ارتباط فعالیت فیزیکی و وضعیت تغذیه ای با افسردگی در بین زنان باردار چاق و دارای اضافه وزن مراجعه کننده به مراکز بهداشتی– درمانی شهر تبریز ، سال 1396
The relationship of physical activity and nutritional status with depression in obese and overweight pregnant women referred to the health care centers in Tabriz, 2017: a cross sectional study
مجریان: ندا دولت خواه , عزیزه فرشباف خلیلی
خلاصه روش اجرا: پپژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی مقطعی می باشد که پس از کسب مجوز از کمیته اخلاق معاونت محترم تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی تبریز اجرا خواهد شد. طی این مطالعه فعالیت فیزیکی و وضعیت تغذیه¬ای زنان باردار چاق و دارای اضافه وزن و ارتباط آن با افسردگی بررسی خواهد شد. جامعه هدف زنان باردار چاق و دارای اضافه وزن مراجعه کننده به مراکز بهداشتی – درمانی شهر تبریز در سال 1396 که در سه ماه ی دوم و سوم قرار دارند خواهند بود (که جهت مراقبتهای روتین بارداری مراجعه می نمایند). حجم نمونه بر اساس فرمول برآورد میانگین 232 نفر برای زنان باردار چاق و دارای اضافه وزن تخمین زده شد. نمونه¬گیری به روش خوشه ای چند مرحله ای خواهد بود. شهرستان تبریزحدود 80 پایگا¬ه¬، مرکز بهداشتی و مجتمع¬ سلامت دارد و نمونه گیری به طور تصادفی در یک پنجم مراکز (16 مرکز) انجام خواهدشد. در مرحله بعد، نموه¬گیری به روش مبتنی بر هدف خواهد بود. به این صورت که پژوهشگر به مراکز منتخب مراجعه خواهد کرد و لیست تمام زنان باردار چاق/ اضافه وزن حایز شرایط در سه ماهه دوم و سوم را با مراجعه به پرونده و یا سامانه سیب تهیه و طی تماس تلفنی از آنان جهت شرکت در مطالعه دعوت خواهد نمود. در همان تماس، زنان مجددا از نظر معیارهای ورود و خروج در مطالعه مورد بررسی قرار خواهند گرفت. زنان واجد شرایط جهت شرکت در جلسه توجیهی دعوت خواهند شد. در اولین جلسه حضوری اهداف پژوهش و روش انجام آن برای شرکت کنندگان توضیح داده خواهد شد و رضایت نامه آگاهانه و کتبی گرفته خواهد شد و شرکت در مطالعه به آنان پیشنهاد می-شود. در این مطالعه از 4 پرسشنامه مشخصات دموگرافیک، پرسشنامه¬ی بین¬المللی فعالیت فیزیکی International Physical Activity Questionnaire = IPAQ ،پرسشنامه ثبت غذا (Food Record) و پرسشنامه افسردگی دینبرگ(EPDS: Edinburgh Postnatal Depression Scale) استفاده خواهد شد که بصورت خود ایفا و نیز با استفاده از اطلاعات ثبت شده در پرونده ها تکمیل خواهند شد. روایی پرسشنامه مشخصات دموگرافیک با استفاده از روایی صوری و محتوای کیفی انجام خواهد شد. برای سنجش پایایی ابزارها از روشهای همسانی درونی و ثبات (تکرارپذیری) استفاده می گردد. در پژوهش حاضر جهت سنجش همسانی درونی ابزارها، پس از توزیع پرسشنامه ها بین 20 نفر از زنان واجد شرایط شرکت در مطالعه، ضریب آلفای کرونباخ آن¬ها تعیین خواهد شد. ضریب مورد پذیرش برای همسانی درونی برابر یا بالاتر از 7/0 می¬باشد. برای ثبات یا تکرارپذیری ابزارها از ضریب همبستگی درون رده ای (Intraclass correlation coefficient) استفاده می¬گردد؛ با توزیع پرسشنامه¬ها بین 20 نفر از افراد دارای شرایط ورود به مطالعه، در دو نوبت و به فاصله زمانی دو هفته، ضریب همبستگی سنجیده خواهد شد. ضریب همبستگی درون رده ای بیش از 75/0 قابل قبول است. پس از تکمیل پرسشنامه ها داده ها با استفاده از نرم¬افزار SPSS Ver. 21 مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از آمار توصیفی و آمار تحلیلی استفاده خواهد شد. برای توصیف میانگین نمره فعالیت فیزیکی و وضعیت تغذیه¬ای و مشخصات دموگرافیک و مامایی از آمار توصیفی شامل توزیع فراوانی و درصد همچنین شاخصهای مرکزی و پراکندگی از قبیل میانگین و انحراف معیار استفاده خواهد شد. برای بررسی ارتباط فعالیت