ارتباط بین فرهنگ ایمنی بیمار و رعایت شاخص های آن توسط پرسنل شاغل در بخش های اورژانس مراکز آموزشی-درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تبریز
The relationship between patient safety culture and compliance with its indicators staff in emergency departments Educational and health centers affiliated to Tabriz University of Medical Sciences
مجریان: مژگان لطفی
خلاصه روش اجرا: این مطالعه یک مطالعه مقطعی از نوع توصیفی همبستگی است. هدف این مطالعه بررسی فرهنگ ایمنی بیمار و ارتباط آن با رعایت شاخص های ایمنی بیمار در بخش اورژانس مراکز آموزشی-درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تبریز است. در این پژوهش فرهنگ ایمنی بر اساس اطلاعات بدست آمده از پرسنل مشغول به کار در بخش اورژانس بیمارستان های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تبریز ، با استفاده از پرسشنامه فرهنگ ایمنی HSOPSC و رعایت شاخص های ایمنی بر اساس چک لیست شاخص های ایمنی بیمار جمع آوری خواهد شد.پرسشنامه فرهنگ ایمنی به وسیله آژانس تحقیقات و کیفیت خدمات سلامت (Agency for Healthcare Research and Quality) در سال ۲۰۰۴ طراحی شده و تا کنون در سراسر جهان به عنوان ابزاری معتبر و جامع برای سنجش وضعیت فرهنگ ایمنی بیمار در بیمارستانها مورد استفاده قرار میگیرد. پرسش نامه مذکور دارای ۴۲ سؤال می باشد که ۱۲ بعد یا حیطه ی مختلف ایمنی بیمار را مورد سنجش قرار می دهد.این ابعاد شامل: درک کلی کارکنان از ایمنی بیمار، درک کارکنان از میزان گزارش اشتباهات و پاسخ غیر تنبیهی به اشتباهات، در ک کارکنان از فعالیت های مدیران مستقیم خود در رابطه با ارتقاء ایمنی در واحدهای کاری و در بیمارستان، درک کارکنان از اطلاعات مربوط به ارتقاء کیفیت در سازمان، درک کارکنان ا ز سطح کار تیمی در درون واحد کاری و در سطح بیمارستان، درک کارکنان از ارتباطات باز در واحد کاری و در بیمارستان، درک کارکنان از باز خورد و ارتباط با اشتباهات، درک کارکنان از تناسب تعداد پرستاران و حجم کاری، درک کارکنان از نحوه نقل و انتقال بیمار از یک واحد به واحد دیگر و همچنین در بردارنده دو سؤال ، یکی در مورد این که پاسخ دهندگان چه نمر ه ای را برای ایمنی بیمار در نظر می گیرند و دیگری این که، طی ۱۲ ماه گذشته چند مورد گزارش دهی خطا داشته اند، می باشد. و در آخر، اطلاعات مربوط به سابقه کار در بیمارستان، سابقه کار در واحد اخیر، ساعت کار در هفته، سابقه کار تخصصی، شغل و نوع تماس کاری با بیماران، جنس، سن و نوع استخدام گنجاند ه شده است . در این پرسش نامه برای بدست آوردن نظرات پاسخ دهندگان از مقیاس ۵ نقطه ای لیکرت استفاده شده است . در این مطالعه جهت بررسی رعایت شاخص های ایمنی بیمار از چک لیست شاخص های 9 گانه ایمنی بیمار که از طرف وزارت بهداشت ابلاغ شده است ، استفاده خواهد شد.این چک لیست شامل معیارهای تزریق ایمن،بهداشت دست،شناسایی بیمار،تلفیق دارویی،داروهای با هشدار بالا،سقوط از تخت،انتقال ایمن،اخذ رضایت آگاهانه در مورد پروسیجر های تهاجمی و اطمینان از اتصالات درست کاتترها و لوله ها می باشد که با گزینه های بله و خیر سنجیده خواهد شد. جهت انجام نمونه گیری محقق وارد محیط پژوهش شده و ابتدا اهداف مطالعه و فواید آن را برای پرسنل واجد شرایط توضیح می دهد و پس از اخذ رضایت آگاهانه،پرسشنامه ی فرهنگ ایمنی بیمار در اختیار آنها قرار گرفته و تکمیل خواهد گردید.چک لیست شاخص های ایمنی بیمار نیز توسط پژوهشگر و بوسیله ی مشاهده در 9 شیفت(صبح ، عصر و شب) و تا حدی که تمام پرسنل بخش از نظر شاخص های ایمنی مورد مشاهده قرار بگیرند، برای هر بیمارستان تکمیل خواهد شد. سپس داده ها کدبندی شده و با استفاده از نرم افزار SPSS ویرایش 24 مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرند.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 57675 |
