| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 59282 |
| عنوان فارسی طرح | تاثیر مشاوره با رویکرد شناخت درمانی بک بر اضطراب و ترس از زایمان: یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده |
| عنوان لاتین طرح | The effect of counseling with Beck’s cognitive therapy on anxiety and childbirth fear: a randomzied controlled clinical trial |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | حاملگی های پرخطر |
| نوع مطالعه | کارآزمایی بالینی (Clinical Trial) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 15 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | زایمان بدلیل وجود درد و خطر آسیب احتمالی برای مادر و جنین، بطور بالقوه تهدیدکننده و ترسناک است. مفهوم ترس از زایمان(FOC = Fear of Childbirth) ، احساس خیلی منفی نسبت به زایمان می ¬باشد، همچنین احساس اضطراب و ترس موقع زایمان و توکوفوبیا همان ترس و وحشت پاتولوژیکی و اجتناب از زایمان توصیف شده است. برای زنان باردار تجربه ترس از زایمان ناشایع نیست و بیش از 80% زنان با حاملگی¬های کم¬خطر، درجاتی از ترس زایمان را تجربه می¬کنند. سزارین مشکل جهانی است که عوامل زیادی در بروز آن نقش دارند. یکی از عواملی که در افزایش سزارین غیرضروری نقش دارد، ترس از زایمان است. ترس از زایمان یک عامل قابل¬اصلاح در ارتباط با سزارین است و درک بهتر عواملی که با ترس از زایمان و ترجیح سزارین در جمعیت زنان نخست¬زا مرتبط است نیاز به طراحی راهکارهایی جهت کاهش ترس از زایمان دارد. ترس از زایمان موجب بروز مشکلات لیبر و عدم همکاری زائو در مرحله¬ی لیبر و زایمان و نهایتاً افزایش آمار سزارین غیرضروری، طولانی شدن دوره نقاهت بعد از زایمان، بروز مشکلاتی در روابط مادر و نوزاد و افزایش بار مالی بر مردم و سیستم بهداشتی و دولت خواهد شد. با توجه به بالا بودن آمار سزارین غیرضروری و بدون علت پزشکی در کشور و نیز با توجه به اینکه زایمان سزارین با افزایش خطراتی از جمله افزایش بیهوشی، خونریزی، آسیب مثانه و سایر اعضا، عفونت لگن، ایجاد اسکار و سزارینهای تکراری بعدی و عوارض مربوط به آن همراه است و با توجه به اینکه یکی از علل گرایش و تمایل زنان به سزارین، اضطراب و ترس از زایمان می باشد و بر اساس بررسی-های انجام گرفته توسط محقق تاکنون مطالعه¬ای با رویکرد شناخت¬درمانی بک بر اضطراب و ترس از زایمان انجام نگرفته است. لذا، پژوهشگران طرح بر آن شدند تا تاثیر مشاوره مبتنی بر رویکرد شناخت¬درمانی بک را بر اضطراب و ترس از زایمان زنان باردار مورد بررسی قرار دهند. امید است در صورت اثربخش بودن این مداخله، نتایج آن بتواند گامی در جهت کاهش اضطراب و ترس از زایمان و افزایش تمایل و گرایش زنان به زایمان واژینال و کاهش میزان آمار سزارین بردارد. |
| اهداف اختصاصی | مقایسه میانگین نمره ترس از زایمان در هفته 36 بارداری و دو ساعت اول بعد از زایمان در دو گروه کنترل و مداخله (دریافت کننده مشاوره با رویکرد شناخت درمانی بک) با کنترل اثر نمره پایه -مقایسه میانگین نمره اضطراب آشکار و پنهان زایمان در فاز فعال لیبر در دو گروه کنترل و مداخله(دریافت کننده مشاوره با رویکرد شناخت درمانی بک) با کنترل اثر نمره پایه -اهداف فرعی مقایسه میانگین نمره رضایت از زایمان در 24 ساعت اول بعد از زایمان در دو گروه کنترل و مداخله (دریافت کننده مشاوره با رویکرد شناخت درمانی بک) مقایسه میانگین نمره تجربه زایمان در 12 الی 24 ساعت پس از زایمان در دو گروه کنترل و مداخله (دریافت کننده مشاوره با رویکرد شناخت درمانی بک) مقایسه فراوانی سزارین در دو گروه مداخله و کنترل |
