تاثیر مشاوره قبل از تولد بر عملکرد شیردهی مادران با عدم موفقیت شیردهی قبلی: یک کارازمایی بالینی تصادفی کنترل شده
Effect of prechildbirth counselling on breastfeeding practice of mothers with previous breastfeeding failure
مجریان: فهیمه صحتی شفائی
خلاصه روش اجرا: پژوهش حاضر یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده می باشد که پس از کسب مجوز لازم از کمیته اخلاق و ثبت مطالعه در سایتIRCT(مرکز ثبت کارآزمایی بالینی ایران)، نمونه گیری آغاز خواهدشد.در ابتدا یک سوم از مراکز بهداشتی درمانی به روش تصادفی ساده از بین مراکز انتخاب خواهدشد و سپس نمونه گیری به روش آسان یا در دسترس خواهد بود، بدین ترتیب که پژوهشگر جهت نمونه گیری به مراکز بهداشتی درمانی شهر تبریز مراجعه و پس از ارائه معرفی نامه، لیستی از زنان باردار چندزا در سه ماهه سوم بارداری را تهیه خواهد نمود وطی تماس تلفنی، اهداف مطالعه را توضیح و از آن ها در مورد تجربه ناموفق شیردهی در زایمان قبلی شان سوال خواهد کرد .در صورت عدم موفقیت در شیردهی قبلی و تمایل به شرکت در پژوهش، در همان تماس تلفنی از نظر معیارهای ورود و خروج پژوهش، مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت و در صورت دارا بودن معیارهای حائز شرایط، جهت شرکت در جلسه توجیهی دعوت خواهند شد. در جلسه ای حضوری در مراکز بهداشتی درمانی شهر تبریز و مرکز مشاوره شیردهی شهید خانلی، پس از توضیح اهداف و روش مطالعه و اخذ رضایت نامه کتبی آگاهانه، پرسش نامه مشخصات فردی اجتماعی تکمیل خواهد شد.مشارکت کنندگان از طریق بلوک بندی تصادفی ( Stratifacation بر اساس نوع زایمان قبلی ) با استفاده از سایت WWW.RANDOM.ORG با بلوک های 4 و 6 تایی با نسبت 1:1 به دو گروه (دریافت کننده مشاوره و کنترل) تخصیص داده خواهند شد. نوع مداخله روی کاغذ، نوشته شده و در پاکت های مات پشت سرهم شماره گذاری شده، قرار داده خواهندشد ((Allocation Concealment. توالی تخصیص توسط فرد غیر درگیر در پژوهش انجام خواهد شد. پاکت ها به ترتیب ورود مشارکت کنندگان به مطالعه باز خواهند شد و نوع مداخله دریافتی توسط هر مشارکت کننده مشخص خواهدشد. مشاوره شیردهی در گروه مداخله (54 نفر) طی جلسات مشاوره گروهی به صورت گروه های 7-5 نفره،در شیفت صبح هر جلسه به مدت 90-60 دقیقه و به تعداد 4 جلسه بافاصله یک هفته از هم و در اتاقی مجزا و به دور از سر وصدا و دارای امکانات اولیه، آغاز خواهد شد و گروه کنترل، تنها آموزش های روتین مراکز بهداشتی درمانی را دریافت خواهندکرد. مادران پس از زایمان، تا روز 15 بعد از زایمان و سپس تا پایان 4 ماهگی در صورت بروز مشکل که نیاز به مشاوره باشد به صورت تلفنی و در صورت لزوم حضوری مشاوره خواهند شد. روز 15، 2 و 4 ماه بعد از زایمان برای مشارکت کنندگان هر دو گروه مداخله و کنترل پرسشنامه خودکارآمدی شیردهی(BSES=Breastfeeding Self-Efficacy Scale)، چک لیست های خود ساخته عملکرد شیردهی شامل(چک لیست وزن گیری نوزادان، فراوانی تغذیه انحصاری وفراوانی مشکلات شیردهی) تکمیل خواهندشد. داده ها پس از جمع آوری با نرم افزار SPSS 24 مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت. جهت مقایسه عملکرد شیردهی (وزن گیری نوزادان،فراوانی تغذیه انحصاری و فراوانی مشکلات شیردهی)و خودکارآمدی شیردهی از آزمون های توصیفی شامل میانگین (انحراف معیار)، فراوانی و درصد و آزمون های تحلیلی شامل T مستقل، repeated measures ANOVA و مجذور کای استفاده خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 58657 |
