| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 58791 |
| عنوان فارسی طرح | تدوین و اجرای دستورالعمل حمایتی برای بهبود تجارب زایمان در زنان نخست زا در بیمارستانهای دانشگاهی و خصوصی شهر تبریز: یک مطالعه ترکیبی متوالی توضیحی |
| عنوان لاتین طرح | Development and implementation of support guideline for improving of childbirth experiences among primiparous women at public and private hospitals in Tabriz city: A sequential explanatory mixed method study |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | بهبود کیفیت مراقبت های سلامت (با اخذ تائید برای موضوع ارائه شده از معاونت های درمان و بهداشت، حسب موضوع) |
| نوع مطالعه | راه اندازی روش یا سیستم علمی / اجرایی |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دکتری تخصصی PhD |
| مدت اجرا - ماه | 18 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | فرایند زایمان به عنوان یک تجربه پیچیده، چند بعدی و ذهنی که مرتبط با دو پیامد است، توصیف می شود. منظور از این دو پیامد، انجام یک زایمان ایمن و فرایندهای فیزیکی و شناختی که در طول لیبر و زایمان توسط زنان به صورت منحصر به فرد تجربه می گردد، می باشد. اما با این وجود، اجزای عاطفی و روانی تجربه شده توسط زنان به نفع اجزای ملموس تر همچون مرگ و میر و عوارض، نادیده گرفته می شوند. نوع زایمان انجام گرفته نیز بر میزان بروز این اثرات روانی و جسمانی موثر است. در یک مطالعه مروری گزارش شده است که، زنانی که به روش سزارین زایمان می کنند، دیدگاه منفی تری نسبت به زایمان، خود و شیرخوارشان دارند. همچنین رفتارهای والدی ضعیف تری داشته و با احتمال بیشتری در معرض اختلالات خلق و خوی پس از زایمان خواهند بود. از سوی دیگر با وجود اینکه در اکثر کشورها سزارین، یک پروسیجر بی خطر شناخته شده است اما همانند هر جراحی دیگر، سزارین نیز با عوارض کوتاه و بلند مدت همچون مرگ و میر، فیستول زایمان، آسفیکسی تولد، تاخیر در ارتباط بین مادر و شیرخوار و عوارض کودکی همراه است. سازمان جهانی بهداشت (WHO) میزان سزارین را بین 10 تا 15 درصد توصیه نموده است. این در حالی است که در یک مطالعه مرور سیستماتیک شیوع زایمان سزارین در ایران 48 درصد تخمین زده شده است. در این مطالعه، فاکتورهای دموگرافیک-اجتماعی، پزشکی- مامائی و غیر مامائی سه فاکتور عمده تاثیرگذار در شیوع سزارین در ایران گزارش شده است. از بین فاکتورهای تاثیرگذار بر شیوع سزارین، علل غیرپزشکی جزء آن دسته عواملی هستند که بیشترین مداخله را می توان به منظور کاهش شیوع سزارین انجام داد. در این میان تجربه بد از زایمان قبلی در زنان جزء مهمترین علل ترجیح زنان برای انجام سزارین گزارش شده است. همچنین در مطالعه ی دیگری حدود 24 درصد از زنان در زایمان دوم خود ترجیح شان را از زایمان واژینال به سزارین الکتیو تغییر دادند. مهمترین علت تغییر دیدگاه زنان مولتی پار، ترس ایجاد شده و تجارب بد از زایمان واژینال قبلی بود. تجارب زایمان به عنوان یک رویداد زندگی فردی که ترکیبی از فرایندهای فیزیولوژکی و ذهنی- روانی است، تعریف می گردد. تجاربی که زنان از فرایند زایمان کسب می کنند به عنوان یکی از پیامدهای مهم زایمانی تلقی شده و این تجارب در طول زندگی همواره با آن ها باقی می ماند. متاسفانه خدمات بهداشت باروری به شکل سنتی تلاش و منابع شان را روی کاهش مرگ و میر پری ناتال متمرکز نموده و توجه کمتری به تجارب مادر از زایمان و باورهای وی نسبت به مادر شدن و فرایند زایمان دارند. در کشورهای اروپایی تلاشی به منظور تغییر این نوع مراقبت به سمت مراقبت زن محور با حفظ کیفیت مراقبتها صورت گرفته است و این گونه مطرح می شود که سیستم مراقبتی می تواند با درگیر کردن بیمار در فرایند مراقبتی خویش، بهبود