| چکیده انگلیسی طرح | This research is a randomized controlled clinical trial that will be conducted on 68 pregnant women referring to health centers in Ardabil city. After obtaining permission from the Ethics Committee of Tabriz University of Medical Sciences and registering the study in the Clinical Trials Registration Center (IRCT), the researcher will conduct sampling. |
| کلمات کلیدی | ترس از زایمان (Fear of Childbirth) تعریف نظری: ترس از زایمان بصورت احساسات خیلی منفی نسبت به زایمان و حاملگی توصیف شده است. ارزیابی منفی نسبت به زایمان در خانم باردار باعث اضطراب و اجتناب از انجام زایمان طبیعی می¬شود و بیشتر موارد ترس مربوط به نگرانی از سلامت نوزاد و درد زایمان است، همچنین ترس از عدم دریافت حمایت کافی و از دست دادن کنترل هم جزیی از ترس از زایمان می¬باشد. علایم ترس از زایمان شامل استرس، کابوس شبانه و علایم فیزیکی می¬باشد (34). تعریف عملی: در این مطالعه برای سنجش ترس از زایمان از پرسشنامه ترس از زایمان ویجما (Wijma Delivery Expectancy/ Experience Questionnaire Version A and B =W-DEQ- Version A & B) استفاده خواهدشد. پرسشنامه W-DEQ A)) توسط Wijma و همکاران برای اندازه¬گیری شدت ترس از زایمان در مرحله قبل زایمان و پرسشنامه W-DEQ (B) جهت سنجش ترس از زایمان در مرحله بعد از زایمان (دو ساعت اول بعد از زایمان) ابداع شده است (56). این پرسشنامه بر پایه ارزیابی شناختی زنان از زایمان طراحی شده است و دارای 33 سوال است که در طیف 6 گزینه¬ای لیکرت از 1 تا 6 و در مقیاس کلی صفر تا 165 نمره است. نمره کمتر یا مساوی 37 برای ترس کمتر، نمره 38 تا 65 برای ترس متوسط و نمره مساوی یا بیشتر از 66 نشان¬دهنده ترس بالا و نمره بالاتر از 85 معیار ترس شدید است (28). این مقیاس در ایران توسط دکتر عابدی و همکاران روایی و پایایی شده است (57). نسخه B این پرسشنامه توسط خود محقق ترجمه و روایی و پایایی آن تعیین خواهد شد. در این مطالعه زنان بارداری که بر اساس پرسشنامه، نمره بیشتر از 38 (ترس متوسط و زیاد) اخذ بکنند وارد مطالعه خواهندشد و میزان ترس آنها در مرحله قبل از زایمان با استفاده از نسخهA پرسشنامه ویجما و در دو ساعت اول بعد از زایمان به¬وسیله نسخه B سنجیده خواهد شد. )Childbirth Anxiety) اضطراب زایمان تعریف نظری: اضطراب عبارت است از احساس منتشر، نا خوشایند و مبهم و دلواپسی که غالبا همراه با علایم جسمانی (تعریق، تپش قلب، تنگی قفسه سینه، سردرد) است (58). تعریف عملی: در این مطالعه اضطراب آشکار و پنهان مادران توسط پرسشنامه صفت و حالت اشپیل¬برگر سنجیده خواهد شد که مشتمل بر 40 سوال است که 20 سوال مربوط به اضطراب آشکار و 20 سوال مربوط به اضطراب پنهان می¬باشد و در طیف 4 گزینه¬ای لیکرت از 1 تا 4 و در مقیاس کلی 20 تا 80 نمره سنجیده می¬شود. اضطراب آشکار، احساس اضطراب را در یک مقطع زمانی می¬سنجد و در آن پاسخ هر سوال به صورت چهار گزینه¬ای ( اصلاً، تا حدی، متوسط، و خیلی زیاد) می¬باشد، اما اضطراب پنهان، احساس کلی و همیشگی را در بر می¬گیرد و در واقع شخصیت مضطرب را نشان می¬دهد و دارای پاسخ¬های چهار گزینه¬ای (تقریبا هرگز، گاهی اوقات، بیشتر اوقات و تقریبا همیشه) می¬باشد. رویکرد شناخت