بررسی تغییرات زمانی و مکانی غلظت BTEX و استایرن در هوای شهر تبریز و ارزیابی خطر بهداشتی
Evaluation of temporal and spatial variations of BTEX and styrene in Tabriz urban air and health risk assessment
مجریان: محمد شاکرخطیبی
خلاصه روش اجرا: نمونه برداری در سطح شهر تبریز از نقاط پرترافیک، با ترافیک متوسط، کم ترافیک، جایگاه پمپ بنزین، جایگاه CNG و منطقه صنعتی غرب تبریز انجام خواهد شد. به منظور بررسی تغییرات زمانی نیز، نمونه برداری در نقاط ذکر شده در ساعات 8 تا 11 صبح و 17 تا 20 همانروز در طی روزهای نمونه¬برداری در فصل سرد (زمستان) و فصل گرم (تابستان) انجام خواهد شد. تعداد نمونه ها در مجموع 98 عدد خواهد بود. نمونه برداری در شرایط بدون بارندگی و باد شدید انجام شده و پس از تعیین غلظت بنزن، تولوئن، اتیل¬بنزن و زایلین (BTEX) و استایرن با استفاده از دستگاه GC/FID و محاسبه پتانسیل تشکیل ازن، تغییرات زمانی و مکانی غلظت آلاینده ها مورد بررسی قرار خواهد گرفت. غلظت های اندازه گیری شده مبنای محاسبات ارزیابی ریسک قرار خواهند گرفت.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 58006 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی تغییرات زمانی و مکانی غلظت BTEX و استایرن در هوای شهر تبریز و ارزیابی خطر بهداشتی |
| عنوان لاتین طرح | Evaluation of temporal and spatial variations of BTEX and styrene in Tabriz urban air and health risk assessment |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | عوامل خطر بیماری های اولویت دار (اعتیاد، تغذیه ، آلودگی هوا و محیط زیست) |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | با توجه به وجود منابع مختلف انتشار ترکیبات آلی فرار در نقاط شهری و پتانسیل آلودگی هوا به این ترکیبات، اثرات بهداشتی بر روی شهروندان و فقدان اطلاعات معتبر در خصوص غلظت ترکیبات آلی فرار در هوای شهر تبریز، این مطالعه با هدف بررسی غلظت BTEX و استایرن در نقاط مختلف شهر تبریز و بررسی تغییرات زمانی و مکانی این ترکیبات در هوا انجام شده و پتانسیل تشکیل ازن برای هر آلاینده محاسبه خواهد شد. در ادامه، با استفاده از مقادیر غلظتهای اندازه¬گیری شده، ریسک سرطان (LTCR) و ریسکهای غیرسرطانی (HQ) برای آلاینده¬ها محاسبه خواهد شد. هدف کاربردی این طرح ارائه وضعیت کلی هوای شهر تبریز از لحاظ BTEX و استایرن به مسئولین خواهد بود. |
| اهداف اختصاصی | <p dir="RTL"><span style="font-size:13.0pt">1- تعیین تغییرات زمانی (ساعات صبح و بعد از ظهر) غلظت </span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">BTEX</span><span style="font-size:13.0pt"> و استایرن در هوای شهر تبریز </span></p>-<p dir="RTL"><span style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">2- تعیین تغییرات زمانی (فصول سرد و گرم) غلظت </span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">BTEX</span><span style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""> و استایرن در هوای شهر تبریز</span></span></p>-<p><span style="font-size:13.0pt">1. تعیین تغییرات مکانی غلظت </span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt">BTEX</span><span style="font-size:13.0pt"> و استایرن در هوای شهر تبریز (نقاط مختلف نمونه­ برداری)</span></p>-<p><span dir="RTL" lang="AR-YE" style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">تعیین پتانسیل تشکیل ازن برای آلاینده ­های مورد مطالعه در هوای شهر تبریز</span></span></p>-<p><span dir="RTL" lang="AR-YE" style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">ارزیابی خطر بهداشتی مربوط به آلاینده­ های مورد مطالعه</span></span></p> |
| چکیده انگلیسی طرح | Sampling will be carried out in Tabriz city from high-traffic, medium-traffic, low-traffic areas, gas stations, CNG stations, and the industrial area of West Tabriz. In order to examine temporal changes, sampling will be carried out in the mentioned areas from 8 to 11 am and 5 to 8 pm on the same day during sampling days in the cold season (winter) and hot season (summer). The total number of samples will be 98. Sampling will be carried out in conditions without rainfall and strong wind, and after determining the concentration of benzene, toluene, ethylbenzene and xylene (BTEX) and styrene using a GC/FID device and calculating the ozone formation potential, the temporal and spatial changes in the concentration of pollutants will be examined. The measured concentrations will be the basis for risk assessment calculations. |