| عنوان فارسی طرح | تاثیر مشاوره قبل از تولد بر عملکرد شیردهی مادران با عدم موفقیت شیردهی قبلی: یک کارازمایی بالینی تصادفی کنترل شده |
| عنوان لاتین طرح | Effect of prechildbirth counselling on breastfeeding practice of mothers with previous breastfeeding failure |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | اطلاعات سلامت (health information) |
| نوع مطالعه | کارآزمایی بالینی (Clinical Trial) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | نوآوری و ضرورت اجرای طرح: یکی از مشکلات شایع در دوران پس از زایمان، مشکلات مربوط یه شیردهی مادران می باشد به طوری که در سرتاسر دنیا میزان تغذیه انحصاری در نوزادان 0 تا 6 ماه تنها 43% می¬باشد. بسیاری از مادران که تغذیه با شیر مادر را به طور رضایت بخشی شروع می¬کنند، اغلب در طول چند هفته اول پس از زایمان تغذیه تکمیلی را شروع کرده و یا تغذیه با شیر مادر را متوقف میکنند. تشویق زنان به شیردهی یک چالش عمده برای متخصصان مراقبت های بهداشتی است که با وجود تلاش روی افزایش شمار زنانی که شیر مادر را انتخاب میکنند، میزان شروع و تداوم در شیردهی در بیشتر کشورها پایین تر از حد ایده آل باقی می¬ماند. بیش تر زنان در اولین زایمان به دلیل عدم تجربه در شیردهی سطح استرس بالایی خواهند داشت. حمایت های حرفه ای و آموزش در طول بارداری ازمتغیرهای مهم موفقیت تغذیه نوزاد با شیر مادر هستند. طبق جستجوی انجام شده ،مطالعه ای یافت نشد که تاثیر مشاوره را بر عملکرد شیردهی در مادرانی که تجربه ناموفق در شیردهی قبلی داشتند را نشان دهد و از آنجا که مادران با سابقه شیردهی ناموفق به عنوان مادران با ریسک خطر بالا از نظر شیردهی در نظر گرفته شده اند و باید برای آنان برنامه های مشاوره متفاوت و جداگانه تری در دوره بارداری از برنامه های متداول مراقبتی بارداری برنامه ریزی شود، این مطالعه با هدف تعیین تاثیر مشاوره بر عملکرد شیردهی مادران با عدم موفقیت شیردهی قبلی و جلوگیری از تکرار تجربه ناخوشایند شیردهی قبلی است |
| اهداف اختصاصی | <p dir="RTL" style="text-align:right"><strong><u><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">هدف اختصاصی شماره 1</span></span></u></strong><strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">: </span></span></strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">مقایسه میزان وزن گیری نوزادان در بدو تولد،15روزگی،2 و4 ماه بعد از زایمان در دو گروه مداخله (دریافت کننده مشاوره) و گروه کنترل</span></span></p>-<p dir="RTL" style="margin-right:4.75pt; text-align:right"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">مقایسه فراوانی شیردهی انحصاری در روز 15، 2و 4 ماه بعد از زایمان در دو گروه مداخله (دریافت کننده مشاوره) و گروه کنترل</span></span></p> |
| چکیده انگلیسی طرح | The present study is a randomized controlled clinical trial. Sampling will begin after obtaining the necessary permission from the ethics committee and registering the study on the IRCT (Iranian Clinical Trial Registration Center) website Initially, one-third of the health centers will be selected through simple random sampling, and then sampling will be done through convenience sampling. |