درمانی بک (Becks cognitive therapy approach) تعریف نظری: یک رویکرد روانشناختی در مشاوره است و بر این پایه استوار است که تغییر در افکار ناکارآمد باعث تغییر در رفتار و عملکرد فرد می¬شود، درمان شناختی بینش¬مدار است و بر شناسایی کردن و تغییر دادن افکار منفی و عقاید ناسازگارانه تاکید می¬کند. رویکرد بک بر این منطق نظری استوار است که شیوه¬ای که افراد تجربیات خود را درک می¬کنند و سازمان می¬دهند، چگونگی احساس کردن و رفتار کردن آنها را تعیین می¬کند. فرض¬های نظری درمان شناختی عبارتند از: 1) ارتباط درونی Internal comunication) ) افراد در دسترس درون¬نگری قرار دارد، 2) عقاید درمان¬جویان معانی شخصی زیادی دارند، 3) به جای اینکه درمانگر این معانی را آموزش دهد یا تعبیر کند، خود درمان¬جو می¬تواند به آنها پی ببرد (59). تعریف عملی: برگزاری جلسات مشاوره گروهی با هدف کمک به مراجعان جهت تغییر افکار منفی و شناخت فرایند زایمان و روش کنترل و مقابله با اضطراب و ترس آن انجام می¬شود. برای رسیدن به این منظور هفت جلسه 45 دقیقه¬ای طراحی و اجرا خواهد شد. محتوای جلسات به این ترتیب خواهد بود که: جلسه اول: معارفه وخوش آمدگویی و تعیین دستور کار جلسه، توضیح هدف از این طرح، گوش دادن به حرف¬های مراجعان و فهمیدن درگیری ذهنی آنها، توضیح در مورد شیوه شناختی- رفتاری و رویکرد شناخت¬درمانی بک، توضیح در مورد مزایای زایمان طبیعی و پاسخ گویی به سوالات شرکت کنندگان، تکالیف برای جلسه آینده جلسه دوم: تعیین دستور کار جلسه، مرور تکالیف خانگی، آموزش¬های روانشناختی درباره ماهیت اضطراب و ترس، آشنایی با اضطراب و ترس دوران بارداری، آموزش نظارت بر نشانه¬های خود برای شناسایی سوابق و پاسخ¬هایشان به اضطراب و ترس، بررسی نگرانی ها و افکار خود آیند مراجعان، تکلیف برای جلسه بعد جلسه سوم: تعیین دستورکار جلسه، مرور تکالیف جلسه قبل، آموزش مدیریت افکار مربوط به اضطراب و ترس از طریق شناسایی تحریف¬های شناختی، پر کردن برگه افکار ناسالم، بر چسب زدن به تحریف¬های شناختی، تکلیف برای جلسه بعد جلسه چهارم: تعیین دستور کار جلسه، مرور تکالیف جلسه قبل، به چالش کشیدن باورهای ناکارآمد مراجعان از طریق گفتگوی سقراطی، آموزش برگه سود و زیان، آموزش تن¬آرامی و آموزش مدیریت نشانه¬های جسمانی اضطراب و ترس از طریق تنش¬زدایی پیش¬رونده عضلانی، تکلیف برای جلسه بعد جلسه پنجم: تعیین دستور کار جلسه، مرور تکالیف جلسه قبل، شناسایی خودگویی¬های منفی و جایگزینی آن با خود¬گویی¬های مثبت، آموزش حل مساله و آموزش نحوه استفاده از برگه روحیه روزانه، آموزش مدیریت نشانه¬های جسمانی اضطراب و ترس از طریق تصویرسازی و تمرین تنفس، تکلیف برای جلسه بعد جلسه ششم: تعیین دستور کار جلسه، مرور تکالیف جلسه قبل، آموزش شیوه توقف فکر و ارائه برنامه فعالیت¬های لذت¬بخش حداقل روزی یک مورد برای منزل، مواجهه با اضطراب و ترس از طریق قرار گرفتن در معرض احساس¬های درونی مورد ترس و تصویرسازی و نمایش فیلم زایمان طبیعی، تکلیف برای جلسه بعد جلسه هفتم: تعیین دستور کار جلسه، مرور تکالیف جلسه قبل، بازنگری کل برنامه، توضیح در مورد حفظ دستاوردها و جلوگیری از بازگشت نشانه¬ها و تاکید بر تمرین و پیگیری مستمر آموزش¬ها در جریان زندگی رضایت از زایمان (Childbirth satisfaction) تعریف نظری: رضایت بیمار مفهومی است که امروزه، در مراقبت¬های پزشکی اهمیت بسیار ویژه¬ای یافته است (60). رضایت¬مندی بیمار به معنای گزارش وی از کیفیت خدمات