بررسی غلظت ذرات ترسیب شونده (dust fall) و محتوای فلزات سنگین آن در هوای آزاد شهر تبریز و اطراف آن
Investigation of dust fall concentration and their heavy metal content in the ambient air of Tabriz- Iran and its surroundings
مجریان: اکبر غلام پور
خلاصه روش اجرا: آنالیز میزان کل Dust fall و میزان فلزات موجود در آن براساس استاندارد ASTM در چهار منطقه شامل قوری گل، سد امند، دانشکده بهداشت و روستای آق گنبد در طی یکسال (از فروزذین الی اسفند ماه سال 1396) انجام خواهد گرفت که مدت نمونه برداری 2 ± 30 روز خواهد بود. در انتهای هرماه مقادیر جرمی Dust fall اندازه گیری شده و بعد از هضم اسیدی ذرات جمع آوری شده محتوای عناصر فلزی آنها توسط دستگاه اتمیک ابزوربشن تعیین خواهند شد. قبل از قرار دادن ظروف نمونه برداری در محل ابتدا ظروف با آب مقطر و اسید نیتریک شسته شو خواهند شد. برای یافتن مقدار ذرات، باید بوته چینی و کاغذ صافی های مورد استفاده قبل و بعد از آزمایش توزین گردند و برای جلوگیری از خطای توزین، رطوبت موجود در آن ها باید گرفته شود. ظروف محتوی نمونه یک ماهه با آب خالص (دو بار تقطیر شده) شسته شده ، مایع حاوی ذرات حل شده و حل نشده موجود را از فیلتر کاغذی و سیستم قیف و پمپ بوخنر عبور داده خواهد شد. در این حالت ذرات رسوب شونده حل نشده در آب روی فیلتر می ماند و ذرات رسوب شونده حل شده در آب از فیلتر رد می شوند. طبق دستورالعمل ذکر شده در استاندارد ASTM ، مایع حاوی ذرات ترسیب شونده عبور کرده از فیلتر را به بشر یک لیتری انتقال داده و بشر را روی هیتر صفحه ایی در دمای زیر 100 درجه قرار داده و اجازه داده خواهد شد تا آب آن تا حدود 20 الی 50 میلی لیتر تبخیر شود. مایع باقی مانده را در بوته های چینی که قبلا خشک و وزن شده اند، ریخته خواهد شد. با محاسبه تغییرات وزنی قبل و بعد از فیلتراسیون مقدار کل ذرات ترسیب شونده محاسبه و گزارش خواهد شد. برای اندازه گیری فلزات سنگین موجود نیاز است تا ذرات جمع آوری شده هضم اسیدی شوند. برای این کار، ابتدا تمامی فیلترهای حاوی ذرات موجود خرد شده و در ظروف مخصوص تفلونی ریخته خواهد شد. در هر ظرف تفلونی به میزان 5 میلی لیتر اسید HF غلیظ، 10 میلی لیتر HNO3 غلیظ به همراه 5/0 میلی لیتر HClO4 غلیظ ریخته خواهد شد تا کاملا فیلتر ها در مخلوط اسیدی غوظه ور شوند. ظروف حاوی فیلتر ها به همراه دو نمونه از فیلتر های خالی و یک ظرف بدون فیلتر جهت شاهد بر روی هیتر قرار داده خواهد شد تا با دمای حدود 200 درجه عمل هضم انجام گیرد. این مرحله تا تبخیر کامل اسید ها در زیر هود ادامه خواهد یافت. در ادامه با افزودن آب دو بار تقطیر، اسید HNO3 و HCl به مخلوط و دمادهی آن تا حدود دو ساعت عمل انحلال تکمیل خواهد شد. محتویات ظروف از فیلتر کاغذی عبور داده و توسط بالن ژوژه به حجم 50 میلی لیتر رسانده خواهد شد. تمامی نمونه ها و سه شاهد در ویال های مخصوص 50 میلی لیتری ریخته شده و شماره گذاری خواهد شد تا جهت آنالیز به دستگاه اتمیک ابزوربشن یا در صورت امکان ICP – OES تزریق شوند. محتوی محلول ذرات ترسیب شونده که در بوته ای چینی قرار دارند در mL 10 آب مقطر حل شده و با ظرف حاوی mL 50 نمونه تهیه شده ادغام خواهد شد و نهایتا نمونه های ماهیانه به دستگاه تزریق خواهد شد. با مشخص شدن میزان جرمی dust fall و محتویات فلزات سنگین آن، ارتباط آنها با تغییرات زمانی و مکانی با استفاده از نرم افزار های مربوطه( SPSS، Microsoft Excel ) تعیین و مورد تحلیل و آنالیز قرار خواهد گرفت.در این مطالعه آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار ) و آمار استنباطی ( همبستگی پیرسون , Pearson’s correlation coefficient, One-way ANOVA) با استفاده از نرم افزار SPSS 18 انجام خواهد گرفت.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 58337 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی غلظت ذرات ترسیب شونده (dust fall) و محتوای فلزات سنگین آن در هوای آزاد شهر تبریز و اطراف آن |
