تاثیر مشاوره گروهی بر سبک زندگی ارتقادهنده سلامت و کیفیت زندگی در زنان ماستکتومی شده: یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده

مجریان: مژگان میرغفوروند , سکینه محمد علیزاده چرندابی

خلاصه روش اجرا: هدف این کار آزمایی بالینی تصادفی تعیین تأثیر مشاوره بر سبک زندگی ارتقادهنده سلامت و کیفیت زندگی در زنان ماستکتومی شده مراجعه کننده به بیمارستان های دولتی و خصوصی شهر تبریز (بیمارستان های شمس، بهبود، امام رضا، نورنجات و شهید محلاتی) می باشد که بر روی 76 زن زیر 60 سال که در طی 5 سال اخیر ماستکتومی شده¬اند انجام خواهد گرفت. پس از اخذ مجوز از کمیته اخلاق و ثبت مطالعه در مرکز کارآزمایی بالینی ایران (IRC= Iranian Registry of Clinical Trials)، از معاونت پژوهشی دانشکده پرستاری - مامایی و مدیریت بیمارستان های فوق¬الذکر مجوز نمونه گیری اخذ خواهد شد. پژوهشگر به بیمارستان¬های مربوطه مراجعه کرده و لیست بیماران ماستکتومی شده طی 5 سال اخیر را از پرونده¬های آنها استخراج خواهد کرد. سپس از طریق شماره تلفن با این افراد تماس گرفته خواهد شد و در طی تماس تلفنی اهداف و روش اجرای پژوهش مختصری توضیح داده خواهدشد و فرد از نظر معیارهای ورود و خروج بررسی خواهند شد و در صورت حائز شرایط بودن و تمایل به شرکت در مطالعه از آنها دعوت خواهد شد تا در زمان مشخصی در بیمارستان مربوطه حضور یابند. در ملاقات حضوری، اهداف و روش اجرای پژوهش به طور کامل توضیح داده خواهدشد و در صورتیکه خانم ماستکتومی شده مایل به همکاری در مطالعه باشد، خلاصه روش اجرا: هدف این کار آزمایی بالینی تصادفی تعیین تأثیر مشاوره بر سبک زندگی ارتقادهنده سلامت و کیفیت زندگی در زنان ماستکتومی شده مراجعه کننده به بیمارستان های دولتی و خصوصی شهر تبریز (بیمارستان¬های شمس، بهبود، امام رضا، نورنجات و شهید محلاتی) می¬باشد که بر روی 76 زن زیر 60 سال که در طی 5 سال اخیر ماستکتومی شده¬اند انجام خواهد گرفت. پس از اخذ مجوز از کمیته اخلاق و ثبت مطالعه در مرکز کارآزمایی بالینی ایران (IRCT= Iranian Registery of Clinical Trials)، از معاونت پژوهشی دانشکده پرستاری - مامایی و مدیریت بیمارستان¬های فوق¬الذکر مجوز نمونه¬گیری اخذ خواهد شد. پژوهشگر به بیمارستان¬های مربوطه مراجعه کرده و لیست بیماران ماستکتومی شده طی 5 سال اخیر را از پرونده¬های آنها استخراج خواهد کرد. سپس از طریق شماره تلفن با این افراد تماس گرفته خواهد شد و در طی تماس تلفنی اهداف و روش اجرای پژوهش مختصری توضیح داده خواهدشد و فرد از نظر معیارهای ورود و خروج بررسی خواهند شد و در صورت حائز شرایط بودن و تمایل به شرکت در مطالعه از آنها دعوت خواهد شد تا در زمان مشخصی در بیمارستان مربوطه حضور یابند. در ملاقات حضوری، اهداف و روش اجرای پژوهش به طور کامل توضیح داده خواهدشد و در صورتیکه خانم ماستکتومی شده مایل به همکاری در مطالعه باشد، پرسش¬نامه سبک زندگی ارتقا دهنده سلامت Health-Promoting Lifestyle Profile) HPLPII:) از طریق مصاحبه توسط پژوهشگر تکمیل خواهد شد و افرادی که نمره متوسط و پایین (نمره کمتر از 3) از نظر سبک زندگی ارتقادهنده سلامت اخذ نمایند وارد مطالعه شده و رضایت آگاهانه و کتبی گرفته خواهد شد و سپس پرسشنامه¬های مشخصات فردی-اجتماعی و کیفیت زندگی مختص بیماران مبتلا به سرطان (QLQ – C30: Quality of Life Questionnaire- Cancer 30) از طریق مصاحبه توسط پژوهشگر تکمیل خواهد شد. مشارکت¬کنندگان با استفاده از روش بلوک¬بندی تصادفی طبقه¬بندی شده (Stratification بر اساس مرکز) و با اندازه بلوک¬های چهارتایی و شش¬تایی به دو گروه مداخله (دریافت کننده مشاوره) و کنترل تخصیص داده خواهند شد. به منظور پنهان¬سازی تخصیص (Allocation Concealement)، نوع مداخله بر روی کاغذ نوشته شده و داخل پاکت¬های مات و پشت¬سرهم شماره-گذاری شده قرار داده خواهندشد. پاکت¬ها به ترتیب ورود مشارکت¬کنندگان به مطالعه باز خواهدشد و نوع گروه افراد تعیین خواهدشد. برای گروه مداخله، مشاوره گروهی طی 6 جلسه 60 تا 90 دقیقه¬ای توسط پژوهشگر در بیمارستان مربوطه و در یک اتاق در نظر گرفته شده برای مشاوره با محیطی آرام و خصوصی برگزار خواهد شد. محتوای مشاوره در این زنان شامل تغذیه، فعالیت بدنی، مدیریت استرس، روابط بین فردی، مسئولیت پذیری، سلامت، رشد معنوی و مراقبت از خود خواهد بود. تعداد شرکت کنندگان در هر جلسه حداقل 4 و حداکثر 8 نفر خواهد بود. لازم به ذکر است که از زنانی که در پیش¬آزمون، نمره بیش از 5/3 در سبک زندگی ارتقادهنده سلامت اخذ کرده¬باشند، در جلسه سوم و ششم دعوت خواهندشد که به عنوان الگوهای موفق در جلسات مشاوره گروهی حضور داشته باشند و تجارب موفق خود را با مشارکت¬کنندگان در میان بگذارند. بعد از اتمام مشاوره اگر مشاوره برای گروه مداخله موثر بود، برای گروه کنترل هم محتوای مشاوره بصورت کتابچه ارائه خواهد شد. چهار و هشت هفته بعد از اتمام مداخله طی تماس تلفنی و پس از هماهنگی با افراد مورد پژوهش در بیمارستان مربوطه پرسش-نامه¬های پس آزمون از طریق مصاحبه توسط پژوهشگر تکمیل خواهد شد. روایی پرسشنامه مشخصات فردی-اجتماعی از طریق روایی صوری و محتوا ارزیابی خواهد شد و پایایی پرسشنامه¬های سبک زندگی ارتقادهنده سلامت و کیفیت زندگی از طریق آزمون-آزمون مجدد با فاصله دو هفته بر روی 10 نفر از زنان ماستکتومی شده ارزیابی و ضریب آلفای کرونباخ و ضریب همبستگی درون رده¬ای (ICC= Intra Correlation Coefficient) محاسبه خواهدشد. پس از جمع آوری اطلاعات از کلیه واحدهای مورد پژوهش نتایج داده¬ها با استفاده از نرم¬افزارSPSS-Version 24 تجزیه و تحلیل خواهد شد. جهت مقایسه میانگین سبک زندگی ارتقاءدهنده سلامت و کیفیت زندگی در بین دو گروه در قبل از مداخله از آزمون تی¬مستقل و 4 و 8 هفته بعد از اتمام مداخله از آزمون repeated measure ANOVA با کنترل مقادیر پایه استفاده خواهد شد.