فیزیکی و وضعیت تغذیه ای با افسردگی در تحلیل یک متغیره از آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیونی خطی ساده و در تحلیل چند متغیره با تعدیل متغیرهای مخدوشگر احتمالی مانند سن، تحصیلات، وضعیت اقتصادی و اجتماعی و ... از تحلیل رگرسیون خطی چند متغیره استفاده خواهد شد. برای مقایسه میزان فعالیت فیزیکی و وضعیت تغذیه ای بین دو گروه زنان چاق و دارای اضافه وزن از آزمونهای تی مستقل و در موارد غیر نرمال بودن توزیع از آمار من ویتنی استفاده می شود. برای تحلیل ارتباط مشخصات دموگرافیک با میزان فعالیت فیزیکی و وضعیت تغذیه ای از آزمون تی مستقل و پیرسون استفاده خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 58003 |
| عنوان فارسی طرح | ارتباط فعالیت فیزیکی و وضعیت تغذیه ای با افسردگی در بین زنان باردار چاق و دارای اضافه وزن مراجعه کننده به مراکز بهداشتی– درمانی شهر تبریز ، سال 1396 |
| عنوان لاتین طرح | The relationship of physical activity and nutritional status with depression in obese and overweight pregnant women referred to the health care centers in Tabriz, 2017: a cross sectional study |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | حاملگی های پرخطر |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دکتری عمومی |
| مدت اجرا - ماه | 10 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | عوارض مرتبط با چاقی و اضافه وزن مادری بسیار مهم می باشند، به طوری که ممکن است دوران بعد از زایمان مادر و شیرخوار را نیز تحت تاثیر قرار دهند. مطالعات متعددی ارتباط بین BMI غیر نرمال زنان با افزایش خطر پیامدهای ناخوشایند برای مادر و نوزاد را ثابت کرده اند، که با افزایش BMI مادر افزایش می یابد. عوارض مادری ناشی از چاقی و اضافه وزن شامل افزایش خطر فشارخون حاملگی و پره¬اکلامپسی، دیابت حاملگی، نیاز برای القای زایمان در لیبر، مرگ و میر پری ناتال، عفونت، بیماریهای ترومبوآمبولیک، مرگ داخل رحمی جنین و ... می باشند. همچنین حاملگی زنان با BMI غیرطبیعی طولانی تر می باشد و حاملگی طول کشیده نیز ممکن است با عوارضی همراه باشد. سزارین در این خانمها بیشتر رخ می دهد به طوری که نتایج مطالعات مروری نشان داده¬اند که در زنان چاق و دارای اضافه وزن، زایمان واژینال به طور معنی داری کاهش می یابد. دیسترس جنینی در لیبر بیشترین علت سزارین اورژانسی در این زنان مطرح می¬شود. همچنین احتمال سقط در این زنان بسیار بیشتر می باشد.عوارض بعد از زایمان نیز، در زنان چاق و دارای اضافه وزن بیشتر است، به طوری که شیوع خونریزی بعد از زایمان و عفونتها شامل (عفونت مجاری ادراری، ژنیتال، قفسه سینه و پستانها) در مقایسه با زنان با وزن نرمال، بیشتر گزارش می شود. احتمال پا برجا ماندن اضافه وزن دوران بارداری در بعد از زایمان در زنان باBMI غیرطبیعی بیشتر است، که ممکن است با عوارضی مثل دیابت و بیماری قلبی در آینده همراه باشد. بارداری یک دوران منحصر به فرد برای زنان می باشد و تاثیر عمیقی روی عملکرد اجتماعی، روانی و بیولوژیک آنها دارد و بدون شک ریسک فاکتور مهمی برای ایجاد یا تشدید افسردگی به شمار می آید. با توجه به اینکه چاقی با عوارض جسمی و روانی متعددی از جمله افسردگی همراه است و فعالیت فیزیکی و الگوی تغذیه ای مناسب در این افراد از اهمیت ویژه ای برخوردار است لذا در این مطالعه علاوه بر تعیین وضعیت تغذیه ای و فعالبت فیزیکی زنان دارای اضافه وزن و چاقی ارتباط این دو با افسردگی مورد بررسی قرار خواهد گرفت. از آنجایی که در مطالعات بیان شده که مراقبتهای دوران بارداری در زنان باردار چاق و دارای اضافه وزن باید با دقت و توجه بیشتری انجام شود و با توجه به پیامدهای سوء بارداری، زایمان و نوزادی ناشی از اضافه وزن و چاقی و همچنین با توجه به اینکه بر اساس بررسی های انجام گرفته در Database های SID، MEDLIB، IranMedex، SCUPOS، PubMED، ProQuest،Cochrane Liberary، Springer، Google Scholar با کلید واژه های (تغذیه و فعالیت فیزیکی، افسردگی، زنان باردار چاق، زنان باردار دارای اضافه وزن)، مطالعه¬ای در تبریز انجام نگرفته است، لذا در این مطالعه میزان فعالیت فیزیکی و وضعیت تغذیه¬ای زنان باردار چاق و دارای اضافه وزن و ارتباط این دو با افسردگی مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت. |
| اهداف اختصاصی | <p dir="RTL"><strong>تعیین میانگین نمره فعالیت فیزیکی زنان چاق و دارای اضافه وزن</strong></p>-<p><strong>تعیین وضعیت تغذیه ­ای در زنان باردار چاق و دارای اضافه وزن</strong></p>-<p><span dir="RTL" lang="AR-YE" style="font-size:12.0pt">تعیین ارتباط وضعیت تغذیه­ای با نمره افسردگی در زنان باردار چاق و دارای اضافه وزن</span></p>-<p dir="RTL" style="margin-left:0in; margin-right:2.1pt; text-align:right"><span dir="RTL" lang="AR-YE" style="font-size:12.0pt">تعیین ارتباط نمره فعالیت فیزیکی با نمره افسردگی در زنان باردار چاق و دارای اضافه وزن</span></p>-<p><span dir="RTL" lang="AR-YE" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">مقایسه میانگین نمره فعالیت فیزیکی ما بین زنان باردار چاق و دارای اضافه وزن</span></span></p>-<p><span dir="RTL" lang="AR-YE" style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin"">مقایسه وضعیت تغذیه­ ای ما بین زنان باردار چاق و دارای اضافه وزن</span></span></p> |
| چکیده انگلیسی طرح | |
| کلمات کلیدی | تدریافت غذایی در این مطالعه، وضعیت تغذیه ای با توجه به دریافت غذایی سنجیده خواهد شد. تعریف نظری: منظور از دریافت غذایی، هر آنچه که فرد به عنوان غذا دریافت می کند، بوده و هدف، درک و کنترل رژیم غذایی می-باشد (36). تعریف عملی: در این مطالعه، دریافت غذایی توسط فرم ثبت غذا یا آلبوم غذا سنجیده خواهد شد. این فرم، اغلب در درمانگاه¬های سرپایی مورد استفاده قرار می¬گیرد. فرم ثبت غذا یا آلبوم غذا، فرم استاندارد جهت ثبت غذا در هنگام مصرف می¬باشد و توسط خود مددجو تکمیل می¬شود. از آنجا که در این روش، غذا و مقادیر خورده شده در زمان مصرف یادداشت می¬شوند، خطای ناشی از حافظه یا کم¬دقتی به حداقل می¬رسد. در این روش، مواد مغذی دریافتی توسط شرکت کنندگان ثبت شده و اطلاعات مربوط به فرم ثبت غذایی سه روزه که حاوی تمام مواد غذایی و آشامیدنی مصرف شده توسط شرکت¬کنندگان در طول یک روز تعطیل و دو روز غیرتعطیل است، با استفاده از نرم¬افزار Nutritionist IV Software (First Databank, San Burno, CA, USA)، تعدیل شده برای غذاهای ایرانی از نظر میزان دریافت کالری، کربوهیدرات، چربی و ... مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت (37). فعالیت فیزیکی تعریف نظری: فعالیت فیزیکی به عنوان هرگونه جنبش و حرکت بدن است که توسط عضلات اسکلتی با صرف انرژی انجام می¬شود، که نباید با ورزش اشتباه شود و شامل فعالیت¬هایی مانند بازی، راه رفتن، انجام کارهای خانه، باغبانی، رقص و غیره می¬باشد (38). اغلب فعالیت بدنی و ورزش به صورت مترادف به¬کار می¬روند، در حالیکه شرایط فعالیت بدنی و ورزش متفاوت هستند و ورزش زیرشاخه¬ای از فعالیت بدنی می¬باشد (39). تعریف عملی: در این مطالعه وضعیت فعالیت فیزیکی زنان باردار با استفاده از پرسشنامه بین¬المللی فعالیت فیزیکی (IPAQ) ارزیابی خواهد شد که به دو شکل فرم کوتاه و بلند می باشد که در این مطالعه از فرم کوتاه پرسشنامه که حاوی 7 سوال (2 سوال مربوط به فعالیت های بدنی شدید، 2 سوال مربوط به فعالیت های بدنی متوسط، 2 سوال مربوط به فعالیت های بدنی سبک و 1 سوال مربوط به¬ نشستن) می باشد استفاده خواهد شد. افسردگی