اعتبارسنجی یک مقیاس مبتنی بر الگوی پرسید جهت ارزیابی عوامل رفتاری، آموزشی و اجتماعی-بوم شناختی در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید در شهر همدان در سال 1396
Validation Study of a PRECEDE Model-based instrument to assess behavioral, educational and social- ecological factors among patients with Rheumatoid Arthritis in Hamadan city in 2017
مجریان: حیدر ندریان
خلاصه روش اجرا: ددر این مطالعه توصیفی- تحلیلی که به روش مقطعی انجام خواهد شد ابتدا نسخه اولیه پرسشنامه که در یک مطالعه قبلی توسط ندریان و همکاران طراحی شده است توسط پانل خبرگان مورد ارزیابی محتوا ( CVI and CVR ) قرار خواهد گرفت و پس از اعمال تغییرات پیشنهادی احتمالی پانل خبرگان و همچنین انجام ارزیابی صوری، شکل نهایی شده پرسشنامه توسط 450 نفر بیمار مبتلا به آرتریت روماتوئید مراجعه کننده به مطب متخصصین روماتولوژی و درمانگاههای روماتولوژی بیمارستانهای دولتی شهر همدان که طی نمونه گیری آسان Convenience sampling در سال 96 وارد مطالعه خواهند شد تکمیل خواهد شد. سپس داده های جمع آوری شده وارد نرم افزار SPSS v.22 خواهد شد و مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت. به ازای هر آیتم پرسشنامه 10 بیمار وارد مطالعه خواهد شد و جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آزمونهای ضریب همبستگی پیرسون، t-test ، One-way ANOVA ، Exploratory Factor Analysis ،Confirmatory Factor Analysis و نیز Internal Consistency Reliability استفاده خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 58515 |
| عنوان فارسی طرح | اعتبارسنجی یک مقیاس مبتنی بر الگوی پرسید جهت ارزیابی عوامل رفتاری، آموزشی و اجتماعی-بوم شناختی در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید در شهر همدان در سال 1396 |
| عنوان لاتین طرح | Validation Study of a PRECEDE Model-based instrument to assess behavioral, educational and social- ecological factors among patients with Rheumatoid Arthritis in Hamadan city in 2017 |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | بیماری های اتوایمیون (آرتریت روماتوئید و لوپوس اریتماتوز سیستمیک) |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | در بیماری آرتریت روماتوئید، درمان قطعی ممکن است در دسترس نباشد اما کاهش و تسکین رنج و آسیب می تواند ممکن باشد. از عوامل مرتبط با کیفیت زندگی بیماران RA رفتارهای خودمراقبتی می باشد به این معنی که با ارتقاء رفتارهای خودمراقبتی در بیماران RA کیفیت زندگی آنها نیز بهبود می یابد. الگوی پرسید یکی از جامع ترین الگوها برای برنامه ریزی ارتقا سلامت در حوزه آموزش سلامت می باشد که بسیاری جنبه های وضعیت سلامت مانند عوامل محیطی، رفتاری و آموزشی را پوشش می دهد. بسیاری از پژوهشها بر استفاده از این الگو در طراحی برنامه های آموزشی برای ارتقاء سلامت بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید تاکید نموده اند. داشتن چنین چارچوب نظری بعنوان پشتوانه ای برای طراحی یک برنامه ارتقا سلامت جامع برای این بیماران ضروری می نماید. از طرفی، عامل کلیدی در مدیریت موفق این بیماری جلب نمودن بیماران جهت داشتن رفتار خود مراقبتی صحیح و مناسب ذکر شده است. پس بسیار مهم است که ارائه دهندگان مراقبتهای بهداشتی ابزاری استاندارد جهت اندازه گیری وضعیت انجام رفتارهای خودمراقبتی و عوامل آموزشی، اجتماعی و اکولوژیک مرتبط با آن در این بیماران در دسترس داشته باشند. براساس جستجویی که محققان در متون مختلف و نیز سایتهای معتبر انجام دادند هیچ ابزار استانداردی جهت سنجش این رفتارها و عوامل مرتبط با آنها در جهان تاکنون فراهم نشده است و در مطالعاتی نیز که این رفتارها در آن مورد ارزیابی قرار گرفته است ابزار مورد استفاده استاندارد نبوده است و اعتبارسنجی آنها نامشخص است. ادغام طرح مراقبت بیماری های آرتریتی در بسته های خدمتی ارائه شده در سطوح مختلف نظام سلامت و نیز درگیرشدن اعضای تیم سلامت از جمله بهورزان (در خانه های بهداشت)، مراقبین سلامت خانواده (در پایگاههای سلامت روستایی و شهری) و پزشکان در مراکز خدمات جامع سلامت شهری و روستایی در پیشگیری، مراقبت و درمان بیماریهای آرتریتی ضرورت وجود و دسترسی به ابزارهای استاندارد و معتبر مبتنی بر شواهد روزآمد جهت اندازه گیری وضعیت انجام رفتارهای خودمراقبتی و عوامل مرتبط با آن را در این بیماران بیش از پیش را نشان می دهد. ارائه دهندگان مراقبتهای بهداشتی با در دست داشتن این ابزار استاندارد می توانند از نتایج بدست آمده در مطالعاتشان اطمینان بیشتری داشته باشند و در نتیجه برنامه های آموزشی موترتری را جهت تسهیل رفتار خود مراقبتی و بهبود عوامل آموزشی و اکولوژیک مرتبط با آن در بیماران RA طراحی کنند تا بتواند به کاهش وقوع ناتوانی، هزینه های درمانی و خطرات مرگ و میر مرتبط با آن کمک کنند. |