و ارتقا یابد. بطوریکه امروزه رضایت و تجارب بیمار از فرایند مراقبتی خویش، به عنوان شاخص کیفیت در نظر گرفته می شود. متاسفانه، مطالعات انجام گرفته در حیطه مامایی کمتر به سلامت روانی زنان پرداخته و در ارزیابی پیامدها ندرتاً تجارب مادر مورد ارزیابی قرار گرفته است. در حالیکه، بررسی تجارب مادران از زایمان موجب می شود تا مراقبین نیازها و انتظارات مادران را بهتر درک کرده و مداخلات موثر مبتنی بر نیاز مددجو صورت گیرد تا رضایت مادران افزایش یابد. از سوی دیگر، تجارب نامطلوب از زایمان می تواند روی شیردهی، بیماری استرس پس از حادثه (PTSD= Post Traumatic Stress Disorder )، دلبستگی مادر- نوزاد، افسردگی، تصمیم برای حاملگی دوباره و نوع زایمان در حاملگی بعدی تاثیرگذار باشد. در دهه های اخیر کاهش پیوسته ای در زاد و ولد و انتقال از باروری طبیعی به باروری کنترل شده در ایران رخ داده است و نگرانی های شدیدی که در زمینه افزایش جمعیت و پیامدهای منفی آن وجود داشت، کاهش یافته است اما در دوره ی دوم گذار جمعیتی در ایران، ترکیب سنی جمعیت توجه سیاست گذاران و برنامه ریزان را به خود جلب نموده است. به طوریکه در سالهای اخیر نسبت جمعیت جوان کشور کاهش و نسبت سالخوردگی افزایش یافته که نمایانگر پیر شدن جمعیت ایران می باشد. لذا سیاست تشویق به فرزندآوری مدنظر قرار گرفته است، اما یکی از فاکتورهای مهم برای تصمیم گیری در مورد حاملگی بعدی، نوع تجربه کسب شده از زایمان قبلی می باشد. داشتن تجربه منفی و عدم رضایت از زایمان قبلی احتمال تصمیم گیری برای داشتن بارداری دیگر را کاهش می دهد. کشورهای مختلفی به بررسی تجارب زایمان زنان و عوامل مرتبط با آن پرداخته اند و تلاش هایی به منظور بهبود تجارب زایمان انجام داده اند. اما در ایران مطالعه ای که با استفاده از یک ابزار استاندارد به سنجش تجارب زایمانی زنان و عوامل مرتبط با آن بپردازد، یافت نشد. تفاوتهای فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی جوامع مختلف موجب می شود که تجارب انسانی در هر جامعه ای جداگانه بررسی گردد. به دلیل اهمیت ارتقای کیفیت خدمات ارائه شده به زنان در یکی از مراحل بحرانی سنین باروری و عدم انجام مطالعه ای با رویکرد ترکیبی در زمینه ی تعیین و تبیین تجارب زایمان زنان نخست زا و عوامل مرتبط با آن و با توجه به تفاوت شرایط محیطی ایران با سایر کشورهایی که در این زمینه مطالعه نموده اند، ضرورت دارد تا با انجام رویکرد ترکیبی به بررسی این موضوع بپردازیم. مسلماً برخی زنان تجارب بسیار بد و برخی تجارب بسیار خوبی از زایمان دارند، توضیح این تجارب زایمان و عوامل مرتبط با آن می تواند در ارائه دستورالعمل حمایتی برای بهبود تجارب زایمان زنان موثر واقع شود. همچنین اجرای پروتکل حمایتی (مرحله چهارم مطالعه) کمک خواهد نمود که از منافع و موانع اجرای پروتکل در جامعه ایرانی آگاه شده و بتوانیم این پروتکل را در اختیار برنامه ریزان و سیاستگذاران قرار دهیم تا از آن به عنوان یک استاندارد جهت بهبود تجارب زنان نخست زا استفاده نمایند. مطالعه حاضر اولین مطالعه ای خواهد بود که تجارب زایمان و عوامل مرتبط با آن را در زنان زایمان کرده نخست زا با یک رویکرد ترکیبی و تاثیر پروتکل بر تجارب زنان را با رویکرد بالینی مورد بررسی قرار خواهد داد. |
