بررسی القای آپوپتوز توسط ترکیب 4- ترت بوتیل اسپیروکوئینازولینون بنزن سولفونامید (4t-CHQ) از خانواده ی اسپیروکوئینازولینون با تغییر در سطح بیان پروتئین های Survivin، Bax و Bcl2 در رده ی سلولی KG1-a

مجریان: رضا رهبرقاضی , مجید مهدوی

خلاصه روش اجرا: لوکمی میلوئیدی حاد،AML ، یک بیماری جدی و اغلب کشنده است. باوجود پیشرفت درمان ها که القای بهبودی و بقا را افزایش داده است، 15-25% از بیماران بخاطر مقاوت به درمان یا مرگ، در کسب بهبودی کامل شکست خورده اند (1) AML .، با انباشتگی تعداد زیادی از سلول های غیرطبیعی که در تمایز به گرانولوسیت یا مونوسیت های عملکردی شکست خورده اند مشخص شده است. بلاست های لوکمیک ظرفیت تکثیری محدود شده ای دارند، این موضوع بیانگر این است که زیر جمعیت کمی از سلول های بنیادی لوکمیک که ظرفیت تکثیری بالا و پتانسیل self-renewal دارند باید لوکمی را ادامه دهند (2). از مهم ترین تنظیم کننده های مسیر درونی آپوپتوز پروتئین های خانواده Bcl2 می باشند. بیان بالای Bcl2 عامل مقاومت به دارو های شیمی درمانی و پرتو درمانی است در حالیکه کاهش بیان آن موجب ارتقای پاسخ های آپوپتوزی به داروهای ضد سرطان می گردد (3). تغییر نسبت Bax/Bcl2 آغازگر نفوذ پذیری غشای خارجی میتوکندری و تحریک رهایی سیتوکروم C از میتوکندری به سیتوزول می باشد (4). از طرفی نتایج نشان می دهند که سلول های KG1-a مطابق با خصوصیات سلول های شبه بنیادی لوکمیک، بیان بالایی از پروتئین survivin را دارند (5). القای آپوپتوز استراتژی موثری برای درمان سرطان شناخته شده است (6) و پیشرفت های اخیر،survivin را بعنوان هدف مداخله ای جدیدی برای القای آپوپتوز در سلول های سرطانی توسط عوامل فیتوشیمیایی یا سنتزی شناسایی کرده است (7). ترکیبات اسپیرو کوئینازولین بعنوان یک مجموعه ی جدید از عوامل بالقوه ی ایجاد آپوپتوز در نظر گرفته می شوند (6). کوئینازولین ها و مشتقاتشان، از چارچوب های N-heterocyclic ، واحد ساختاری حدود 150 آلکالوئید طبیعی جداسازی شده از تعدادی از خانواده های قلمروی گیاهان، میکروارگانیسم ها وحیوانات هستند (8) و از گسترده ترین چارچوب ها میان ترکیبات طبیعی و سنتتیک زیست فعال می باشند (9). این ترکیبات مفیدترین ترکیبات چند حلقوی از هردو جنبه ی شیمی سنتتیک و بالینی هستند (8). مشتقات کوئینازولین می توانند بعنوان مهار کننده ی کینازها (هم تایروزین و هم سرین/ترئونین کینازها)، تنظیم کننده ی p53، مهار کننده ی مسیر Hedgehog ، مهار کننده ی مسیرWnt، مهار کننده ی مسیر فولات و آگونیست گیرنده ی هورمون محرک تیروئید،TSHR عمل کنند و منجر به کاهش رشد سرطان شوند. چارچوب کوئینازولین، هم مشابه هسته پورین و هم pteridine است و در نتیجه تعدادی از آنها که قادر به مهار مسیر های متابولیک پورینی یا فولیک اسید می باشند،کشف شده اند. فعالیت ضد کینازی کوئینازولین ها نیز عموما بخاطر توانایی آنها برای اشغال پاکت اتصالی آدنوزین تری فسفات با تمایل بالاست . بنابراین بعنوان مهار کننده های شبه ATP نیز عمل می کنند(9). در این طرح 3 مرحله دنبال خواهد شد: در مرحله اول: اثرات سمیت (cytotoxicity)، مهار رشد و چرخه سلولی ترکیب فعال خانواده ی اسپیروکوئینازولین بر روی KG1-a (یک رده سلولی AML) به عنوان یک مدل آزمایشگاهی سلول های بنیادی لوکمیک مورد بررسی قرار خواهد گرفت. در مرحله دوم: القاء و میزان مرگ سلولی (آپوپتوز) در سلول های تیمار شده در مقایسه با سلول های تیمار نشده بررسی خواهد شد. در مرحله سوم: ارتباط مرگ سلولی با تغییر بیان پروتئین های مورد نظر در سلول های تیمار شده در مقایسه با سلول های تیمار نشده مورد بررسی قرار خواهد گرفت. روش های اجرای طرح به شرح زیر است: آزمون میزان احیای نمک تترازولیوم (MTT) با استفاده از روش رنگ سنجی با دستگاه الایزا ریدر، به منظور بررسی رشد و زیستایی سلول تیمار شده با دارو به کار خواهد رفت. با استفاده از این آزمون میزان IC50 (میزان غلظت دارویی که باعث مهار رشد 50 درصد از سلولها گردد) دارو نیز بدست خواهد آمد. روند تاثیر دارو بر توانایی توقف سیکل سلولی در این رده سلولی با استفاده از روش فلوسایتومتری مورد سنجش قرار خواهد گرفت. جهت تائید وقوع آپوپتوزیس از روش Annexin V/PI با استفاده از فلوسایتومتری و رنگ آمیزی AO/EtBr با استفاده از میکروسکوپ فلورسنس استفاده خواهد شد. همچنین فرایند قطعه قطعه شدن DNA، از خصوصیات وقوع آپوپتوز، از طریق الکتروفورز DNA استخراجی از سلول های کنترل و تیمار شده بررسی می گردد. وضعیت تغییر در سطح پروتئین های Survivin، Bax و Bcl2 در سلول های تیمار شده در مقایسه با سلول های تیمار نشده در بازه های زمانی مختلف ارزیابی خواهد شد.