| عنوان فارسی طرح | ارتباط بین فرهنگ ایمنی بیمار و رعایت شاخص های آن توسط پرسنل شاغل در بخش های اورژانس مراکز آموزشی-درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تبریز |
| عنوان لاتین طرح | The relationship between patient safety culture and compliance with its indicators staff in emergency departments Educational and health centers affiliated to Tabriz University of Medical Sciences |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | --- غیر اولویت دار (جزو اولویت های دانشگاه نمی باشد) |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | هزینه بسیار بالای تولید و ارائه خدمات بهداشتی و درمانی اهمیت ایمنی و حفظ آن را دو چندان می کند. انتشار گزارشات پیرامون عوارض و هزینه های نظام سلامت بر اثر نقصان ایمنی بیمار در جهان، لزوم اقدامات در این خصوص را بیش از پیش ضروری می سازد و نظام سلامت را ملزم به شناسایی وقایع تهدیدکننده ایمنی بیمار، تحلیل روند این وقایع، تدوین راه حل ها و اصلاح آنها می نماید. ساز و کارهای متعددی جهت کاهش وقایع ناگوار و ارتقا ایمنی بیمار وجود دارد اما پیاده سازی آن ها نیازمند مطالعه در خصوص شناسایی وضعیت موجود می باشد.در این خصوص اکثر مطالعات انجام شده تنها به توصیف فرهنگ ایمنی بیمار پرداخته است،اما تصویر واضحی از اینکه چگونه این فرهنگ می تواند با عملکرد افراد روی حسن انجام فرآیندها مرتبط باشدنشان نمی دهد.لذا این مطالعه با بررسی ارتباط بین فرهنگ ایمنی بیمار و رعایت شاخص های ایمنی به این سوال پاسخ خواهد داد.بویژه که در روش بررسی عملکرد پرسنل بجای تمرکز بر دیدگاه آنها به تنهایی، نحوه ی عملکرد آنها از طریق چک لیست مورد مشاهده قرار خواهد گرفت |
| اهداف اختصاصی | <p><span dir="RTL">تعیین فرهنگ ایمنی بیمار از دیدگاه پرسنل اورژانس</span></p>-<p><span dir="RTL">تعیین میزان رعایت شاخص های ایمنی بیمار از طرف پرسنل اورژانس</span></p>-<p><span dir="RTL">تعیین ارتباط بین فرهنگ ایمنی بیمار و میزان رعایت شاخص های ایمنی بیمار</span></p> |
| چکیده انگلیسی طرح | - |
| کلمات کلیدی | -فرهنگ ایمنی تعریف (نظری): فرهنگ ایمنی زیر مجموعه ای از فرهنگ سازمانی است که عقاید و ارزش ها به طور خاص منعکس کننده سلامت و ایمنی می باشند(37). تعریف (عملی): در این مطالعه فرهنگ ایمنی بیمار در بخش های اورژانس بیمارستان ها با استفاده از پرسشنامه پیمایش فرهنگ ایمنی بیمار (HSOPSC ) که توسط آژانس تحقیقات و کیفیت خدمات سلامت در سال 2004 طراحی شده سنجیده می شود. پرسش نامه مذکور دارای ۴۲ سؤال می باشد که ۱۲ بعد یا حیطه ی مختلف ایمنی بیمار را مورد سنجش قرار می دهد.این ابعاد شامل: درک کلی کارکنان از ایمنی بیمار، درک کارکنان از میزان گزارش اشتباهات و پاسخ غیر تنبیهی به اشتباهات، در ک کارکنان از فعالیت های مدیران مستقیم خود در رابطه با ارتقاء ایمنی در واحدهای کاری و در بیمارستان، درک کارکنان از اطلاعات مربوط به ارتقاء کیفیت در سازمان، درک کارکنان ا ز سطح کار تیمی در درون واحد کاری و در سطح بیمارستان، درک کارکنان از ارتباطات باز در واحد کاری و در بیمارستان، درک کارکنان از باز خورد و ارتباط با اشتباهات، درک کارکنان از تناسب تعداد پرستاران و حجم کاری، درک کارکنان از نحوه نقل و انتقال بیمار از یک واحد به واحد دیگر و همچنین در بردارنده دو سؤال ، یکی در مورد این که پاسخ دهندگان چه نمر ه ای را برا ی ایمنی بیمار در نظر می گیرند و دیگری این که، طی ۱۲ ماه گذشته چند مورد گزارش دهی خطا داشته اند، می باشد. و در آخر، اطلاعات مربوط به سابقه کار در بیمارستان، سابقه کار در واحد اخیر، ساعت کار در هفته، سابقه کار تخصصی، شغل و نوع تماس کاری