| اهداف اختصاصی | <p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">تعیین شاخص­های مرکزی و پراکندگی نمره تجارب زایمانی در زنان نخست زا در بیمارستان­های دولتی و خصوصی شهر تبریز</span></span></p>-<p dir="RTL"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">تعیین میزان کنترل و حمایت در زایمان در زنان زایمان کرده در بیمارستان­های آموزشی و غیرآموزشی شهر تبریز</span></span></p>-<p><span dir="RTL" lang="AR-YE" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">تعیین ارتباط کنترل و حمایت در زایمان با تجربه زایمان زنان </span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">زایمان کرده در بیمارستان­های دولتی و خصوصی شهر تبریز</span></span></p>-<p><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">تعیین ارتباط مشخصات فردی- اجتماعی با </span></span><span dir="RTL" lang="AR-YE" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">تجربه زایمان زنان </span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">زایمان کرده در بیمارستان­های دولتی و خصوصی شهر تبریز</span></span></p>-تعیین ارتباط مشخصات مامایی با تجربه زایمان زنانزایمان کرده در بیمارستان­های دولتی و خصوصی شهر تبریز-<p><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">تبیین ادراک زنان زایمان کرده از جنبه­ها و عوامل تعیین­کننده تجارب زایمانی در بیمارستان­های دولتی و خصوصی شهر تبریز </span></span></p>-<p><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">مقایسه میانگین نمره تجارب زایمان در دو گروه مطالعه (دریافت­کننده مداخله حمایتی و گروه کنترل) </span></span></p> |
| چکیده انگلیسی طرح | Development and implementation of support guideline for improving of childbirth experiences among primiparous women at public and private hospitals in Tabriz city: A sequential explanatory mixed method study |
| کلمات کلیدی | تجارب زایمان تعریف نظری: تجارب زایمان به عنوان یک رویداد زندگی فردی که ترکیبی از فرایندهای فیزیولوژیکی و ذهنی- روانی است، تعریف می گردد. تجارب زایمان تحت تاثیر زمینه های اجتماعی، محیطی، سازمانی و سیاست ها قرار می گیرد (1). تعریف عملی: برای سنجش تجارب زایمان در مرحله کمی از پرسشنامه تجربه زایمان نسخه 2 (CEQ2.0=Childbirth Experiences Questionnaire version 2.0) استفاده خواهد شد. این ابزار حاوی 25 سوال بوده و پس از تائید اعتبار آن در ایران، یک ماه پس از زایمان تکمیل خواهد شد. در مرحله کیفی نیز تجربه زایمان با استفاده از روش تحلیل قراردادی تبیین خواهد شد. در این رویکرد، تحلیل داده ها با خواندن تمام متن به طور مکرر شروع می شود تا درکی کامل دربارة آنها بهدست آید. سپس، متون کلمه به کلمه برای استخراج کدها خوانده می شود. نخست زا تعریف نظری: زنی که در حال حاضر یک حاملگی با سن حاملگی 20 هفته یا 500 گرم دارد، بدون توجه به اینکه نوزاد در موقع زایمان زنده یا حاملگی تک یا چند قلویی باشد (43). تعریف عملی: زنان نخست زایی که حائز شرایط باشند و در بخش لیبر بیمارستان بستری شده باشند، وارد مطالعه خواهند شد. روانسنجی تعریف نظری: مسائل و موضوعات اندازه گیری توسط ابزارها است که اصولاً روی روایی و پایایی ابزارها متمرکز است (44). تعریف عملی: در این مطالعه منظور تعیین روایی و پایایی و سهولت اجرای پرسشنامه های تجارب زایمان زنان (CEQ) و کنترل و حمایت در زایمان (SCIB) می باشد. روایی تعریف نظری: میزانی که یک ابزار آنچه را که هدف اندازه گیری است، می سنجد (45). تعریف عملی: در این مطالعه، منظور اندازه گیری روایی صوری (Face validity)، روایی محتوا (Content validity)، روایی سازه (Construct validity) (شامل تحلیل عاملی اکتشافی Exploratory Factor Analysis (EFA) و تحلیل عاملی تاییدی (CFA) Confirmatory Factor Analysis و روایی تمایز (Discriminant Validity) ( و روایی ملاکی (Criterion Validity) ابزارهای مورد استفاده می باشد. پایایی تعریف نظری: پایایی به دقت، اعتمادپذیری، ثبات یا تکرار پذیری نتایج آزمون اشاره می¬کند (45). تعریف عملی: در این مطالعه منظور اندازه گیری ثبات بازآزمایی (Test-retest Reliability) با استفاده از آزمون مجدد و با محاسبه (ICC) Intraclass Correlation Coefficient) و فاصله اطمینان به دست آمده از دوبار پاسخ دهی به سوالات پرسشنامه و اندازه گیری همسانی درونی (Internal consistency) با استفاده از محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (Cronbach Coefficient alpha) است. |