| عنوان لاتین طرح | Investigation of dust fall concentration and their heavy metal content in the ambient air of Tabriz- Iran and its surroundings |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | عوامل خطر بیماری های اولویت دار (اعتیاد، تغذیه ، آلودگی هوا و محیط زیست) |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 14 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | مطالعه حاضرمی تواند اطلاعات مهم و مفیدی را در خصوص مشخصات ذرات ترسیب شونده اطراف شهر تبریز و اثرات احتمالی ناشی از آنها بر روی منابع آب و خاک در اختیار محققان و مسئولین قرار دهد. علی رغم اینکه مطالعات مشابه در نقاط مختلف جهان انجام شده است و در بخش بیان متون به آنها اشاره شده است ولی نتایج مطالعات هر منطقه منحصر به آن منطقه بوده و قابل تعمیم به سایر مناطق نمی باشد حتی اگر در داخل کشور مطالعه مشابهی انجام شده باشد. لذا هدف از این مطالعه بررسی وضعیت موجود منطقه از نظر ذرات ترسیب شونده و نیز میزان محتوای فلزات سنگین این ذرات می باشد تا با کمک آنها بتوان میزان آلودگی احتمالی منابع آبی و یا خاکهای منطقه در اثر ذرات ترسیب شونده موجود در منطقه را تخمین زد. عموما در شهر های بزرگ پایش و اندازه گیری آلاینده های هوا به صورت روزانه انجام می شود اما سنجشی بر روی میزان فلزات سنگین در ذرات رسوب شونده انجام نمی گیرد(34) و با توجه به اینکه ذرات رسوب شونده (Dust fall) یکی از آلاینده های پیچیده و خطرناک در محیط اتمسفری هستند(51) ، لذا اندازه گیری Dust fall و محتوی فلزات سنگین در آن بخصوص در فصول مختلف سال در مناطق شهری با توجه به اهمیت موضوع هم از لحاظ اثرات بهداشتی و هم زیست محیطی دارای اهمیت می باشد. در این مطالعه ، مقدار ذرات ترسیب شونده و میزان فلزات سنگین ذرات ترسیب شونده در شهر تبریز، اطراف منابع آب سطحی شهرستان تبریز و یک منطقه در اطراف دریاچه ارومیه مورد بررسی قرار خواهد گرفت. |
| اهداف اختصاصی | <p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">1 - تعیین تاثیر تغییرات زمانی (ماهیانه) بر مقدار جرم ذرات ترسیب ­شونده در هوای آزاد </span><span style="color:#ff3300">شهر تبریز و اطراف آن</span></span></p> <p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">2 - تعیین تاثیر تغییرات مکانی بر مقدار جرم ذرات ترسیب­ شونده در هوای آزاد </span><span style="color:#ff3300">شهر تبریز و اطراف آن</span></span></p>-<p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">3 - تعیین تاثیر تغییرات زمانی (ماهیانه) بر مقدار فلزات سنگین (جیوه، سرب، نیکل، کادمیوم، کبالت) موجود در ذرات ترسیب شونده در هوای آزاد </span><span style="color:#ff3300">شهر تبریز و اطراف آن</span></span></p> <p style="text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">4 - تعیین تاثیرتغییرات مکانی بر مقدار فلزات سنگین (جیوه، سرب، نیکل، کادمیوم، کبالت) موجود در ذرات ترسیب شونده در هوای آزاد </span><span style="color:#ff3300">شهر تبریز و اطراف آن</span></span></p> |
| چکیده انگلیسی طرح | Investigation of dust fall concentration and their heavy metal content in the ambient air of Tabriz- Iran and its surroundings |
| کلمات کلیدی | ذرات رسوب شونده ( Dustfall ) : ذرات موجود در هوا که قطر آئرودینامیکی آنها تقریباً بزرگتر از 10 میکرومتر است و دارای سرعت ته نشست قابل ملاحظه ای هستند و توسط نیروی گرانش ته نشینی می شوند (52). فلزات سنگین : هر عنصر شیمیایی فلزی با چگالی نسبتا بالا، و یا وزن اتمی نسبی بالا |
| ذینفعان نتایج طرح | ذینفعان طرح سیاست گزاران، کارشناسان و مدیران محیط زیست و بهداشت محیط و نیز سازمان آب منطقه ای می باشد . |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| مهران عیوض زاده کلجاهی | دانشجوی مالک پایان نامه |
| اکبر غلام پور | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| محمدصادق حسنوند | مشاور |
| سعید موسوی | مشاور |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر مقدار ذرات رسوب شونده در فصول گرم سال افزایش می یابد.متن خبر ذرات ترسیب شونده با داشتن اندازه ذره بزرگتر از 10میکرون و محتوی فلزات سنگین آن از خطرات جدی محیط زیست شمرده می شود. بنابراین مطالعه میزان DF و همچنین ترکیبات آن، نوع توزیع و منشاء فلزات موجود در آن از موارد مهم آلودگی هوا و سلامت بشر می باشد.
هدف از مطالعه حاضر، بررسی تغییرات مکانی و زمانی در میزان جرم ترسیبی در مناطق نمونه برداری شده شهری (تبریز) و مناطق حومه (آقگنبد، قوریگل و سد امند)، تعیین تغییرات غلظت فلزات سنگین با تغییرات زمانی و مکانی و شناسایی منشاء طبیعی یا انسانی فلزات سنگین در این ذرات بود.
مقایسه نتایج شش ماهه اول و دوم میزان ذرات ترسیب شونده نشان داد در فصول گرم سال (شش ماهه اول) نسبت به فصول سرد سال (شش ماه دوم) به دلایلی همچون متوسط دمای محیطی و سرعت باد بالاتر و میزان بارش کمتر، مقادیر ذرات ترسیب شونده بیشتر بوده است. در فصول سرد سال نیز به خصوص در مناطق شهری (منطقه تبریز) افزایش مصرف سوختهای فسیلی بخصوص افزایش مصرف گاز خانگی و همچنین وارونگی هوا و تغلیظ آلاینده ها میتواند نقش به سزایی در افزایش مقادیر ذرات ترسیب شونده داشته باشد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