با بیماران، جنس، سن و نوع استخدام گنجاند ه شده است. در این پرسش نامه برای بدست آوردن نظرات پاسخ دهندگان از مقیاس ۵ نقطه ای لیکرت استفاده شده است. سؤالات پرسش نامه طبق پرسش نامه طراحی شد ه توسط آژانس کیفیت و تحقیقات بهداشتی آمریکا در درون ابعاد گروه بندی شده اند. طوری که چند تا از سؤالات با همدیگر تشکیل یک بعد، از ابعاد دوازده گانه فرهنگ ایمنی بیمار را می دهند. جواب های کاملا موافقم / موافقم و اغلب اوقات / همیشه، به عنوان پاسخ های مثبت برای سؤالات مثبت و جواب های کاملا مخالفم/ مخالفم و هرگز / به ندرت نیز به عنوان پاسخ ها ی مثبت برای سؤالات منفی تلقی می شوند. در نهایت سطح هر بعد یا حیطه با جمع کردن درصد پاسخ های مثبت به هر سؤال و تقسیم آن بر تعداد سؤالات هر بعد یا حیطه محاسبه و استخرا ج می شوند.(33) مطالعه مقری و همکاران روایی و پایایی این پرسشنامه را برای کار در ایران تایید کرده است(38)این پرسشنامه از پایگاه بهبود خدمات سلامت به نشانی healthcareimprovement.ir خریداری گردید. -اورژانس: تعریف (نظری): اورژانس به محلی گفته میشود که خدمات پزشکی اورژانس به بیماران ارائه میشود. (39). تعریف (عملی): در این مطالعه منظور از اورژانس ، تمامی بخش های اورژانس بیمارستان های آموزشی دانشگاه های علوم پزشکی تبریز می باشد -شاخص های ایمنی بیمار: تعریف(نظری): مقیاس هایی هستند که بطور مستقیم یا غیر مستقیم حوادث ناگوار قابل پیشگیری و کیفیت نتایج را پایش میکنند(40). تعریف (عملی): در این مطالعه از چک لیست تهیه شده در خصوص شاخص های 9 گانه ایمنی بیمار که از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ابلاغ شده است، استفاده خواهد شد.این چک لیست شامل معیارهای تزریق ایمن، بهداشت دست، شناسایی بیمار، تلفیق دارویی، داروهای با هشدار بالا، سقوط از تخت، انتقال ایمن، اخذ رضایت آگاهانه در مورد پروسیجر های تهاجمی و اطمینان از اتصالات درست کاتترها و لوله ها می باشد که با گزینه های بله و خیر سنجیده خواهد شد. چک لیست شاخص های ایمنی بیمار برای هر بیمارستان بوسیله ی مشاهده در 9 شیفت(صبح ، عصر و شب) و تا حدی که تمام پرسنل بخش از نظر شاخص های ایمنی مورد مشاهده قرار بگیرند، تکمیل می گردد و در صورتی که هر معیار در بیش از 50 درصد موارد رعایت شود گزینه بله انتخاب می گردد |
| ذینفعان نتایج طرح | با توجه به اینکه هدف از انجام این مطالعه بررسی ارتباط بین فرهنگ ایمنی بیمار و رعایت شاخص های ایمنی بیمار توسط پرسنل بخش اورژانس می باشد، نتایج حاصل از آن می تواند مشکلات مربوط به ابعاد مختلف فرهنگ ایمنی و عملکردها و فعالیت های ضعیف مرتبط با رعایت شاخص های ایمنی را مشخص نموده و زمینه لازم برای اصلاح فرآیندها و نقاط ضعف موجود در جهت بهبود وضعیت ایمنی در بخش های اورژانس را فراهم سازد. به این ترتیب با افزایش سطح ایمنی بیمارستان میزان هزینه ها و خسارات ناشی از نقصان های ایمنی به حداقل رسیده که این امر نیز سبب کاهش هزینه ها و ایجاد منفعت برای آحاد جامعه می شود |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| مژگان لطفی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| احمد میرزاآقازاده عطاری | مشاور |
| زهرا شیخ علیپور | مشاور |
| ابوالفضل فرسرایی | دانشجوی مالک پایان نامه |
