناخت و پیشگیری از علل بوجود آوردنده آن بسیار مهم است. با توجه به مطالب ذکر شده در قسمت بیان مساله به نظر می رسد ارتباط تنگاتنگی بین متغیرهای ناگویی هیجانی، فرسودگی شغلی، عوامل شخصیتی و نیز نوبت کاری در بین شاغلین وجود داشته باشد که این می¬تواند به بروز شدیدتر ناگویی هیجانی و فرسودگی شغلی منجر گردد که این نیز به نوبه خود می تواند سلامت روانی پرستاران را بعنوان یکی از ارکان نظام سلامت مورد تهدید قرار دهد. بنابراین بررسی این متغیرها برای درک بهتر ارتباط بین آن ها و شناسایی راه کارهای مورد نیاز برای مقابله با آنان ضروری به نظر می رسد. اگر چه مطالعات زیادی درباره ناگویی هیجانی انجام شده است، اما بر اساس متون در دسترس، مطالعات در خصوص بررسی ناگویی هیجانی و ارتباط آن با فرسودگی شغلی، عوامل شخصیتی و نوبت کاری در پرستاران در دنیا اندک بوده و در کشور ما مطالعه ای در این زمینه انجام نشده است. بنابراین این مطالعه با هدف تعیین میزان فرسودگی شغلی و ارتباط آن با ناگویی هیجانی، عوامل شخصیتی و نوبت کاری در پرستاران شاغل در پرستاران شاغل در مراکز آموزشی – درمانی تبریز در سال 1396 انجام خواهد شد تا روزنه جدیدی برای مداخلات بیشتر و و پیشرفته تر و یک پارچه فراهم شود و زمینه برای کاهش پیامدها و بهبود سلامت پرستاران فراهم گردد. |
| اهداف اختصاصی | تعیین میزان ناگویی هیجانی در پرستاران شاغل در مراکز آموزشی – درمانی تبریز در سال 1396 -تعیین میزان فرسودگی شغلی در پرستاران شاغل در مراکز آموزشی – درمانی تبریز در سال 1396 -تعیین میزان ویژگی های شخصیتی در پرستاران شاغل در مراکز آموزشی – درمانی تبریز در سال 1396 -تعیین وضعیت نوبت­کاری در پرستاران شاغل در مراکز آموزشی – درمانی تبریز در سال 1396 -تعیین ارتباط ناگویی هیجانی با فرسودگی شغلی، عوامل شخصیتی و نوبت­کاری در پرستاران شاغل در مراکز آموزشی – درمانی تبریز در سال 1396 |
| چکیده انگلیسی طرح | |
| کلمات کلیدی | ناگویی هیجانی تعریف نظری: ناتوانی در پردازش شناختی اطلاعات هیجانی و تنظیم هیجان ها ناگویی هیجانی نامیده می شود. ناگویی هیجانی متشکل است از دشواری در شناسایی احساسات، دشواری در توصیف احساسات، و تفکر عینی. تعریف عملی: در این مطالعه از مقیاس ناگویی هیجانی تورنتو-20 استفاده می شود. مقیاس ناگویی هیجانی تورنتو-20 یک آزمون 20 ماده ای است که برای اوین بار توسط بگبی، پارکر و تیلور در سال 1994 طراحی شد و دارای سه زیر مقیاس است: الف) دشواری در شناسایی احساسات (7 ماده)، ( 1، 3، 6، 7، 9، 13 و 14) ب) دشواری در توصیف احساسات (5 ماده) ( 2، 4، 11، 12 و 17) پ) و تفکر عینی (8 ماده) ( 5، 8، 10، 15، 16، 18، 19 و 14) را در مقیاس پنج درجه ای لیکرت از نمره یک (کاملا مخالف) تا نمره پنج (کاملا موافق) می سنجد. نمره ی کل نیز از جمع نمره های سه زیر مقیاس برای ناگویی هیجانی کلی محاسبه می شود. این مقیاس برای اجرا در نمونه های عمومی و بالینی مناسب است و می تواند برحسب شرایط به صورت