| کلمات کلیدی | مشاوره: تعریف نظری: مشاوره به رابطه حرفه ای بین یک مشاور آموزش دیده و مراجع دلالت میکند. این رابطه برای کمک کردن به مراجعان جهت درک و روشن کردن نظرات آنها در مورد محیط زندگی خود و یاد دادن راه رسیدن به اهداف انتخاب شده فردی از طریق انتخاب راههای سنجیده و با معنای فردی و حل مشکلات هیجانی و میان فردی صورت می¬گیرد (36). مشاوره قبل از تولد: تعریف عملی:در این پژوهش مشاوره قبل از تولد با محتوای جلسه اول شامل فواید و ترکیبات شیر مادر، مزایای روانی شیر مادر، آناتومی وفیزیولوژی پستان، هورمون های دخیل در شیردهی، وضعیت های مادر در شیردهی و نحوه صحیح شیردهی، جلسه دوم شامل علل شایع قطع شیردهی و عدم موفقیت در شیردهی، کفایت شیر مادر، گریه شیرخواران، امتناع از گرفتن پستان، جلسه سوم شامل وضعیت های شایع و مشکلات در پستان شامل پستان های صاف و فرورفته، شقاق پستان، احتقان پستان و عفونت های قارچی و محتوای جلسه چهارم مشاوره شامل در ادامه مشکلات شایع پستانی مشکل ماستیت، تغذیه مادران در دوران شیردهی و توصیه هایی در جهت افزایش شیر مادر، مادران شاغل و نحوه دوشیدن شیر مادر است که طی 4 جلسه متوالی در عرض چهار هفته(هر هفته یک جلسه) به صورت گروه های 5-7 نفره برای گروه مداخله انجام خواهدشد. همچنین در جلسه اول مشاوره،کتابچه آموزشی در اختیار شرکت کنندگان گروه مداخله قرار خواهد گرفت. عملکرد: تعریف نظری: نحوه اجرای یک فرآیند را عملکرد می گویند (37). عملکرد شیردهی: تعریف عملی: در این پژوهش عملکرد شیردهی با استفاده از چک لیست های طراحی شده توسط تیم تحقیق که شامل وزن گیری نوزادان، فراوانی تغذیه انحصاری و فراوانی مشکلات شیردهی است، سنجش خواهدشد. این پرسشنامه در سه نوبت در روز 15، 2 و 4 ماه بعد از زایمان در دو گروه مداخله وکنترل تکمیل و سپس مقایسه خواهدشد، البته چک لیست های فوق که به صورت هفته به هفته طراحی شده اند، در اختیار مادران قرار داده خواهد شد که تا هر زمان که اصول شیردهی انحصاری رعایت نگردید ویا در صورت بروز مشکل شیردهی، موارد را در چک لیست ثبت کرده و موقع مراجعه به مرکز بهداشتی در موعدهای مقرر، به پژوهشگر تحویل داده تا بقیه اطلاعات تکمیل شود. شیردهی انحصاری: تعریف نظری:یعنی شیرخوار تا پایان 6 ماهگی فقط با شیرمادر تغذیه شود وهیچ نوع ماده غذایی وآشامیدنی دیگر حتی آب به او داده نشود. دادن دارو در صورت لزوم و قطره های مولتی ویتامین یا مواد معدنی وتغذیه با شیر دوشیده شده مادر اشکالی ندارد. شیرخوار نباید نوشیدنی یا غذایی غیر از شیر مادر دریافت کند. نباید گول زنک استفاده کند. تغذیه مکرر در روز و شب لازم است، پس دفعات ومدت مکیدن او نباید محدود شود. اگر هریک از نکات رعایت نشود، دیگر تغذیه انحصاری با شیر مادر محسوب نمی شود و شیرخوار از مزایای کامل این روش تغذیه بهره مند نمی شود(38). تعریف عملی: در این مطالعه فراوانی تغذیه انحصاری با شیر مادر طی یک چک لیست که توسط تیم تحقیق طراحی شده ارزیابی خواهد شد، چک لیست شامل 6 سوال است و چنان چه مادر به همه سوالات پاسخ صحیح بدهد تغذیه انحصاری محسوب شده و اگر حتی به یکی از سوالات پاسخ صحیح ندهد شیردهی انحصاری محسوب نمی شود. چک لیست در سه نوبت در روز 15، 2 و 4 ماه بعد از زایمان در دو گروه مداخله وکنترل تکمیل و سپس مقایسه خواهدشد و در فواصل زمانی فوق هم که بصورت هفته به هفته طراحی شده است توسط خود مادران در منزل تکمیل خواهد شد. عدم موفقیت شیردهی قبلی: تعریف عملی: منظور از عدم موفقیت در این مطالعه، مادرانی اند که یک حاملگی ترم را پشت سر گذاشته اند و یک نوزاد سالم به دنیا آورده اند ولی بنا به دلایلی شیر کمکی به تنهایی و یا ترکیب شیر مادر و شیرکمکی برای تغذیه شیرخوار خود در 6 ماه اول تولد به کار گرفته اند. خودکارآمدی : تعریف نظری: خودکارآمدی به عنوان یکی از مفاهیم محوری در نظریه شناختی- اجتماعی کانون توجه بسیاری از متخصصان تعلیم و تربیت را به خود جلب کرده و به معنی باور فرد در مورد توانایی مواجهه با موقعیت های خاص است که نحوه نگرش، رفتارها و هیجانات افراد را تحت تاثیر قرار می دهد و مشخص کننده ی شروع کار و میزان پایداری افراد برای انجام آن کار مشخص می باشد .(39) خودکارآمدی شیردهی: تعریف نظری: خودکارآمدی شیردهی به توانایی یا اعتماد به نفس مادر برای شیر دادن به نوزادش بستگی دارد و تصمیم وی را برای ادامه شیردهی به کودک تحت تاثیر قرار می دهد(40). تعریف عملی: در این پژوهش خودکارآمدی با استفاده از مقیاس خودکارآمدی شیردهی (BSES:Breastfeeding Self-efficacy Scale) سنجیده خواهد شد. مقیاس خودکارآمدی شیردهی 33 آیتمی است و با استفاده از طیف لیکرت نمره دهی می شود که نمره 1 به گزینه "کاملا مخالفم" و نمره 5 به گزینه "کاملا موافقم" داده می شود. فاصله نمرات از 33 تا 165 می باشد و نمرات بالاتر سطح خودکارآمدی بالاتر شیردهی را نشان می دهد(41). روان سنجی نسخه فارسی مقیاس خودکارآمدی شیردهی توسط شهری و همکاران در سال 1394 انجام شده است(42). در این مطالعه، پرسشنامه در سه نوبت در روز 15، 2 و 4 ماه بعد از زایمان در دو گروه مداخله وکنترل تکمیل و سپس مقایسه خواهدشد. وزن گیری نوزادان : تعریف عملی: در این پژوهش میزان وزن گیری نوزادان با استفاده از چک لیست طراحی شده توسط تیم تحقیق سنجیده خواهد شد.چک لیست در سه نوبت در روز 15 پس از زایمان ،2 و 4 ماه پس از زایمان و یا در هر بار مراجعه مادر وکودک جهت مشاوره انفرادی در دو گروه مداخله و کنترل تکمیل و سپس مقایسه خواهد شد. وزن گیری نوزادان در مادران با شیردهی انحصاری پیامد اولیه مطالعه حاضر خواهد بود. مشکلات شیردهی: تعریف عملی: در این پژوهش مشکلات شیردهی با استفاده از چک لیست فراوانی مشکلات شیردهی و فراوانی حل مشکلات شیردهی که توسط تیم تحقیق طراحی شده است، سنجش خواهد شد. مشکلات شیردهی در چند آیتم شامل تصور ناکافی بودن شیر، امتناع شیرخوار از گرفتن پستان، وضعیت ها و مشکلات شایع در پستان ها، وجود مشکلات در نوزاد شامل پستان های صاف وفرورفته و... و در سه نوبت در روز 15 پس از زایمان ، 2 و 4 ماه پس از زایمان در دوگروه مداخله و کنترل تکمیل و سپس مقایسه خواهد شد. جواني جمعيت |
| ذینفعان نتایج طرح | این مطالعه در جهت بهبود عملکرد شیردهی مادران با عدم موفقیت در شیردهی قبلی طراحی شده است. در صورتی که نتایج طرح نشانگر تاثیر مشاوره قبل از تولد بر عملکرد شیردهی زنان باشد، ذینفعان این طرح، مادران شیرده، مراقبین سلامت زنان بالاخص ماماها و سیاست گذاران حیطه سلامت مادران و در کل سیستم بهداشتی درمانی کشور می باشد. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| فهیمه صحتی شفائی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| مژگان میرغفوروند | مشاور |
| شیوا حاویزری | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر مشاوره در دوران بارداری، فراوانی شیردهی انحصاری در مادران در دوران پس از زایمان را افزایش داده و وزن گیری مناسب نوزادان را موجب شد.متن خبر تغذیه انحصاری با شیر مادر برای 4 تا 6 ماه اول عمر و همراه غذای کمکی تا 2 سالگی برای شیرخوار ضروری بوده و از مهم ترین عوامل دخیل در سلامت کودکان است. بیشتر زنان در اولین زایمان به دلیل عدم تجربه در شیردهی سطح استرس بالایی خواهند داشت.نظارت برعملکرد شیردهی و دادن بازخورد به مادران به نحوی که موجب افزایش احساس خودکارآمدی در آن ها شود، علاقه آنان به یادگیری را افزایش می دهد وسطح عملکرد آنان را بالا می برد. این مطالعه بر روی 108 نفر از مادران باردار با عدم موفقیت شیردهی قبلی با هدف تاثیر مشاوره دوران بارداری بر عملکرد شیردهی آنها انجام شد. مشارکت کنندگان به دو گروه تقسیم شدند و برای یک گروه جلسات مشاوره برگزار شد و برای گروه دیگر برگزار نشد.نتایج مطالعه نشان داد که مشاوره در دوران بارداری، فراوانی شیردهی انحصاری در مادران در دوران پس از زایمان را افزایش داده و وزن گیری مناسب نوزادان را موجب می شود همچنین سبب افزایش خودکارآمدی شیردهی مادران در دوران پس از زایمان شده و به حل اکثر مشکلات شیردهی در دوران پس از زایمان منجر می شود. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر مشاوره در دوران بارداری، فراوانی شیردهی انحصاری در مادران در دوران پس از زایمان را افزایش داده و وزن گیری مناسب نوزادان را موجب شد.متن خبر تغذیه انحصاری با شیر مادر برای 4 تا 6 ماه اول عمر و همراه غذای کمکی تا 2 سالگی برای شیرخوار ضروری است که با بهبود پیامدهای سلامتی هم برای مادر و هم برای کودک در ارتباط است.. بیش تر زنان در اولین زایمان به دلیل عدم تجربه در شیردهی سطح استرس بالایی خواهند داشت.نظارت برعملکرد شیردهی و دادن بازخورد به مادران به نحوی که موجب افزایش احساس خودکارآمدی در آن ها شود، علاقه آنان به یادگیری را افزایش می دهد وسطح عملکرد آنان را بالا می برد. این مطالعه بر روی 108 نفر از مادران باردار با عدم موفقیت شیردهی قبلی با هدف تاثیر مشاوره دوران بارداری بر عملکرد شیردهی آنها انجام شد.نتایج مطالعه نشان داد که مشاوره در دوران بارداری، فراوانی شیردهی انحصاری در مادران در دوران پس از زایمان را افزایش داده و وزن گیری مناسب نوزادان را موجب می شود همچنین سبب افزایش خودکارآمدی شیردهی مادران در دوران پس از زایمان شده و به حل اکثر مشکلات شیردهی در دوران پس از زایمان منجر می شود.یافته های این پژوهش می تواند راهگشایی برای مسئولین آموزشی و ماماهای شاغل در مراکز بهداشتی درمانی جهت ارائه راهکارهای مناسب به مادران ناموفق در امر شیردهی باشد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر مشاوره در دوران بارداری، فراوانی شیردهی انحصاری در مادران در دوران پس از زایمان را افزایش داده و وزن گیری مناسب نوزادان را موجب شد.متن خبر تغذیه انحصاری با شیر مادر برای شیرخوار ضروری است که با بهبود پیامدهای سلامتی هم برای مادر و هم برای کودک در ارتباط است. بیش تر زنان در اولین زایمان به دلیل عدم تجربه در شیردهی سطح استرس بالایی خواهند داشت.نظارت برعملکرد شیردهی و دادن بازخورد به مادران به نحوی که موجب افزایش احساس خودکارآمدی در آن ها شود، علاقه آنان به یادگیری را افزایش می دهد وسطح عملکرد آنان را بالا می برد. این مطالعه بر روی 108 نفر از مادران باردار با عدم موفقیت شیردهی قبلی با هدف تاثیر مشاوره دوران بارداری بر عملکرد شیردهی آنها انجام شد.نتایج مطالعه نشان داد که مشاوره در دوران بارداری، فراوانی شیردهی انحصاری در مادران در دوران پس از زایمان را افزایش داده و وزن گیری مناسب نوزادان را موجب می شود همچنین سبب افزایش خودکارآمدی شیردهی مادران در دوران پس از زایمان شده و به حل اکثر مشکلات شیردهی در دوران پس از زایمان منجر می شود.یافته های این پژوهش می تواند راهگشایی برای مسئولین آموزشی و ماماهای شاغل در مراکز بهداشتی درمانی جهت ارائه راهکارهای مناسب به مادران ناموفق در امر شیردهی باشد. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