| ذینفعان نتایج طرح | ارائه دستورالعمل منتج از این پژوهش در راستای بهبود تجارب زایمان در زنان نخست زا می تواند در ارتقای کیفیت خدمات ارائه شده به مادران باردار موثر باشد. با توجه به افزایش میزان زایمان سزارین و سیاستهای جمعیتی در حال حاضر کشور انتظار می رود با تدوین پروتکل حمایتی به منظور بهبود تجارب زایمان، زنان تمایل بیشتری برای انجام زایمان طبیعی و فرزندآوری داشته باشند. همچنین، اجرای پروتکل حمایتی (مرحله چهارم مطالعه) کمک خواهد نمود که از منافع و موانع اجرای این پروتکل در جامعه ایرانی آگاه شویم و این پروتکل را بتوانیم در اختیار برنامه ریزان و سیاستگذاران قرار دهیم تا از آن به عنوان یک استاندارد جهت بهبود تجارب زنان نخست زا ایرانی استفاده نمایند. |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| مژگان میرغفوروند | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| زهرا فردی آذر | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| سکینه محمد علیزاده چرندابی | مشاور |
| عیسی محمدی | مشاور |
| محمد اصغری جعفرآبادی | مشاور |
| سولماز قنبری همائی | دانشجوی مالک پایان نامه |
| شهلا میدیا | همکار اصلی |
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر دتماس پوست با پوست مادر با نوزاد در ساعات اولیه پس از زایمان، موجب رضایتمندی بیشتر وی از زایمان می شود.متن خبر مراقبت¬های ساعات اولیه¬ی بعد از تولد توجه ویژه¬ای را به خود اختصاص داده است. یکی از مهمترین مراقبت¬های ساعات اول پس از تولد، تماس پوست با پوست نوزاد و مادر است. تماس پوستی می¬تواند از طریق تاثیر روی کاهش گریستن نوزاد، تسهیل خواب نوزاد و تسهیل شیردهی موجب کاهش استرس مادر و رضایتمندی بیشتر وی از زایمان گردد. عاملین زایمان بایستی آگاهی زنان را در مورد تاثیر مثبت تماس پوستی روی رضایتمندی از زایمان ارتقا دهند. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر تهیه برنامه زایمانی توسط خود زائو می تواند موجب رضایتمندی آنان از زایمان شود.متن خبر برنامه زایمانی (Birth plan) به ارتباط بین زن باردار و ارائه دهنده خدمات تاکید دارد و به حقوق زن برای درگیر شدن در تصمیم-گیری های مربوط به مراقبت خود احترام می¬گذارد. برنامه زایمانی سند کتبی ست که در آن، زنان باردار ترجیحات عاطفی و جسمانی مربوط به مراقبتهای خود را در طول لیبر و زایمان بیان می کنند. برنامه زایمانی از طریق مشارکت دادن زن در مراقبتهای خود، موجب افزایش رضایتمندی آنان از زایمان¬شان می¬گردد. مراقبین مرکز زایمانی بایستی لیستی از ترجیحات زنان را قبل از زایمان تهیه و موارد درخواستی را تا حدی که با صلاحدید پزشکی منافاتی نداشته باشد، تامین کنند. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر اجرای گسترده ی روشهای تسکین درد غیرداروئی در لیبر می¬تواند موجب افزایش رضایتمندی زنان از زایمان گردد.متن خبر علی رغم اینکه زنان شدت درد خود را در طول لیبر و زایمان چگونه توصیف کنند، انتظار دارند تا یکی از روشهای تسکین درد را دریافت کنند. استفاده زنان از یک روش طبیعی برای تسکین درد (ماساژ، طب فشاری، طب سوزنی و دوش آب گرم)، کنترل آنان را بر درد زایمان افزایش داده و می تواند موجب افزایش رضایتمندی شان از زایمان گردد. مدیران مراکز زایمانی بایستی تلاش خود را در جهت فراهم نمودن امکانات لازم برای ارائه روشهای تسکین درد غیرداروئی متمرکز کنند. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |