مقایسه تغییرات پارامترهای بیوشیمیایی بزاق و خون قبل از همودیالیز با بعد از آن در بیماران تحت همودیالیز
Comparison of changes in biochemical parameters in saliva and serum in patients undergoing hemodialysis pre and post hemodialysis
مجریان: علی تقوی زنوز , فرزانه پاکدل
خلاصه روش اجرا: بیماران تحت درمان همودیالیز در بخش همودیالیز بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی تبریز که واجد معیارهای ورود به مطالعه و فاقد معیارهای خروج باشند رضایت نامه آگاهانه از آنان گرفته خواهد شد. خون وریدی از خون کاتتر بلافاصله قبل از شروع همودیالیز و بعد از اتمام آن( که به طور روتین حداقل هر ماه یکبار برای این بیماران انجام می گردد) گرفته خواهد شد. از بیماران درخواست خواهد شد از نود دقیقه قبل از خوردن و آشامیدن و استعمال دخانیات و از 12 ساعت قبل از مسواک زدن پرهیز کنند و قبل از نمونه گیری بزاق دهان خود را با آب بشویند. در طی جمع آوری بزاق از بیماران خواسته خواهد شد سرشان را کمی پایین بیاورند و عمل بلع انجام ندهند و زبانشان را حرکت ندهند. بزاق تام غیر تحریکی به روش تف کردن به مدت 5 دقیقه قبل و بعد از همودیالیز در لوله های استریل جمع آوری خواهد شد و نمونه ها سریعا برای آزمایشات به لابراتوار فرستاده خواهند شد. نتایج مطالعه با استفاده از روش های آمار توصیفی (میانگین±انحراف معیار) گزارش خواهد شد. به منظور مقایسه میزان اوره، کراتینین، پتاسیم، کلسیم و فسفر در دو نوع نمونه بزاق و خون قبل و بعد از انجام همودیالیز از آنالیز کوواریانس ANCOVA استفاده خواهد شد. جهت مقایسه این میزان ها به طور مجزا در خون و بزاق قبل و بعد از انجام همودیالیز در صورت نرمال بودن توزیع داده ها از آزمون تی زوجی paired t - test و در غیر این صورت از معادل ناپارامتریک آن آزمون ویلکاکسون استفاده خواهد شد. نرمالیتی داده ها با استفاده از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف انجام خواهد شد. آنالیز داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS 17 انجام شده و سطح معنی داری 05/0 > P در نظر گرفته خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 59131 |
| عنوان فارسی طرح | مقایسه تغییرات پارامترهای بیوشیمیایی بزاق و خون قبل از همودیالیز با بعد از آن در بیماران تحت همودیالیز |
| عنوان لاتین طرح | Comparison of changes in biochemical parameters in saliva and serum in patients undergoing hemodialysis pre and post hemodialysis |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | بهبود کیفیت مراقبت های سلامت (با اخذ تائید برای موضوع ارائه شده از معاونت های درمان و بهداشت، حسب موضوع) |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دستیار تخصصی بالینی (رزیدنتی) |
| مدت اجرا - ماه | 9 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | بیماران مرحله نهایی کلیهend stage renal disease (ESRD) نیازمند درمان با همودیالیز، دیالیز صفاقی یا پیوند کلیه می باشند. هر جلسه از همودیالیز همراه با از دست رفتن مقدار مشخصی از خون (در حدود 4 تا 20 میلی لیتر ) است که این مقدار با خونگیری های متعدد افزایش می یابد. اهمیت بزاق به عنوان یک مایع تشخیصی در سال های اخیر توجهاتی را به خود جلب کرده است. مزایای استفاده از بزاق عبارتند از دسترسی راحت،غیر تهاجمی بودن تهیه آن ، نزدیکی پارامترهای بزاقی و سرمی ، قابل تکرار بودن جمع آوری آن و مناسب بودن آن برای افرادی که دسترسی وریدی مناسبی ندارند. یکی از روش های بررسی کفایت همودیالیز بررسی اوره خون قبل و بعد از همودیالیز می باشد و با توجه به اینکه اوره در بزاق نیز ترشح می شود یافتن ارتباطی بین اوره خون و اوره بزاق قبل و بعد از دیالیز می تواند این بررسی را آسان تر کند.از دیگر اهداف همودیالیز تنظیم پتاسیم، کراتینین، فسفر و کلسیم خون می باشد که این مواد هم در بزاق ترشح می شوند. از آنجا که مطالعه ای در این زمینه در ایران انجام نگرفته است و در سایر مطالعات هم تعداد کمی از پارامتر ها بررسی شده اند و بررسی جامعی انجام نشده است، هدف از این مطالعه توصیفی- تحلیلی مقایسه بین پارامتر های خون و بزاق قبل و بعد از همودیالیز برای بررسی هماهنگی تغییرات پارامتر های اوره ، کراتینین، پتاسیم،فسفر و کلسیم در خون و بزاق برای معرفی بزاق به عنوان جایگزینی برای خون می باشد . |