| اهداف اختصاصی | <p><strong><span dir="RTL" lang="AR-YE" style="font-size:12.0pt">تعیین روایی ابزار ارزیابی وضعیت عوامل رفتاری،محیطی، آموزشی و اکولوژیک مرتبط با بیماری آرتریت روماتوئید در شهر همدان</span></strong></p>-<p dir="RTL" style="text-align:justify"><strong><span style="font-size:12.0pt">تعیین پایایی </span></strong><strong><span style="font-size:12.0pt">ابزار ارزیابی وضعیت عوامل رفتاری، محیطی، آموزشی و اکولوژیک مرتبط با بیماری آرتریت روماتوئید در شهر همدان</span></strong></p>-<p dir="RTL" style="text-align:justify"><strong><span style="font-size:12.0pt">تعیین ارتباط زیر مقیاس های </span></strong><strong><span style="font-size:12.0pt">ابزار ارزیابی وضعیت عوامل رفتاری، محیطی،آموزشی و اکولوژیک مرتبط با بیماری آرتریت روماتوئید با همدیگردر شهر همدان</span></strong></p>-<p><strong><span dir="RTL" lang="AR-YE" style="font-size:12.0pt">تعیین تفاوت زیر مقیاس های ابزار ارزیابی وضعیت عوامل رفتاری،محیطی، آموزشی و اکولوژیک مرتبط با بیماری آرتریت روماتوئید بر حسب متغیر های دموگرافیک و زمینه ای در شهر همدان</span></strong></p> |
| چکیده انگلیسی طرح | In this descriptive-analytical study, which will be conducted in a cross-sectional manner, first the initial version of the questionnaire, which was designed in a previous study by Nadrian et al., will be evaluated by a panel of experts (CVI and CVR), and after applying the possible changes suggested by the panel of experts and also conducting a formal evaluation, the finalized form of the questionnaire will be completed by 450 patients with rheumatoid arthritis referring to rheumatology specialists' offices and rheumatology clinics of state hospitals in Hamadan who will be included in the study through convenience sampling in 2017. Then, the collected data will be entered into SPSS v.22 software and analyzed. For each questionnaire item, 10 patients will be included in the study, and Pearson's correlation coefficient, t-test, One-way ANOVA, Exploratory Factor Analysis, Confirmatory Factor Analysis, and Internal Consistency Reliability tests will be used to analyze the data. |
| کلمات کلیدی | آرتریت روماتوئید Rheumatoid Arthritis: بیماری مزمن، سیستمیک و پیش رونده ای است که به طور قرینه مفاصل بخصوص مفاصل متحرک اندام ها را دچار مشکل کرده و در بیشتر بیماران به صورت تغییر شکل اندام ها و کاهش عملکرد عضو دیده می شود(21). عوامل رفتاری behavioral factors (رفتارهای خودمراقبتی): در این مطالعه عوامل رفتاری منظور رفتارهای خودمراقبتی است. خودمراقبتی یک عملکرد تنظیمی آموخته شده در انسان است که مبتنی بر توانایی افراد جهت انجام اعمال خود مراقبتی بر روی خودشان می باشد. خود مراقبتی بعنوان یک استراتژی جهت تطابق با رویدادها و تنشهای زندگی تعریف می شود که باعث ارتقاء سالم پیر شدن و عدم وابستگی می شود و مشتمل بر فعالیتهای ویژه ای است که بوسیله آن علایم بیماری تخفیف می یابد و سلامت بیماران RA می تواند حفظ و ارتقاء داده شود. بنابراین،خود مراقبتی بستگی به توانایی فرد و یا توان انجام خودمراقبتی در وی دارد(16). اعتبار سنجی Validation: تعیین قابلیت اعتماد پرسشنامه، سازگاری دورنی و تکرار پذیری آن و اینکه ایا ابزار هدف مورد نظر را اندازه گیری می کند. روش های مختلفی به منظور تعیین روایی ابزار استفاده می شود که عبارتند از روایی ظاهر، روایی محتوا، روایی همزمان، روایی پیشبین و روایی سازه. این روش ها