تاثیر برنامه مداخله رفتاری چندوجهی بر ارتقاء کیفیت زندگی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 ساکن شهر خوی
Impact of a multifaceted behavioral intervention program on promoting quality of life among patients with T2 diabetes residing in the city of khoy
مجریان: عبدالرضا شقاقی
خلاصه روش اجرا: در مرحله اول یک نیازسنجی اولیه با استفاده از ابزار محقق ساخته بر مبنای مفاهیم تئوری شناخت اجتماعی بویژه عوامل فردی، محیطی و رفتاری و همچنین ارزیابی اولیه از پیروری از رژیم درمانی، خودتنظیمی و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 ساکن شهر خوی در 3 گروه مداخله، کنترل و یادآور با استفاده از ابزارهای Perceived competency scale (PCS), The health care climate questionere (HCCQ), Treatment self-regulation questionere (TSRQ), Diabetes quality of life questionere (DQOL-SF) و آزمایش خون برای سنجش هموگلوبین گلیکوزیله (HBA1C)صورت خواهد گرفت. در مرحله دوم برنامه مداخله رفتاری چندوجهی بر اساس سازه های تئوری شناخت اجتماعی برای تغییر در کیفیت زندگی، پیروی از رژیم درمانی و خودتنظیمی و بهبود میزان هموگلوبین گلیکوزیله در بیماران گروه مداخله طراحی و اجرا خواهد شد. در مرحله سوم 2 ماه بعد از مداخله ارزشیابی تأثیر برنامه بر عوامل شناختی مبتنی بر تئوری شناخت اجتماعی، پیروی از رژیم درمانی و خودتنظیمی در بیماران تحت بررسی انجام خواهد شد و ابزارهای محقق ساخته و ((PCS), (HCCQ), (TSRQ)) در 3 گروه مداخله، یادآور و کنترل تکمیل خواهد شد. در مرحله چهارم: 4 ماه بعد از مداخله افراد گروه یادآور بصورت تلفنی در مورد پیروی از رژیم درمانی و خودتنظیمی پیگیری خواهند شد. در مرحله پنجم: 6 ماه بعد از مداخله، ارزشیابی تاثیر (پیروری از رژیم درمانی و خودتنظیمی) و ارزشیابی پیامد (کیفیت زندگی) برنامه مداخله رفتاری چندوجهی در بیماران دیابتی نوع 2بر اساس سازه های تئوری شناخت اجتماعی و با استفاده از ابزارهای محقق ساخته، ((PCS), (HCCQ), (TSRQ), (DQOL-SF)) و همچنین آزمایش خون برای سنجش هموگلوبین گلیکوزیله (HBA1C) بررسی خواهد شد. در مرحله چهارم: 4 ماه بعد از مداخله افراد گروه یادآور بصورت تلفنی در مورد پیروی از رژیم درمانی و خودتنظیمی پیگیری خواهند شد. در مرحله پنجم: 6 ماه بعد از مداخله، ارزشیابی تاثیر (پیروری از رژیم درمانی و خودتنظیمی) و ارزشیابی پیامد (کیفیت زندگی) برنامه مداخله رفتاری چندوجهی در بیماران دیابتی نوع 2بر اساس سازه های تئوری شناخت اجتماعی و با استفاده از ابزارهای ((PCS), (HCCQ), (TSRQ), (DQOL-SF)) و همچنین آزمایش خون برای سنجش هموگلوبین گلیکوزیله (HBA1C) بررسی خواهد شد. ارزشیابی فرایند برنامه در تمایم مراحل با استفاده از چک لیستی که بر اساس منابع معتبر طراحی خواهد شد انجام خواهد گرفت.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 57719 |
| عنوان فارسی طرح | تاثیر برنامه مداخله رفتاری چندوجهی بر ارتقاء کیفیت زندگی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 ساکن شهر خوی |
| عنوان لاتین طرح | Impact of a multifaceted behavioral intervention program on promoting quality of life among patients with T2 diabetes residing in the city of khoy |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | پیشگیری و اپیدمیولوژی و مراقبت در بیماریهای شایع متابولیک و غدد ( دیابت، چاقی و کبد چرب) |
| نوع مطالعه | کارآزمایی بالینی (Clinical Trial) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دکتری تخصصی PhD |