| کلمات کلیدی | آلودگی هوا: عبارتست از وجود ترکیبات گازی، مایع، جامد و یا مخلوطی از آنها در هوا که بسته به منشا تولید، ماهیت، غلظت و مدت زمان حضور در اتمسفر، بتوانند بطور مستقیم و یا غیرمستقیم سلامتی و بهداشت انسان را به خطر انداخته و به جانوران، گیاهان، ساختمانها و اجسام آسیب رسانده و بطور کلی رفاه و آسایش عمومی و تعادل طبیعی محیط زیست و اتمسفر را مختل سازد. ترکیبات آلی فرار: ترکیبات آلی فرار (VOC (Volatile Organic Compounds ترکیبات شیمیایی آلی هستند که دارای کربن آلی بوده و فشار بخار آنها در حدی است که در شرایط عادی با سرعت چشمگیری تبخیر و وارد اتمسفر می شوند. بنزن: بنزن یک ماده شیمیایی آلی است که در گروه هیدروکربن های عطری قرار دارد و مایعی بی رنگ و قابل اشتعال می باشد. تولوئن: تولوئن مایعی شفاف، بی رنگ و قابل اشتعال است که خاصیت خوردندگی نداشته و بویی شبیه به بوی بنزن دارد. تولوئن به علت افزایش یک گروه متیل به حلقه آروماتیک، نسبت به بنزن چربی را بهتر حل می کند ولی فراریت آن کمتر است. با این حال در دمای معمولی به اندازه کافی فشار بخار ایجاد می کند تا باعث تماس تنفسی در افراد گردد. اتیل بنزن: اتیل بنزن جزء ترکیبات آلی حلقوی و معطر می باشد. بوی آن شبیه بوی گازوئیل است. در صنعت از اتیل بنزن بیش تر برای تولید منومر استایرن استفاده می گردد. همچنین در حدود 20 % هم در زایلن وجود دارد که مخلوط آنها را بعنوان حلال رنگ و نیز بعنوان ترکیبی در گازوئیل و حشره کش های خانگی بکار می برند. زایلن: هرگاه در حلقه بنزنی دو اتم هیدروژن با دو گروه متیل استخلاف گردند، ترکیب حاصله زایلن نامیده می شود. زایلن از جمله هیدروکربورهای آروماتیک است که طی سالهای اخیر بطور وسیعی در صنایع مورد استفاده قرار گرفته است. استایرن: استایرن مایعی بی رنگ و همانند سایر مواد آروماتیک بابو است و بیشتر در فرآوری پلاستیک های پلی استایرن به کار می رود. Maximum Incremental Reactivity) MIR): ماکزیمم واکنش پذیری افزایشی به عنوان مقدار ازن تشکیل شده به ازای مقدار واحد VOC است. (Ozone Formation Potential) OFP: پتانسیل تشکیل ازن |
| ذینفعان نتایج طرح | ذینفعان نتایج این طرح شامل موارد زیر خواهد بود: - اداره کل محیط زیست استان - معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی تبریز - دانشجویان رشته های مهندسی بهداشت محیط، اپیدمیولوژی |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| محمد شاکرخطیبی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| یحیی رسول زاده | مشاور |
| پروین سربخش | مشاور |
| لیلا توحید | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر بیشترین مقادیر غلظت آلاینده های مورد بررسی مربوط به منطقه صنعتی و پرترافیک شهر می باشد.متن خبر کلانشهر تبریز دومین شهر صنعتی کشور است که عمدتاً تحت تأثیر صنایعی مانند نیروگاههای حرارتی، صنایع پتروشیمی و پالایشگاه، صنایع سبک و حجم بالای ترافیک قرار دارد. بنایراین انتظار میرود میزان غلظت ترکیبات BTEX و استایرن در هوای این شهر بالا باشد.نتایج نشان داد غلظت ترکیبات BTX و استایرن در تابستان بیشتر از زمستان و در ساعات غروب بالاتر از ساعات صبح بوده است. خطر سرطان به علت وجود آلاینده بنزن برای ساکنین شهر تبریز وجود دارد ولی مقدار آن بالاتر از مقدار توصیه شده توسط WHO نیست.توسعه خودروهایی که از حداقل سوخت استفاده کنند، تبدیل سوخت خودروها به CNG در مقابل بنزین، تسریع در از رده خارج کردن خودروهای قدیمی و فرسوده، ارایه برنامه های آموزشی در رابطه با کاهش مصرف سوخت، ایجاد طرحهای محدودیت ترافیکی در نقاط پرترافیک در سطح شهر، توسعه سریع حمل و نقل عمومی به ویژه مترو و فرهنگ سازی برای استفاده حداکثر از آن، توسعه فضای سبز و ... از جمله مهمترین پیشنهادهای مرتبط با این مطالعه می باشد. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر بیشترین مقادیر غلظت آلاینده های مورد بررسی مربوط به منطقه صنعتی و پرترافیک شهر می باشد.متن خبر کلانشهر تبریز دومین شهر صنعتی کشور است که عمدتاً تحت تأثیر صنایعی مانند نیروگاههای حرارتی، صنایع پتروشیمی و پالایشگاه، صنایع سبک و حجم بالای ترافیک قرار دارد. بنایراین انتظار میرود میزان غلظت ترکیبات BTEX و استایرن در هوای این شهر بالا باشد.نتایج نشان داد غلظت ترکیبات BTX و استایرن در تابستان بیشتر از زمستان و در ساعات غروب بالاتر از ساعات صبح بوده است. خطر سرطان به علت وجود آلاینده بنزن برای ساکنین شهر تبریز وجود دارد ولی مقدار آن بالاتر از مقدار توصیه شده توسط WHO نیست.توسعه خودروهایی که از حداقل سوخت استفاده کنند، تبدیل سوخت خودروها به CNG در مقابل بنزین، تسریع در از رده خارج کردن خودروهای قدیمی و فرسوده، ارایه برنامه های آموزشی در رابطه با کاهش مصرف سوخت، ایجاد طرحهای محدودیت ترافیکی در نقاط پرترافیک در سطح شهر، توسعه سریع حمل و نقل عمومی به ویژه مترو و فرهنگ سازی برای استفاده حداکثر از آن، توسعه فضای سبز و ... از جمله مهمترین پیشنهادهای مرتبط با این مطالعه می باشد. |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