هر کدام با اهداف مشخصی استفاده می شوند. روایی ظاهر جهت بررسی ظاهری ابزار، روایی محتوا به منظور تطابق محتوایی ابزار، روایی همزمان هنگامی که پرسشنامه استانداردی در اختیار باشد، روایی پیشبین جهت پیش بینی پدیده ای در آینده و روایی سازه جهت انطباق ساختاری ابزار با نظریه های قبلی بکار می رود . معمولا در طراحی پرسشنامه، در ابتدا، جهت انطباق ظاهری و تعیین دامنه محتوایی پرسشنامه از روش روایی ظاهر و روایی محتوااستفاده می شود(26) الگوی پرسید PRECEDE Model : الگوی پرسید-پروسید یک چارچوب و الگوی طراحی شده توسط گرین و کروتر جهت شناسایی نیازها در آموزش بهداشت و ارتقای سلامت است. این الگو، فرآیندی برای تغییر رفتار بوده و نتایج احتمالی حاصل از یک برنامه آموزشی را بررسی می کند و به موجب آن عوامل مستعد کننده (دانش، نگرش، ادراکات، باورها و ...)، عوامل تقویت کننده ( تاثیر دیگران، خانواده، همسانان، کارکنان بهداشتی و ...)در قالب حمایت اجتماعی(27) و عوامل قادر کننده( قابل دسترس بودن منابع، مهارت ها و ...) به عنوان عوامل موثر بر رفتار در تشخیص آموزشی تعیین می شوند(14, 28). استانداردسازی Standardization: استاندارد و یا استانداردسازی روند اجرایی و در حال توسعه استانداردهای فنی بر اساس اجماع است که می تواند به حداکثر رساندن سازگاری، قابلیت کاربرد، ایمنی، تکرار، و یا کیفیت ابزار کمک نماید(29). عوامل اکولوژیکی ecological factors: عوامل اکولوژیک شامل عوامل قادرکننده (میزان میارت، توانایی مالی، سطح availability، acceccability و غیره ( که به عنوان عوامل مؤثر بر رفتار در تشخیص آموزشی و اکولوژیک می باشند (30). عوامل آموزشی: عوامل آموزشی شامل عوامل مستعدکننده )دانش، نگرش، ادراکات، باورها و ...)، که به عنوان عوامل مؤثر بر رفتار در تشخیص آموزشی مدنظر می باشند. (30). عوامل محیطی: علاوه بر عوامل رفتاری، عوامل محیطی یکی از عوامل موثر بر بروز مشکلات سلامت است. عوامل محیطی در واقع عوامل فیزیکی و اجتماعی هستند که خارج از وجود فرد بوده و معمولا فرد بر روی آنها کنترلی ندارد. این عوامل می توانند بر روی رفتار و پیامدهای آن تاثیر بگذارند. این عوامل در مرحله سوم الگوی پرسید یا مرحله تشخیص رفتاری و محیطی بررسی می شوند تا در مرحله بعدی یا مرحله تشخیص آموزشی و اکولوژیک عوامل مستعد کننده، قادرکننده و تقویت کننده مرتبط با آنها تعیین شوند و جهت گیری نهایی مداخله مشخص گردد(30). عوامل اجتماعی: عوامل اجتماعی شامل عوامل تقویت کننده )تأثیر دیگران، خانواده، همسانان، کارکنان بهداشتی و نیز رفتارهای خانوادگی حمایت کننده و حمایت اجتماعی درک شده) هستند که به عنوان عوامل مؤثر بر رفتار در تشخیص آموزشی و اکولوژیک می باشند (30). تعيين کننده اجتماعي سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح | بررسی و سنجش رفتارهای خود مراقبتی و مداخلات آموزشی به منظور ارتقاء انجام این رفتارها و عوامل مرتبط با آنها می تواند کمک شایانی به بهبود وضعیت سلامت و نهایتاً کیفیت زندگی این بیماران بنماید. عامل کلیدی درمدیریت موفق این بیماری، جلب نمودن بیماران جهت داشتن رفتار خودمراقبتی صحیح و مناسب می باشد(13). پس بسیار مهم است که فراهم کنندگان مراقبتهای بهداشتی ابزاری استاندارد جهت اندازه گیری وضعیت انجام رفتارهای خودمراقبتی و عوامل آموزشی و اکولوژیک در این بیماران در دسترس داشته باشند.علاوه بر آن فراهم کنندگان مراقبت بهداشتی با در دست داشتن این ابزار استاندارد می توانند از نتایج بدست آمده در مطالعاتشان اطمینان بیشتری داشته باشند و درنتیجه برنامه های آموزشی موثرتری را جهت تسهیل رفتار خود مراقبتی و بهبود عوامل آموزشی و اکولوژیک مرتبط با آن در بیماران RA طراحی کنند تا بتواند به کاهش وقوع ناتوانی، هزینه های درمانی و خطرات مرگ و میر مرتبط با آن کمک کنند. به این ترتیب ذینفعان طرح می توانند ارائه دهندگان مراقبتهای بهداشتی ازجمله متخصصین روماتولوژی، پزشکان، پرستاران و کارشناسان بهداشت باشند. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| حیدر ندریان | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| سیده یسنا حسینی نیاز | دانشجوی مالک پایان نامه |
| ناهید جلالیان | همکار اصلی |
| احمد تحملی رودسری | مشاور |
| زهرا بصیری | مشاور |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