| فضا ویرانی ایلخچی | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر فرهنگ ایمنی بیمار در بخش های اورژانس در سطح پایین قرار دارد ولی براساس نتایج آماری میزان رعایت شاخص های ایمنی بیمار در سطح مطلوبی می باشد.متن خبر مطالعات انجام شده در حوزه ایمنی بیمار نشان میدهد که احتمال وقوع خطا و اشتباهات پزشکی در بخش اورژانس بیشتر از سایر بخشها است. به همین دلیل ارزیابی عواملی که احتمالا با وقوع این مشکلات در بخش اورژانس مرتبط هستند، از اهمیت بالایی برخوردار است. لذا این مطالعه با هدف بررسی ارتباط بین فرهنگ ایمنی بیمار و رعایت شاخص های آن توسط پرسنل شاغل در بخش های اورژانس مراکز آموزشی و درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام گردید.فرهنگ ایمنی بیمار در بخش های اورژانس در سطح پایین قرار داشت ولی براساس نتایج آماری میزان رعایت شاخص های ایمنی بیمار در سطح مطلوبی می باشد. امید آن می رود که یافته های حاصل از این پژوهش در حیطه های مختلف بالینی و آموزشی پرستاری وحیطه های مدیریت و پژوهش پرستاری مورد استفاده قرار می گیرد.باید در نظر داشت فراهم ساختن شرایط ایمن در بخش های اورژانس بدلیل پیچیدگی ارائه مراقبت، وجود ازدحام زیاد و شرایط خاص آن بسیار چالش برانگیز است و بروز خطا در چنین محیط پرخطر و پیچیده ای اجتناب ناپذیر است. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر فرهنگ ایمنی بیمار در بخش های اورژانس در سطح پایین قرار دارد ولی براساس نتایج آماری میزان رعایت شاخص های ایمنی بیمار در سطح مطلوبی می باشد.متن خبر مطالعات انجام شده در حوزه ایمنی بیمار نشان میدهد که احتمال وقوع خطا و اشتباهات پزشکی در بخش اورژانس بیشتر از سایر بخشها است. به همین دلیل ارزیابی عواملی که احتمالا با وقوع این مشکلات در بخش اورژانس مرتبط هستند، از اهمیت بالایی برخوردار است. لذا این مطالعه با هدف بررسی ارتباط بین فرهنگ ایمنی بیمار و رعایت شاخص های آن توسط پرسنل شاغل در بخش های اورژانس مراکز آموزشی و درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام گردید.فرهنگ ایمنی بیمار در بخش های اورژانس در سطح پایین قرار داشت ولی براساس نتایج آماری میزان رعایت شاخص های ایمنی بیمار در سطح مطلوبی می باشد. امید آن می رود که یافته های حاصل از این پژوهش در حیطه های مختلف بالینی و آموزشی پرستاری وحیطه های مدیریت و پژوهش پرستاری مورد استفاده قرار می گیرد.از آن جا که پرستاران در مقایسه با سایر پرسنل وقت بیش تری را با بیماران صرف می کنند فراهم نمودن شرایط ایمنی برای بیمار جایگاه منحصر به فردی دارد. یکی از عواملی که منجر به ارتقاء و بهبود ایمنی بیمار در بیمارستان می شود فرهنگ ایمنی بیمار است زیرا فرهنگ ایمنی مثبت و قوی منجر به بهبود عملکرد پرستاران میشود. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر فرهنگ ایمنی بیمار در بخش های اورژانس در سطح پایین قرار دارد ولی براساس نتایج آماری میزان رعایت شاخص های ایمنی بیمار در سطح مطلوبی می باشد.متن خبر مطالعات انجام شده در حوزه ایمنی بیمار نشان میدهد که احتمال وقوع خطا و اشتباهات پزشکی در بخش اورژانس بیشتر از سایر بخشها است. به همین دلیل ارزیابی عواملی که احتمالا با وقوع این مشکلات در بخش اورژانس مرتبط هستند، از اهمیت بالایی برخوردار است. لذا این مطالعه با هدف بررسی ارتباط بین فرهنگ ایمنی بیمار و رعایت شاخص های آن توسط پرسنل شاغل در بخش های اورژانس مراکز آموزشی و درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام گردید.فرهنگ ایمنی بیمار در بخش های اورژانس در سطح پایین قرار داشت ولی براساس نتایج آماری میزان رعایت شاخص های ایمنی بیمار در سطح مطلوبی می باشد. امید آن می رود که یافته های حاصل از این پژوهش در حیطه های مختلف بالینی و آموزشی پرستاری وحیطه های مدیریت و پژوهش پرستاری مورد استفاده قرار می گیرد. مدیریت می تواند پس از ارزیابی فرهنگ ایمنی بیمار با استفاده از پرسشنامه فرهنگ ایمنی نقاط ضعف فرهنگ ایمنی بیمار را مشخص کند و سپس با توجه به حیطه هایی که از ضعف برخوردار هستند راهکارهای برنامه ریزی شده ای را جهت ارتقاء و بهبود ایمنی بیمار و بیمارستان ارائه دهند. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر -متن خبر - |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