| مدت اجرا - ماه | 13 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | با در نظر گرفتن واقعیات مطرح شده و با توجه به این که مرکز بهداشت شهرستان خوی آموزش در مورد دیابت را به عنوان اولین اولویت آموزشی این شهرستان در سال 1395 انتخاب کرده است. همچنین بر اساس بررسی های بعمل آمده تاکنون مداخله رفتاری چندوجهی تئوری محور و بر اساس تئوری شناخت اجتماعی در بیماران دیابتی نوع 2 انجام نشده است. لذا بر اساس واقعیات موجود پژوهشگر قصد دارد طرح پژوهشی خود را با عنوان تاثیر برنامه مداخله رفتاری چندوجهی بر اساس تئوری شناخت اجتماعی بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 ساکن شهر خوی انجام دهد. وجوه مختلف مداخله عبارت خواهد بود از: ارتقاء سطح خودتنظیمی در بیماران و افزایش میزان پیروی از رژیم درمانی ( که بر اساس پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر سازه های تئوری شناخت اجتماعی، پرسشنامه خودتنظیمی در بیماران دیابتی، پرسشنامه پیروی از درمان و پرسشنامه جو مراقبت بهداشتی همراه با انجام آزمون HbA1C بررسی خواهند شد) و نهایتا ارتقاء سطح کیفیت زندگی (که از طریق معیارهای عینی و ذهنی و پرسشنامه کیفیت زندگی بیماران دیابتی نوع 2 سنجش خواهد شد). این مطالعه بر اساس پارادایم تجربه گرایی منطقی Logical Empiricism جهت پاسخ دادن به سوالات پژوهشی مطرح شده طراحی و به مرحله اجرا در خواهد آمد. |
| اهداف اختصاصی | <p dir="RTL" style="margin-right:.25in">مقایسه شاخص کیفیت زندگی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 در 3 گروه مداخله، کنترل و یادآور، قبل و بعد از مداخله رفتاری چندوجهی</p>-<p dir="RTL" style="margin-right:.25in">مقایسه شاخص پیروی از درمان بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 در 3 گروه مداخله، کنترل و یادآور، قبل و بعد از مداخله رفتاری چندوجهی</p>-<p dir="RTL" style="margin-right:.25in">مقایسه شاخص خودتنظیمی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2در 3 گروه مداخله، کنترل و یادآور، قبل و بعد از مداخله رفتاری چندوجهی</p>-<p dir="RTL" style="margin-right:.5in">مقایسه شاخص <span dir="LTR">HbA1C</span> بیماران مبتلا به دیابت نوع 2در 3 گروه مداخله، کنترل و یادآور، قبل و بعد از مداخله رفتاری چندوجهی</p>-<p><span dir="RTL">تعیین عوامل رفتاری موثر بر شاخص های کیفیت زندگی، پیروی از درمان، خودتنظیمی و </span>HbA1C <span dir="RTL">در 3 گروه مداخله، کنترل و یادآور، قبل و بعد از مداخله رفتاری چندوجهی </span></p>-<p dir="RTL" style="margin-right:.5in">تعیین عوامل فردی موثر بر شاخص های کیفیت زندگی، پیروی از درمان، خودتنظیمی و <span dir="LTR">HbA1C</span> در 3 گروه مداخله، کنترل و یادآور، قبل و بعد از مداخله رفتاری چندوجهی</p>-<p><span dir="RTL">تعیین عوامل محیطی موثر بر شاخص های کیفیت زندگی، پیروی از درمان، خودتنظیمی و </span>HbA1C <span dir="RTL">در 3 گروه مداخله، کنترل و یادآور، قبل و بعد از مداخله رفتاری چندوجهی</span></p> |
| چکیده انگلیسی طرح | Impact of a multifaceted behavioral intervention program on promoting quality of life among patients with T2 diabetes residing in the city of khoy |
| کلمات کلیدی | رفتار: علمی: چیزی که موجود زنده را مستلزم کنش و پاسخ به محرک می نماید. هر گونه کنش آشکار که آگاهانه یا ناخودآگاه رخ داده و دارای بسامد (دفعات رخداد رفتار در یک دوره زمانی)، شدت و مدت قابل اندازه گیری باشد. هر نوع رفتار بوسیله عواملی در سطوح پنجگانه عوامل شخصی، عوامل بین فردی، عوامل نهادی یا سازمانی، عوامل اجتماعی و نهایتا عوامل مربوط به سیاست عمومی تحت تاثیر قرار می گیرد(8). عملی: رفتارهایی که در این مطالعه مد نظر هستند رفتارهایی هستند که بیمار مبتلا به دیابت باید انجام دهد تا بیماریش کنترل شود مثل کنترل رژیم غذایی، پیروی از رژیم درمانی و فعالیت فیزیکی منظم. تفاوت میزان عملکرد افراد قبل و بعد از مداخله سنجش خواهد شد. مداخله رفتاری چندوجهی: علمی: انجام مداخله بر اساس وجوه مختلف جهت ایجاد تغییر در رفتار عملی: منظور از مداخله رفتاری چندوجهی در این مطالعه، مداخله بر اساس مفاهیم تئوری شناخت اجتماعی، کنترل