| اهداف اختصاصی | 1) تعیین و مقایسه میزان بزاقی اوره ، کراتینین، پتاسیم، فسفر و کلسیم قبل و بعد از همودیالیز -2)تعیین و مقایسه میزان سرمی اوره ، کراتینین، پتاسیم، فسفر و کلسیم قبل و بعد از همودیالیز -3) مقایسه مقادیر سرمی و بزاقی اوره ، کراتینین، پتاسیم، فسفر و کلسیم قبل و بعد از همودیالیز |
| چکیده انگلیسی طرح | ---------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| کلمات کلیدی | نارسایی مزمن کلیه : نارسایی مزمن کلیه یک بیماری پیشرونده و معمولا غیر قابل برگشت در کاهش میزان فیلتراسیون گلومرولی است که منجر به افزایش سطوح کراتینین سرم و نیتروژن اوره خون می شود. همودیالیز: یک روش جایگزینی کلیه توسط دستگاه های مخصوص است که برای درمان بیماران مبتلا به نارسایی کلیه به کار می رود . کراتینین: مولکولی حاصل از متابولیسم عضلات است که با توجه به اینکه به طور کامل توسط کلیه فیلتر می شود می تواند به عنوان معیاری برای بررسی عملکرد کلیه به کار رود. |
| ذینفعان نتایج طرح | بیماران تحت درمان با همودیالیز: با توجه به غیر تهاجمی بودن و آسان بودن تهیه بزاق از بیماران یافتن رابطه ای که با استفاده از آن بتوان کفایت دیالیز را با استفاده از بزاق به جای خون بررسی کرد کمک شایانی به راحتی این بیماران خواهد کرد. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| علی تقوی زنوز | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| فرزانه پاکدل | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| فخرالسادات مرتضوی | مشاور |
| کتایون کاتبی | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر اوره بزاق می تواند به عنوان جایگزین مناسبی برای اوره سرم استفاده شود.متن خبر هدف از این مطالعه مقایسه بین یافته های آزمایشگاهی خون و بزاق قبل و بعد از همودیالیز برای بررسی ارتباط اوره ، کراتینین، پتاسیم، فسفر و کلسیم در خون و بزاق برای معرفی بزاق به عنوان جایگزینی برای خون است . نتایج این مطالعه نشان داد که سطح اوره سرم و بزاق قبل از دیالیز مشابه بودند. بنابراین اوره بزاق می تواند به عنوان جایگزین مناسبی برای اوره سرم استفاده شود. به عبارت دیگر می توان میزان کاهش اوره خون را از روی میزان کاهش اوره بزاق تخمین زد. این روش به خصوص در کودکان که از خون گیری هراس دارند می تواند درد و اضطراب کودک را کاهش دهد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر با توجه به وجود همبستگی در میزان کاهش اوره در خون و بزاق بعد از دیالیز ,می توان میزان کاهش اوره خون را از روی میزان کاهش اوره بزاق تخمین زد.متن خبر یکی از روش های ارزیابی کفایت همودیالیز، بررسی اوره خون قبل و بعد از دیالیز می باشد و با توجه به اینکه اوره در بزاق نیز ترشح می شود, یافتن ارتباطی بین اوره خون و اوره بزاق قبل و بعد از دیالیز می تواند این بررسی را آسان تر کند. هدف از این مطالعه مقایسه تغییرات پارامترهای بیوشیمیایی بزاق و خون قبل از همودیالیز با بعد از آن در بیماران تحت همودیالیز می باشد. در بزاق میزان اوره ، کراتینین و پتاسیم بعد از دیالیز کاهش معنی دار داشتند .بین میزان کاهش اوره در خون و بزاق بعد از دیالیز همبستگی مثبت معنی داری مشاهده شد.
می توان نتیجه گرفت که اوره بزاق تغییرات اوره خون را به خوبی منعکس می کند. بنابراین می توان میزان کاهش اوره خون را از روی میزان کاهش اوره بزاق تخمین زد. البته برای استفاده بالینی از این روش نیاز به مطالعات بیشتری می باشد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