درمانی و ارتباط متقابل بین بیمار و ارائه¬کنندگان خدمات سلامت و درمانی است (61). تعریف عملی: در این تحقیق، از مقیاس رضایت از زایمان Childbirth Satisfaction Rating Scale) Mackey (MCSRS =برای سنجش رضایت زایمان استفاده خواهد شد. این پرسشنامه توسط Mackey و همکاران در سال 2004 برای سنجش میزان رضایت زائو از تجربه زایمان ابداع شده است (44). این پرسشنامه در ایران توسط مودی و همکاران در سال 2013 روایی پایایی شده است. این ابزار 34 آیتم دارد و شامل 6 زیرمجموعه رضایت¬مندی کلی از زایمان، رضایت از خود، نوزاد، پرستار یا ماما، پزشک، و همسر است که در طیف 5 گزینه¬ای لیکرت از 1 تا 5 (1=بسیار ناراضی، 2= ناراضی، 3= نه راضی و نه ناراضی، 4= راضی، 5= بسیار راضی) نمره¬دهی می¬شود، محدوده نمرات از 34 تا 170 متغیر است (62). تجربه زایمانی (Childbirth experience) تعریف نظری: دانش بالینی، مهارت یا دانش به دست آمده از مشاهده مستقیم زایمان است که در فرد ایجاد می¬شود (63). تعریف عملی: در این تحقیق، از مقیاس تجربه زایمان Labor Agentry Scale)) برای سنجش تجربه زایمان استفاده خواهد شد. این پرسشنامه در سال 1987 توسط Hodnett و Simmons ابداع شده است (64) و احساس مادران را در زمان زایمان بررسی می¬کند و شامل ده سوال است که حاوی 6 سوال مثبت و 4 سوال منفی می¬باشد، و بر اساس طیف لیکرت 7 درجه¬ای می¬باشد که 7 معادل تقریباً اغلب اوقات و 1 معادل هرگز یا تقریباً هیچ وقت است. جمع نمرات آن از 10 تا 70 می¬تواند باشد، هر جه قدر نمرات بیشتر باشد احتمال تجربه مثبت بیشتر است. جواني جمعيت - مخاطرات باروري |
| ذینفعان نتایج طرح | زنان، خانواده¬های آنها و سیستم بهداشتی درمانی کشور، ماماها، دولت و جامعه ذینفعان این طرح هستند. با توجه به این که اضطراب و ترس از زایمان مانع تمایل زنان به انجام زایمان واژینال می¬شود و در نتیجه باعث افزایش میزان زایمان سزارین غیرضروری می¬شود و افزایش میزان سزارین غیرضروری از معضلات سیستم بهداشتی کشور است و با توجه به عوارض زایمان سزارین و بار مالی زیادی که به خانواده¬ها و بر سیستم بهداشتی درمانی کشور تحمیل می¬کند و از آنجایی که اضطراب و ترس از زایمان از موانع فرزندآوری است و با سیاست¬های کلی نظام تداخل دارد کمک به زنان باردار در کنترل و مدیریت ترس از زایمان می¬تواند باعث کاهش میزان سزارین و عوارض آن، افزایش زایمان واژینال طبیعی و افزایش فرزندآوری شود. |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| مژگان میرغفوروند | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| خلیل اسماعیل پور | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| فهیمه صحتی شفائی | مشاور |
| نسرین تاتا | دانشجوی مالک پایان نامه |
| مهریار ندرمحمدی | مشاور |
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر مشاوره مامایی با رویکرد شناخت درمانی بک به تنهایی در کاهش اضطراب و ترس از زایمان زنان نخست زا موثر نبود.متن خبر با توجه به شیوع قابل توجه و عواقب اضطراب و ترس از زایمان طی حاملگی، مداخلاتی که بتوانند میزان اضطراب و ترس از زایمان را در زنان باردار کنترل نمایند بسیار کمک کننده خواهند بود.این مطالعه با هدف تعیین تاثیر مشاوره با رویکرد شناخت درمانی بک (یک رویکرد روانشناختی در مشاوره است و بر این پایه استوار است که تغییر در افکار ناکارآمد باعث تغییر در رفتار و عملکرد فرد میشود)بر اضطراب و ترس از زایمان بر روی 68 زن باردار نخست زا مراجعه کننده به مراکز بهداشتی شهرستان اردبیل انجام شد. مشارکت کنندگان به دو گروه تقسیم شدند که یک گروه مشاوره دریافت کرد و گروه دیگر فقط مراقبت های روتین بارداری را دریافت کرد.