وضعیت خودتنظیمی، بررسی وضعیت پیروی از درمان و کنترل سطح شاخص خونی HbA1C بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 قبل و بعد از مداخله، جهت بررسی سطح کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 قبل و بعد از مداخله می باشد. کیفیت زندگی: علمی: کیفیت زندگی یک اصطلاح عمومی است که احساس همه جانبه رفاه، شامل جنبه های شادی و رضایتمندی در زندگی را به عنوان یک کل می رساند. جنبه های کیفیت زندگی افراد که می تواند به روشنی در سلامت فیزیکی یا روانی آنها موثر باشد کیفیت زندگی وابسته به سلامتی (HRQOL) آنها را تشکیل می دهد. مفهوم HRQOL را می توان هم در مورد سلامت یک شخص و هم در رابطه با سلامت یک جامعه به کار بست. در سطح شخصی HRQOL شامل ادراکات جسمی و روانی و همبستگی آنها، خطرات و شرایط سلامتی، وضعیت عملکرد، حمایت اجتماعی و وضع اجتماعی-اقتصادی فرد است. در سطح جامعه HRQOL شامل منابع، شرایط، سیاست ها و اعمالی است که ادراکات سلامتی یک جمعیت و وضعیت عملکرد آنها را تحت تاثیر قرار می دهد(8). عملی: در این مطالعه آموزش بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 بر اساس مفاهیم و ساختارهای تئوری شناخت اجتماعی، باعث افزایش سطح خودتنظیمی، پیروری از درمان، بهبود سطح شاخص خونی HbA1C و نهایتا بهبود کیفیت زندگی افراد خواهد شد. دیابت نوع 2: علمی: دیابت به گروهی از بیماری های متابولیکی گفته می شود که ویژگی مشترک آنها افزایش سطح قند خون (هایپرگلسیمی) به علت نقص در ترشح انسولین، یا نقص در عملکرد آن یا هر دو مورد است. دیابت به دو نوع اولیه و ثانویه تقسیم می شود: دیابت اولیه که خود شامل 3 نوع است؛ دیابت نوع 1، دیابت نوع 2 و دیابت بارداری و دیابت ثانویه. دیابت نوع 2 یک بیماری چند عاملی از جمله استعداد ژنتیکی و عوامل محیطی شامل عدم تحرک، تغذیه نامناسب و نمایه توده بدنی بالاست(1-3). عملی: در این مطالعه بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 که در کلنیک دیابت بیمارستان شهید مدنی شهرستان خوی پرونده مراقبت دارند انتخاب خواهند شد. تعيين کننده اجتماعي سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح | بیمار و جامعه |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| عبدالرضا شقاقی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| حیدر ندریان | مشاور |
| پروین سربخش | مشاور |
| لیلا جهانگیری | مشاور |
| حبیبه متین | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر برنامه ملی و بسته مراقبتی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2کشور نیاز به بازنگری داردمتن خبر کنترل دیابت و عوارض ناشی از آن صرفا از طریق شیوه های بالینی محور امکانپذیر نیست بلکه برای مراقبت بهینه از
بیمار بایستی تمام ابعاد زندگی وی، علیالخصوص بعد روانشناختی فرد مورد توجه قرار گیرد. همچنین برای دستیابی به
نتایج خوب و بهبود بروندادهای سلامتی تقویت خود مدیریتی در دیابت از طریق ابعاد شناختی فرد، حمایت اجتماعی،
حمایت خانوادگی، کمک افراد مهم و تأثیرگذار در زندگی فرد و بهبود نظام سلامت، تغییر دیدگاه پزشکان و مراقبین
سلامت در تأمین محیط حمایتگر امری ضروری است |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر برنامه های مراقبتی مبتنی بر مداخلات چند وجهی در بهبود مراقبت از بیماران مبتلا به دیابت نوع 2اثر گذار می باشدمتن خبر بر اساس نتایج این طرح پژوهشی بازنگری در برنامه مراقبتهای بیماران مبتلا به دیابت نوع 2و تقویت آنها در جهت توانمند
سازی بیماران برای خود مراقبتی می تواند بار ناشی از این بیماری و عوارض غیر قابل برگشت آن را کاهض دهد.
استفاده ازنتایج طرح همچنین می تواند در تدوین بسته مراقبت از بیماران مبتلا به دیابت و حتی سایر بیماری ها بویژه بیماری
های مزمن در نظام ارائه خدمات سلامت کشور می تواند صورت گیرد |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