بارداری:Depression تعریف نظری: افسردگی بارداری یک اختلال روانی شایع است که بصورت خلق و خوی افسرده، از دست دادن علاقه و لذت، احساس گناه و یا کم ارزشی نسبت به خود، اختلال خواب یا اختلال اشتها،انرژی کم و تمرکز ضعیف تعریف می¬شود(40). تعریف عملی: در این مطالعه افسردگی بارداری توسط پرسشنامه ادینبرگ Edinburgh Postnatal Depressio Scale سنجش خواهد شد. این پرسشنامه دارای ۱۰ گویه براساس مقیاس ۴ درجه لیکرتی می باشد. به هر سوال این پرسشنامه بر اساس پاسخ، صفر تا ۳ امتیاز تعلق می گیرد؛ بنابراین حداقل نمره آن صفر و حداکثر نمره آن ۳۰ می باشد. در این تحقیق نمره بیشتر از ۱۲ به عنوان افسردگی در نظر گرفته شده است. زنان باردار چاق و اضافه وزن تعریف نظری: سازمان جهانی بهداشت، اشخاصی را دارای اضافه وزن تعریف می کند، که BMI بین 25 تا 9/29 دارند، چاقی نیز به عنوان تجمع چربی اضافی و غیر طبیعی در بدن تعریف می¬شود که ممکن است به سلامتی فرد آسیب برساند (1) .سازمان جهانی بهداشت، اشخاصی را چاق تعریف می کند، که BMI بیشتر یا مساوی 30 دارند (41). تعریف عملی: در این مطالعه، منظور زنان باردار چاق یا دارای اضافه وزن می¬باشند که در سه ماه دوم و سوم بارداری قرار دارند و به مراکز آموزشی درمانی تبریز مراجعه می¬کنند و براساس چک¬ لیست معیارهای ورود به مطالعه انتخاب خواهند شد. زنان با BMI بالای 30 بعنوان چاق، و زنان با BMI بین 25 تا 9/29 بعنوان افراد داری اضافه وزن در نظر گرفته می¬شوند. |
| ذینفعان نتایج طرح | خانواده ها، سیستم بهداشتی درمانی کشور، دولت و جامعه از ذینفعان این طرح هستند. با توجه به اینکه سلامت مادران باردار و کودکان یک موضوع مهم در رابطه با سلامت عمومی و اجتماعی می باشد نتایج این تحقیق می تواند سبب ارتقای سلامت در جامعه گردد. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| ندا دولت خواه | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| عزیزه فرشباف خلیلی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| نازیلا فرین | مشاور |
| شبنم کلانتری | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر افسردگی در زنان باردار چاق و اضافه وزنی دارای شیوع بالایی است.متن خبر چاقی یکی از مهمترین چالش های قرن ۲۱ می باشد که میزان شیوع آن در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه در حال افزایش می باشد. هدف از مطالعه حاضر بررسی فعالیت فیزیکی و وضعیت تغذیه¬ای زنان باردار چاق و دارای اضافه وزن و ارتباط آن ها با افسردگی در بین زنان باردار مراجعه کننده به مراکز درمانی شهر تبریز بود. با وجود این حقیقت که در مطالعه حاضر در حدود یک سوم زنان باردار چاق و دارای اضافه وزن از نظر افسردگی مثبت بودند، این مهم است که به پیش بینی کننده قابل توجه افسردگی در این زنان توجه شود. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر فعالیت فیزیکی و دریافت غذایی تعدادی از درشت مغذی ها و ریز مغذی ها با افسردگی در زنان باردار چاق ارتباط معکوس دارند.متن خبر نتایج مطالعه حاضر نشان داد میانگین (انحراف معیار) نمره افسردگی برابر (۴/۴) ۱/۱۰ بوده و این نمره در زنان باردار چاق و دارای اضافه وزن شبیه بود (۷۸۴/۰p=). میانه (حداقل، حداکثر) فعالیت فیزیکی برابر MET-min/week (۵/۱۳۸۸۵، ۵/۳۴۶) ۰/۸۹۱ بود. فعالیت فیزیکی کل در زنان باردار چاق به طور معنی داری بالاتر از زنان باردار دارای اضافه وزن بود (۰۳۲/۰p=). در مدل رگرسیون خطی، متغیرهای parity، BMI، آموزش فعالیت فیزیکی، پروتئین، چربی، اولئیک اسید، اسید های چرب غیر اشباع مونو، پتاسیم، منیزیم، روی و فیبر غذایی به طور قابل توجهی پیش بینی کننده افسردگی بودند و همراه با متغیرهای دیگر در حدود ۸۰ درصد واریانس را به خود اختصاص داده بودند. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