مشاوره با رویکرد شناخت درمانی بک و تغییر شناخت های زنان از زایمان به تنهایی در کاهش اضطراب و ترس از زایمان موثر نبود و تاثیری در رضایت از زایمان و تجربه زایمانی زنان نخست زا نداشت، لذا استفاده از این روش مشاوره در کنار سایر روشهای کاهش درد برای کاهش اضطراب و ترس از زایمان مادران باردار توصیه میشود. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر مشاوره مامایی با رویکرد شناخت درمانی بک به تنهایی در کاهش اضطراب و ترس از زایمان زنان نخست زا موثر نبود.متن خبر با توجه به شیوع قابل توجه و عواقب اضطراب و ترس از زایمان طی حاملگی، مداخلاتی که بتوانند میزان اضطراب و ترس از زایمان را در زنان باردار کنترل نمایند بسیار کمک کننده خواهند بود.این مطالعه با هدف تعیین تاثیر مشاوره با رویکرد شناخت درمانی بک (یک رویکرد روانشناختی در مشاوره است و بر این پایه استوار است که تغییر در افکار ناکارآمد باعث تغییر در رفتار و عملکرد فرد میشود)بر اضطراب و ترس از زایمان بر روی 68 زن باردار نخست زا مراجعه کننده به مراکز بهداشتی شهرستان اردبیل انجام شد.مشاوره با رویکرد شناخت درمانی بک و تغییر شناخت های زنان از زایمان به تنهایی در کاهش اضطراب و ترس از زایمان موثر نبود و تاثیری در رضایت از زایمان و تجربه زایمانی زنان نخست زا نداشت، لذا استفاده از این روش مشاوره در کنار سایر روشهای کاهش درد برای کاهش اضطراب و ترس از زایمان مادران باردار توصیه میشود. بهتر است ماماها با بکارگیری روشهای موثر به زنان در دوران بارداری و زایمان که علائمی مبنی بر اضطراب یا ترس دارند، موجبات ارتقای کیفیت و کمیت خدمات به وسیله آنها را فراهم کنند. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر مشاوره مامایی با رویکرد شناخت درمانی بک به تنهایی در کاهش اضطراب و ترس از زایمان زنان نخست زا موثر نبود.متن خبر با توجه به شیوع قابل توجه و عواقب اضطراب و ترس از زایمان طی حاملگی، مداخلاتی که بتوانند میزان اضطراب و ترس از زایمان را در زنان باردار کنترل نمایند بسیار کمک کننده خواهند بود.این مطالعه با هدف تعیین تاثیر مشاوره با رویکرد شناخت درمانی بک (یک رویکرد روانشناختی در مشاوره است و بر این پایه استوار است که تغییر در افکار ناکارآمد باعث تغییر در رفتار و عملکرد فرد میشود)بر اضطراب و ترس از زایمان بر روی 68 زن باردار نخست زا مراجعه کننده به مراکز بهداشتی شهرستان اردبیل انجام شد.مشاوره با رویکرد شناخت درمانی بک و تغییر شناخت های زنان از زایمان به تنهایی در کاهش اضطراب و ترس از زایمان موثر نبود و تاثیری در رضایت از زایمان و تجربه زایمانی زنان نخست زا نداشت، لذا استفاده از این روش مشاوره در کنار سایر روشهای کاهش درد برای کاهش اضطراب و ترس از زایمان مادران باردار توصیه میشود. بهتر است ماماها با بکارگیری روشهای موثر به زنان در دوران بارداری و زایمان که علائمی مبنی بر اضطراب یا ترس دارند، موجبات ارتقای کیفیت و کمیت خدمات به وسیله آنها را فراهم کنند. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر مشاوره مامایی با رویکرد شناخت درمانی بک به تنهایی در کاهش اضطراب و ترس از زایمان زنان نخست زا موثر نبود.متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |