بررسی روند تغییرات زمانی و مکانی ذرات معلق(PM10 و(PM2.5 در حاشیه شرقی دریاچه ارومیه با استفاده از تصاویر ماهواره ای و ارزیابی خطر بیماری های تنفسی و قلبی عروقی
Study of spatiotemporal trend of particulate matters (PM10 وPM2.5 ) across the Eastern Basin of Urmia lake using satellite remote sensing data and risk assessment of respiratory-cardiovascular disease
مجریان: محمد مسافری
خلاصه روش اجرا: به منظور دستیابی به اهداف طرح حاضر اطلاعات مورد نیاز طرح از سه منبع جمع آوری خواهد شد: - بررسی و استخراج روند زمانی و مکانی ذرات ( PM2.5 و (PM10 از آرشیو تصاویر ماهوارهای ناسا - بررسی و استخراج داده های موجود پایش کیفیت هوا حاصل از ایستگاه های ثابت در تبریز و ایستگاه های سیار موجود در منطقه مورد مطالعه - بررسی روند خشکی دریاچه ارومیه با استفاده از سنجش از دور و تصاویر ماهوارهای زمینشناسی آمریکا - تشکیل پایگاه داده زمینی تراکم جمعیت روستایی و شهری حوضه شرقی دریاچه ارومیه بر اساس دادههای سرشماری آمار نفوس و مسکن مرکز آمار ایران - بررسی تراز آب دریاچه ارومیه بر اساس دادههای پیماشی شرکت آب منطقهای استان آذربایجان شرقی در مرحله اول با استفاده از تجزیه و تحلیل تصاویر ماهوارهای مودیس طی 5475 روز (15 سال) ، روند زمانی و مکانی غلظت ذرات در منطقه مورد مطالعه مشخص میگردد. سپس بر اساس سری تصاویر ماهوارهای لندست 5، 7 و 8 به اضافه ماهواره سنتینل سازمان فضایی اروپا روند خشک شدن دریاچه ارومیه طی هر سال به همراه دادههای زمینی تراز دریاچه ارومیه مشخص میشود. اطلاعات جمعآوری شده ، مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت. در نهایت بر اساس خروجیهای طرح راهکارهای لازم برای مداخلههای بهداشتی ارائه خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 57935 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی روند تغییرات زمانی و مکانی ذرات معلق(PM10 و(PM2.5 در حاشیه شرقی دریاچه ارومیه با استفاده از تصاویر ماهواره ای و ارزیابی خطر بیماری های تنفسی و قلبی عروقی |
| عنوان لاتین طرح | Study of spatiotemporal trend of particulate matters (PM10 وPM2.5 ) across the Eastern Basin of Urmia lake using satellite remote sensing data and risk assessment of respiratory-cardiovascular disease |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | مسائل سلامت ناشی از دریاچه ارومیه |
| نوع مطالعه | مطالعات کیفی (Qualitative) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 6 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | از مهمترین دغدغههای مرتبط با خشک شدن دریاچه ارومیه عواقب مخرب طوفانهای نمکی و فرسایش بادی و گرد و غبار و اثرات بهداشتی ناشی از آن می باشد. لذا در طرح پیشنهادی حاضر اهداف زیر مد نظر می باشد: - تعیین روند زمانی ذرات ) PM10 وPM2.5 (در حاشیه شرقی دریاچه ارومیه طی 15 سال اخیر - تعیین روند مکانی ذرات) PM10و( PM2.5 در حاشیه شرقی دریاچه ارومیه طی 15 سال اخیر - ارزیابی ریسک بیماری های تنفسی و قلبی عروقی منتسب به غلظت ذرات) PM2.5 و (PM10 - تعیین روند خشک شدن دریاچه ارومیه طی 15 سال اخیر وتاثیر آن بر روی ذرات هدف کاربردی طرح حاضر ارائه راهکارها و مداخلههای لازم جهت کاهش اثرات بهداشتی ناشی از ذرات معلق میباشد. |
| اهداف اختصاصی | 1. تعیین روند زمانی ذرات در حاشیه شرقی دریاچه ارومیه طی 15 سال اخیر-تعیین روند مکانی ذرات در حاشیه شرقی دریاچه ارومیه طی 15 سال اخیر-3- PM2.5 و PM10ارزیابی ریسک بیماری های تنفسی و قلبی عروقی ناشی از مواجهه با ذرات-4- تعیین روند خشک شدن دریاچه ارومیه طی 15 سال اخیر وتاثیر آن بر روند مکانی و زمانی ذرات |
| چکیده انگلیسی طرح | In order to achieve the goals of the present project, the information required for the project will be collected from three sources: - Investigating and extracting the temporal and spatial trends of particles (PM2.5 and PM10) from the NASA satellite image archive - Investigating and extracting existing air quality monitoring data from fixed stations in Tabriz and mobile stations in the study area - Investigating the drying trend of Lake Urmia using remote sensing and US Geological Survey satellite images - Establishing a land database of rural and urban population density in the eastern basin of Lake Urmia based on the census data of the Population and Housing Statistics Center of Iran - Investigating