بررسی روند تغییرات مکانی ـ زمانی آلودگی هوای شهر تبریز طی سالهای 1395-1385 و برآورد تعداد موارد مرگ منتسب به آن
Investigation of the spatioal and temporal trends of Tabriz air pollution during (2006 - 2016) and estimation of attributed death.
مجریان: اکبر غلام پور
خلاصه روش اجرا: در این مطالعه توصیفی – تحلیلی جهت تعیین تغییرات مکانی و زمانی آلاینده های معیار هوا در شهر تبریز طی سالهای 1395-1385، داده های پایش شده از ایستگاههای پایش کیفیت هوای شهر تبریز دریافت شده و پس از پردازش و حذف داده های غیر معتبر بر اساس روشهای ارائه شده توسط WHO، US. EPA و اتحادیه اروپا در نهایت تغییرات مکانی (در سطح ایستگاه های پایش) و زمانی آنها بررسی خواهد شد. ایستگاههای پایش شامل پنج ایستگاه آبرسان، باغ شمال، میدان نماز، حکیم نظامی وراه آهن می باشد. جهت تعیین تاثیرات مکانی بر غلظت آلاینده های معیار و پهنه بندی غلظت آلاینده ها در شهر تبریز هم از نرم افزار GIS استفاده خواهد شد. اطلاعات مربوط به هواشناسی مناطق مورد مطالعه از مرکز اطلاعات هواشناسی ملی و سازمان هواشناسی آذربایجان شرقی دریافت گردیده و این اطلاعات با استفاده از نرم افزار Excel پردازش شده و میانگین ها ، حداکثرها ، حداقل ها و ... با استفاده از این نرم افزار تهیه خواهد شد . همچنین با استفاده از نرم افزار AirQ+ که توسط سازمان جهانی بهداشت در سال 2016 جهت برآورد اثرات بهداشتی منتسب به آلودگی هوا طراحی شده است و اطلاعات پایش کیفیت هوای مناطق مختلف میزان مرگ ومیر منتسب به آلاینده های مختلف برآورد و گزارش خواهد گردید.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 58559 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی روند تغییرات مکانی ـ زمانی آلودگی هوای شهر تبریز طی سالهای 1395-1385 و برآورد تعداد موارد مرگ منتسب به آن |
| عنوان لاتین طرح | Investigation of the spatioal and temporal trends of Tabriz air pollution during (2006 - 2016) and estimation of attributed death. |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | اطلاعات سلامت (health information) |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 9 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | شهر تبریز با وسعتی حدود km2 118 مرکز استان آذربایجان شرقی است. این شهر با جمعیت بیش از 5/1 میلیون نفر، چند صد هزار خودرو، مصرف میلیونها لیتر بنزین، صنایع آلاینده ساز نظیر پالایشگاه، پتروشیمی و نیروگاه حرارتی )که در مجاورت و 5 کیلومتری این شهر قرار دارد (، شهرک های صنعتی اطراف آن، صنایع بزرگ وکوچک مختلف مستقر در داخل و حاشیه شهر یکی از بزرگترین و آلوده ترین شهرهای ایران بشمار میرود. با این حال در خصوص بررسی روند آلودگی هوا در طی یک دهه در شهر تبریز، مطالعه گزارش شده ای وجود ندارد و یکی از دلایل عمده مطالعه حاضر نیز فقدان اطلاعات و مطالعات در این زمینه در شهر تبریز است. همچنین از آنجایی که کیفیت هوا مستقیماً بر سلامت مردم تأثیرگذار است و اطلاع از کیفیت هوا از حقوق اولیه مردم تلقی می شود، لذا هدف اصلی این تحقیق بررسی روند و منابع عمده آلودگی هوای شهر تبریز طی سالهای 1395- 1385 و برآورد بار بیماریهای منتسب به آن می باشد. |
| اهداف اختصاصی | <p> <span dir="RTL" lang="AR-YE" style="font-family:"B Nazanin"; font-size:13.0pt">تعیین روند تغییرات زمانی غلظت آلاینده های معیار هوای آزاد در شهر تبریز</span></p>-<p><span dir="RTL" lang="AR-YE" style="font-family:"B Nazanin"; font-size:13.0pt">تعیین روند تغییرات مکانی بر مقدار آلاینده های معیار هوا در نقاط مختلف شهر تبریز</span></p>-<p><span dir="RTL" lang="AR-YE" style="font-family:"B Nazanin"; font-size:13.0pt">بررسی نوع سوخت مصرفی در شهر تبریز وتعیین همبستگی آن با روند آلودگی هوای شهر تبریز</span></p>-<p dir="RTL"><span style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">تعیین تاثیر تعداد وسایط نقلیه در سطح شهر تبریز بر انتشار آلاینده های معیار هوا</span></span></p>-<p><span dir="RTL" lang="AR-YE" style="font-family:"B Nazanin"; font-size:13.0pt">کمی سازی و برآورد </span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-family:"B Nazanin"; font-size:13.0pt">تعداد موارد مرگ</span><span dir="RTL" lang="AR-YE" style="font-family:"B Nazanin"; font-size:13.0pt"> منتسب به آلاینده های هوا در طی 10 سال گذشته</span></p> |
| چکیده انگلیسی طرح | Investigation of the spatioal and temporal trends of Tabriz air pollution during (2006 - 2016) and estimation of attributed death. |
| کلمات کلیدی | TSP : کل ذرات معلق PM10 : ذرات PM10 شامل ذرات با قطر آئرودینامیکی 10 میکرون و کمتر هستند و به دلیل اینکه قادرند از اولین سد دفاعی بدن عبور کرده و به ریه ها برسند به ذرات Thoracic معروف هستند . PM2.5 : ذرات PM2.5 شامل ذرات با قطر آئرودینامیکی 5/2 میکرون و کمتر هستند و به دلیل قابلیت نفوذ این ذرات به آلوئل ها ، به عنوان ذرات قابل استنشاق شناخته می شوند . NAAQS : استاندارد ملی کیفیت هوا Relative Risk : خطر نسبی نرم افزار AirQ : نرم افزار تخصصی ارزیابی اثرات بهداشتی کیفیت هوا است که توسط WHO طراحی و ارایه شده و کاربر را قادر می سازد تا اثرات بالقوه منتسب به یک آلاینده خاص بر انسانها را در یک ناحیه شهری معین و طی دوره زمانی خاص ارزیابی نماید. |
| ذینفعان نتایج طرح | سیاست گذاران و کارشناسان حوزه محیط زیست و سلامت کنترل آلودگی هوا |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| اکبر غلام پور | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| پروین سربخش | مشاور |
| وحیده برزگراردی | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر مرکز شهر تبریز ( ایستگاه راسته کوچه) آلوده ترین منطقه شهر از نظر آلودگی هوا می باشد.متن خبر با توجه به اینکه آلودگی هوا به عنوان یکی از چالش های زیست محیطی جدی و یکی از مشکلات اساسی کلانشهرهای کشور به شمار می رود و امروزه نیز یکی از مهمترین راهکارها جهت کنترل آلودگی هوا در کلانشهرها، برنامه های مدیریتی می باشند که تدوین صحیح این برنامه ها بدون تکیه بر منابع اطلاعاتی درست و دقیق از وضعیت هوای محیط و تأثیر آن بر سلامت انسان، امکان پذیر نخواهد بود.
بررسی داده های ایستگاههای پایش کیفیت هوای شهر تبریز نشان داد بالاترین میانگین ماهیانه PM10 در ماه مهر (µg/m³ 3/80)، PM2.5 وSO2 در ماه دی (µg/m³ 9/42 و µg/m³7/45) می باشد. در مقایسه مابین ایستگاهها نیز ایستگاه راسته کوچه که در مرکز شهر تبریز قرار گرفته و محل مراکز تجاری می باشد به دلیل تردد حجم انبوهی از خودروها در اکثر ساعات روز از ترافیک سنگینی برخوردار بوده و این مسئله باعث افزایش غلظت آلاینده ها در مرکز شهر و این ایستگاه نسبت به سایر مناطق شهر تبریز شده است.
نتایج این مطالعه نشان داد که برنامه نویسی و اجرای سیاستهای کنترل مؤثر برای بهبود کیفیت هوای محیط شهر تبریز ضروری است. بنابراین این اطلاعات یک گام کلیدی به مدیران شهری، سیاستگذاران و مسئولین بهداشتی و سلامتی، برای کاهش اثرات بهداشتی ناشی از آلودگی هوا می دهد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر مقدار آلاینده های هوای شهر تبریز طی 10 سال گذشته روند افزایش یا کاهش خاص نداشت.متن خبر با توجه به اینکه روند تغییرات الودگی هوای شهر تبریز و میزان اثرات بهداشتی ناشی از مواجهه طولانی مدت با آلاینده، بررسی نشده است و ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ اﺛﺮات زﻳﺎن ﺑﺎر و ﺧﺴﺎراﺗﻲ ﻛﻪ وﺟﻮد آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎی ﻫﻮا اﻳﺠﺎد ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻟـﺰوم ﺗﺤﻘﻴـﻖ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ به منظور کمک به مدیران و مسئولین اجرایی ﺿﺮوری ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳـﺪ تا برنامه های راهبردی و بهترین استراتژی های کنترل آلودگی هوا را برای آینده تدوین نمایند.
بدلیل افزایش مصرف سوخت و نیز بروز وارونگی دما در فصول سرد سال و بخصوص زمستان، میزان اکثر آلاینده های هوای ( بغیر از ذرات درشت و ازن) در شهر تبریز در طول این فصل نسبت به فصول دیگر افزایش می یابد.
با اینحال نبود ترند و روند مشخصی از کاهش آلاینده های هوا طی 10 سال گذشته مشخص نمود که سیاست و استراتژی خاصی جهت کاهش آلاینده ها در شهر تبریز که بطور چشمگیر بعث کاهش آلاینده های هوا گردد وجود نداشته و کاهش یا افزایش آلاینده های هوا بیشتر تحت تاثیر عوامل طبیعی و هواشناسی می باشد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