فردی و یا گروهی اجرا شود. دامنه نمرات بعد دشواری در شناسایی احساسات از 7 تا 35، دامنه نمرات بعد دشواری در توصیف احساسات از 5 تا 25 و دامنه نمرات بعد تفکر عینی 8 تا 40 و همچنین دامنه نمره کلی ناگویی هیجانی 20 تا 100 می باشد. برای نمره دهی، ابتدا نمره ماده های شماره 4، 5، 10، 18 و 19 را معکوس کنید (5=1، 4=2، 2=4، 1=5، در این حالت 3=3 است). سپس نمره هر گزینه به این صورت مشخص می شود: کاملا مخالف=1، مخلف=2، خنثی=3، موافق=4 و کاملا موافق=5. سپس نمره هر یک از زیر مقیاس های سه گانه شامل دشواری در شناسایی احساسات، دشواری در توصیف احساسات و تفکر عینی، با جمع نمره های تعداد ماده های هر زیر مقیاس محاسبه می شود فرسودگی شغلی تعریف نظری: فرسودگی شغلی نشانگانی روان شناختی شامل خستگی هیجانی (Emotional exhaustion)، مسخ شخصیت (Depersonalization) و کاهش کفایت شخصی (Decreased personal accomplishment) می باشد. ماسلاچ مفهومی سه-بعدی از فرسودگی ارائه می دهد: خستگی هیجانی کاملا" همانند متغیر فشار روانی است، و احساس زیر فشار قرارگرفتن و از میان رفتن منابع هیجانی در فرد می باشد. مسخ شخصیت، پاسخی منفی و سنگدلانه به اشخاصی است که معمولا دریافت کنندگان خدمت از سوی فرد هستند و به برداشت منفی فرد از مددجویش اشاره دارد. کاهش احساس کفایت شخصی، کم شدن احساس شایستگی در انجام وظیفه شخصی است و یک ارزیابی منفی از خود در رابطه با انجام کار به شمار می رود. تعریف عملی: در این پژوهش جهت سنجش و اندازه گیری فرسودگی شغلی در پرستاران از پرسشنامه فرسودگی شغلی Maslach استفاده می شود. این آزمون توسط Maslach (۱۹۸۱) ساخته شده است که برآورد جدیدی از پدیده تنیدگی، یعنی فرسودگی، مبتنی است. این پرسشنامه شامل ۲۲ ماده است که به سنجش خستگی عاطفی، پدیده های شخصیت زدایی و فقدان موفقیت فردی در چهار چوب فعالیت حرفه ای پرداخته است و بخصوص برای سنجش و پیشگیری از فرسودگی در گروههای حرفه ای مانند پرستاران و معلمان و غیره به کار برده می شود. این پرسشنامه دارای سه خرده مقیاس به شرح زیر است. - خرده مقیاس خستگی عاطفی (9 سوال) سوالات 1، 2، 3، 6، 8، 13، 14، 16 و 20. - خرده مقیاس مسخ شخصیت (5 سوال) سوالات 5، ر10، 11، 15، و 22. - خرده مقیاس عملکرد فردی (8 سوال) سوالات 4، 7، 9، 12، 17، 18، 19 و 21. شیوه نمره گذاری این پرسشنامه 22 سوالی از دستورالعمل زیر پیروی می کند: دامنه ی نمره هر سوال از (0) تا (6) تغییر می نماید. مجموع نمرات سوالات هر مقیاس، نشان دهنده ی نمره فرد در آن مقیاس است. در این پرسشنامه، گزینه مابین ( هرگز، به ندرت، کم، گاهی، متوسط، زیاد و همیشه) معرف نمرات 0، 1، 2، 3، 4، 5 و 6 می باشد و اکتساب نمره ی بیشتر نیز نشان دهنده¬ی مشکلات بیشتر است. تفسیر نمرات به دست آمده به شرح ذیل می باشد: الف) در خرده مقیاس خستگی عاطفی، نمره بالاتر از 30 میزان «خستگی عاطفی زیاد»، نمره بین 18_29 معرف میزان «خستگی عاطفی متوسط» و نمره کمتر از 17 معرف میزان «خستگی