the water level of Lake Urmia based on the survey data of the Regional Water Company of East Azerbaijan Province In the first stage, using the analysis of MODIS satellite images over 5475 days (15 years), the temporal and spatial trends of particle concentration in the study area are determined. Then, based on the series of Landsat 5, 7 and 8 satellite images in addition to the European Space Agency's Sentinel satellite, the drying trend of Lake Urmia during each year along with the data The land level of Lake Urmia will be determined. The collected information will be analyzed. Finally, based on the outputs of the plan, necessary solutions for health interventions will be presented. |
| کلمات کلیدی | سنجش از دور: (RS یا سنجش از دور مخفف Remote Sensing) سنجش از دور عبارتست از بدست آوردن اطلاعاتی از سطح زمین و سطح دریاها با استفاده از تصاویری که بر فراز آنها به کمک قسمتهایی از طیف الکترومغناطیس که از سطح زمین تابیده یا بازتابیده میگردد، اخذ میشود. شاخص AOD: عمق نوری ائروسل (AOD) یکی از پارامترهای مهم در مطالعهی گرد و غبارها میباشد. عمق اُپتیکی آئروسل در واقع به توزیع آئروسلهای گرد و غبار موجود در جو اشاره دارد. این کمیت وابسته به طول موج، به صورت کاهش نور در واحد طول بر روی یک مسیر مشخص تعریف میشود. مسیر اُپتیکی عمودی، فاصله عمودی از سطح زمین در قسمت فوقانی جو میباشد. مقدار عمق اُپتیکی میتواند با تراکم تعداد هواویزهها (آئروسلها) و ویژگیهای آن ذرات متفاوت باشد. دامنهی تغییرات عمق اُپتیکی 1/0 تا2/0 را برای شرایط هوای قارهای صاف و 1/0 تا5/0 را برای هوای بحری صاف پیشنهاد مینمایند. بیشتر بودن مقادیر AOD از این مقدار نشان دهندهی تراکم آیروسل ها در امتداد ستون عمودی هوا بوده و به عبارتی دید در امتداد آن ستون کم میباشد. میانگین عمق اُپتیکی جهانی در شرایط عادی به علت وجود غبارات نمک و ذرات ناشی از کانیها حدود 023/0 برآورد شده است. در صورتیکه گرد و غبارهای عمدهی دنیا دارای عمق اُپتیکی در محدودهی بین 3/0 تا 5/2 است که بیانگر نقش مهم گرد و غبارها در کاهش نور است. GIS: مخفف Geographic Information System به معنی سیستم اطلاعات مکانی(یا سیستم های اطلاعات جغرافیایی) میباشد. سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) بستری برای ذخیره ، نگهداری ، مدیریت و تجزیه و تحلیل اطلاعات جغرافیایی میباشد و جهت کار همزمان با دادههایی که وابستگی مکانی (جغرافیایی) و توصیفی دارند، طراحی شده است. تعيين کننده اجتماعي سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح | با تعیین روند غلظت ذرات معلق در بخش شرقی دریاچه ارومیه ، در واقع میزان تاثیر خشک شدن دریاچه طی 2 دهه اخیر بر پخش وپراکندگی ذرات در استان آذربایجان شرقی مشخص می گردد . لذا نتایج این تحقیق از نظر به کارگیری راهکارهای تقلیل اثرات برای سیاست گزاران و نیز برای سلامتی جامعه حائز اهمیت خواهد بود. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| محمد مسافری | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| شکوفه دلفی | دانشجوی مالک پایان نامه |
| شهرام ملکی | مشاور |
| سوئبه عزتی | مشاور |
| محمدصادق حسنوند | مشاور |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر افزایش غلظت ذرات معلق هوا در محدوده دریاچه ارومیه دارای اثرات سلامتی می باشد.متن خبر وزش باد می تواند رسوبات نمکی دریاچه ارومیه را به مناطق مجاور منتقل نموده و منجر به ایجاد بیماری های مختلف گردد. در تحقیق حاضر روند تغییرات غلظت ذرات معلق در حوضه شرقی دریاچه ارومیه طی سال های 1380 الی 1395 سال بررسی و خطر نسبی بیماری های آسم، برونشیت مزمن و مرگ و میر ناشی از برونشیت حاد و پذیرش بیمارستانی ناشی از بیماری های قلبی ، عروقی برآورد گردید.
میانگین غلظت ذرات معلق زیر 10 و 2.5 میکروگرم ( PM10 و PM2.5 ) در نیمه دوم بازه زمانی مورد مطالعه (1395-1387) نسبت به نیمه اول (1387-1380) در مناطق مجاور دریاچه بطور معنی داری افزایش یافته که با کاهش سطح دریاچه همخوانی دارد. با توجه به جهت باد و نیز نقشه های ماهواره ای، منشاء ذرات معلق منطقه عمدتا کشورهای عراق و سوریه طی ماه های فروردین، اردیبهشت و خرداد (آوریل، می و ژوئن) می باشد.
بر اساس این تحقیق میانگین خطر نسبی آسم، برونشیت مزمن، برونشیت حاد و بیماری های قلبی، عروقی در منطقه به ترتیب 1.1، 1.2، 1.5 و 1.1 برآورد می شود. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