عاطفی کم» می باشد. دامنه نمرات در این خرده مقیاس 0 تا 54 می باشد. ب) در خرده مقیاس مسخ شخصیت، نمره بالاتر از 12 معرف میزان «مسخ شخصیت زیاد»، نمره بین 6_11 معرف میزان «مسخ شخصیت متوسط» و نمره کمتر از 6 معرف میزان «مسخ شخصیت کم» می باشد. دامنه نمرات در این خرده مقیاس 0 تا 30 می باشد. ج) در خرده مقیاس عملکرد فردی، نمره بالاتر از 40 معرف میزان «عملکرد فردی زیاد»، نمره بین 34-39 معرف میزان «عملکرد فردی متوسط»، و نمره کمتر از 33 معرف میزان «عملکرد فردی کم» می باشد. دامنه نمرات در این خرده مقیاس 0 تا 40 می باشد عوامل شخصیتی: تعریف نظری: کلیه عوامل درونی فرد را که نحوه رفتار، تفکر و احساس او را تحت تاثیر قرار می دهد شخصیت می نامند. مک کری و کوستا شخصیت را در پنج بعد یا پنج عامل اصلی شامل روان نژندگرایی، برونگرایی، انعطاف پذیری، دلپذیر بودن و با وجدان بودن توصیف کردند. تعریف عملی: در این مطالعه از پرسشنامه سنجش صفات پنج گانه شخصیتی (NEO) استفاده خواهد شد. پرسشنامه NEO یکی از جدیدترین پرسشنامه های مربوط به ارزیابی ساخت شخصیت بر اساس دیدگاه تحلیل عاملی است که ویژگی های شخصیتی را در 5 عامل: 1- روان-نژندگرایی 2- برون گرایی 3- انعطاف پذیری 4- دلپذیر بودن و 5- با وجدان بودن می سنجد و شامل 60 سوال با طیف لیکرت است. نمرات گزینه ها: گاملا مخالفم=0، مخالفم=1، نظری ندارم=2، موافقم=3 و کاملا موافقم=4 می باشد. هر عامل با 12 سوال سنجیده می شود. این پرسشنامه فرم کوتاهی به نام (NEO-FFI) می باشد که یک پرسشنامه 60 سؤالی است و برای ارزیابی 5 عامل اصلی شخصیت به کار می رود. اگر وقت اجرای تست خیلی محدود باشد و اطلاعات کلی از شخصیت کافی باشد از این پرسشنامه استفاده می شود. از سوی دیگر اجرای این آزمون از نظر هزینه و زمان مقرون به صرفه است مقیاس های آن از اعتبار بالایی برخوردارند و همبستگی بین مقیاس ها زیاد است و از همه مهمتر این آزمون بر خلاف سایر آزمون های شخصیتی، انتقادات کمتری بر آن وارد شده است. شیوه نمره¬دهی به شرح زیر است. این مقیاس دارای 60 سوال است. در هر سوال آزمودنی نمره صفر تا 4 را احراز می کند. هر یک از سوالات نشان دهنده ی یکی از 5 عامل بزرگ شخصیت مک کری و کوستا به ترتیب عامل N (روان نژندی) ، E (برون گرایی) ، O (انعطاف-پذیری) ، A (دلپذیر بودن) و C (باوجدان بودن) است. هر یک از عوامل 12 سوال مقیاس را پوشش می دهند. در کل آزمودنی در هر مقیاس نمره ای از صفر تا 48 را کسب می¬کند. همچنین سوالات 1، 6، 11، 16، 21، 26، 31، 36، 41، 46، 51 و 56 معرف مقیاس روان نژندی است. سوالات 2، 7، 12، 17، 22، 27، 32، 37، 42، 47، 52 و 57 معرف خرده مقیاس برون گرایی می باشد. سولات 3، 8، 13، 18، 23، 28، 33، 38، 43، 48، 53 و 58 معرف خرده مقیاس دلپذیر بودن است. سوالات 4، 9، 14، 19، 24، 29، 34، 39، 44، 49، 54 و 59 معرف خرده مقیاس انعطاف پذیری می باشد و سوالات 5، 10، 15، 20، 25، 30، 35، 40، 45، 50، 55 و 60 معرف خرده مقیاس باوجدان بودن می باشد. عبارات منفی به طور معکوس نمره گذاری می شوند نوبت کاری تعریف نظری: نوبت کاری، به صورت هر نوع کاری که به طور منظم و معین در بیرون از دریچه زمانی کار روزانه انجام پذیرد تعریف می شود. تعریف عملی: عبارت است از دوره های زمانی که در 24 ساعت شبانه روز، افراد در آن به کار مشغول هستند که شامل شیفت های صبح، عصر و شب میپ باشد. |
| ذینفعان نتایج طرح | نتایج این مطالعه میتواند به تبیین بهتر ارتباط بین ناگویی هیجانی با فرسودگی شغلی، عوامل شخصیتی و نوبت کاری کمک کند. مدیران پرستاری می توانند با بهره گیری از نتایج این پژوهش در جهت کاهش عوامل ایجاد کننده ناگویی هیجانی و فرسودگی شغلی در پرستاران شاغل در سازمان خود اقدام کنند. همچنین پرستاران نیز می توانند با استفاده از نتایج این تحقیق عوامل موثر را شناسایی کرده و در جهت مقابله با آنان عمل نمایند که با شناسایی و مقابله با این عوامل، شدت بروز فرسودگی شغلی و ناگویی هیجانی مطمئنا کاهش خواهد یافت که این نیز به نوبه خود در بالا بردن کارایی پرستاران و نیز سلامت روانی آنان تاثیر گذار خواهد بود. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| حسین نامدار ارشتناب | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| فرانک جبارزاده تبریزی | مشاور |
| زینبه سعیدی | دانشجوی مالک پایان نامه |
| حسین ابراهیمی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر ناگویی هیجانی در پرستاران شاغل در بیمارستانهای آموزشی دانشگاه علوم پزشکی تبریز بر فرسودگی شغلی و عوامل شخصیتی آنها تاثیر دارد.متن خبر ناگویی هیجانی یک صفت شخصیتی با بروز مشکلاتی در شناسایی و توصیف احساسات است، افراد دچار این صفت نمیتوانند احساسات خود را به خوبی شناخته و آنها را ابراز کنند و فرد به دلیل ناتوانی نسبی در درک حالتهای عاطفی خود و دیگران نمیتواند از کلام در جهت تنظیم و تعدیل عواطفش استفاده کند. افراد مبتلابه ناگویی هیجانی توانایی محدودی در سازگاری با شرایط دارند که باعث ایجاد مشکلات جسمی و روانی در آنها میشود. پژوهش حاضر باهدف بررسی ناگویی هیجانی و ارتباط آن با فرسودگی شغلی بر روی پرستاران شاغل در بیمارستانهای آموزشی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در سال 1396 انجام شد. بر اساس نتایج این پژوهش مشخص شد ناگویی هیجانی با فرسودگی شغلی و عوامل شخصیتی ارتباط دارد. بنابراین توصیه میشود در پیشگیری و کاهش فرسودگی شغلی، این عوامل مورد توجه قرار گیرند. همچنین می توان با تهیه برنامه های آموزشی و مداخله ای به منظور اصلاح محیط کاری پرستاران به سلامت محیط شغلی، کاهش ناگویی هیجانی و فرسودگی شغلی آنان کمک کرد. مدیران پرستاری میتوانند با آموزشهای مداوم در قالب سمینارها، کارگاههاو ...همراه با افزایش حمایت های محیط کاری و خانوادگی در پرستاران، کاهش ناگویی هیجانی و فرسودگی شغلی را به عنوان اولویت های کاری خود قرار دهند. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
