همبستگی هوش اخلاقی با اقدام به خودکشی در بیماران مراجعه کننده به اورژانس بیمارستان سینا-تبریز

مجریان: فرزاد رحمانی , علی استادی

خلاصه روش اجرا: این مطالعه یک مطالعه مورد-شاهدی می باشد و در محل بخش اورژانس مرکز آموزشی درمانی سینا تبریز در طول سال 1396 انجام خواهد شد. حجم نمونه براساس نتایج مطالعه پایلوت تعیین خواهد شد. بدین صورت که بعد از انجام مطالعه بر روی 60 نفر (30 بیمار با اقدام به خودکشی و 30 نفر بدون اقدام به خودکشی) نتایج به دست آمده آنالیز خواهد شد و براساس میانگین و انحراف معیار به دست آمده در دو گروه برای امتیاز هوش اخلاقی، حجم نمونه نهایی با استفاده از نرم افزار G power با ضریب اطمینان 95/0، power=0.80 و میزان آلفا 05/0 تعیین خواهد شد. معیارهای ورود به مطالعه در گروه مورد شامل بیماران با سن بالای 18 سال و خودکشی توسط مصرف بیش از حد قرص، خوردن مواد سوزاننده و یا سموم گیاهی و ابراز خود فرد برای اقدام به خودکشی و هوشیاری کامل می باشد. معیارهای ورود به مطالعه در گروه شاهد شامل تمام افرادی است که سابقه اقدام به خودکشی نداشته و در هوشیاری کامل به سر می برند و با شکایات دیگری به جز سوئ مصرف مواد یا مسمومیت داروئی و خودکشی به اورژانس مراجعه نموده اند. شرایط خروج از مطالعه برای هر دو گروه مورد و شاهد، شامل بیسواد بودن، عدم توانائی صحبت کردن، ابتلا به بیماریهای روانی بر اساس خودگزارش¬دهی بیمار و همچنین کسب نمره 15 و یا بیشتر از آن در پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ-12) در گروه کنترل و عدم رضایت به شرکت در مطالعه می باشد. بعد از در نظر گرفتن معیارهای ورود، بیماران هر دو گروه انتخاب شده و وارد مطالعه خواهند شد. سپس بیمارانی که بیسواد بوده، قادر به صحبت کردن نمی¬باشند و دارای سابقه بیماری روانی بر اساس خودگزارش¬دهی داشته باشند، از مطالعه خارج می¬شوند. برای ارزیابی سلامت روان بیماران هر دو گروه، از پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ-12) استفاده خواهد شد. این پرسشنامه در سـال 1972 توسـط گلـدبرگ و بـه منظـور شناسایی اختلالات روانی در مراکز و محـیط¬هـا ی مختلـف تدوین شده است. سـؤال¬هـا ی پرسشـنامه کـه بـه بررسـی وضعیت روانـی فـرد در چهـار هفتـه (یـک مـاه ) اخیـر می¬¬پردازد، دربرگیرنده نشانه¬هایی مثل افکـار و احساسـات نابهنجار و جنبه¬هایی از رفتار قابل مشاهده می¬باشد. به همین جهت سؤال¬ها بر موقعیت «اینجا و اکنون» تاکید دارد. پرسشـنامه سـلامت عمومی (GHQ) شناخته شده¬ترین ابزار غربالگری تاکنـون در دنیای روانپزشکی و علوم رفتاری و روانشناسـی اسـت (14). پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ-12) شـامل 12 سـؤال از 60 سـؤال است که همانند فرم¬های دیگر، هر یـک از سؤال¬های آن شدت مشکلات روانی را در چند هفتـه اخیـر می¬سنجد. گزینه های پاسخ بصورت اصلا (نمره صفر)، مثل همیشه (نمره یک)، بیشتر از همیشه (نمره دو) و خیلی بیشتر از همیشه (نمره 3) می باشد. بیمارانی که در گروه کنترل نمره ارزیابی سلامت عمومی آنها 15 یا بیشتر از 15 باشد، از مطالعه خارج خواهند شد (15). پرسشنامه اصلی شامل دو قسمت می باشد. قسمت اول مربوط به مشخصات دموگرافیک شامل سن، جنس، وضعیت تاهل، نوع داروی مصرفی جهت خودکشی، سابقه اقدام به خودکشی، سطح سواد فرد، شغل فرد، محل زندگی (شهر/روستا) می باشد. قسمت دوم پرسشنامه مربوط به هوش اخلاقی می باشد. از نظر متغیرهای دموگرافیک بین دو گروه همسان سازی صورت خواهد پذیرفت. قسمت سوم شامل پرسشنامه هوش اخلاقی توسط lennick و kierl در سال 2005 تهیه و در سال 1389 روائی و پایائی پرسشنامه هوش اخلاقی در مطالعه آراسته و همکاران تائید شده است (1). روائی آن در مطالعه فوق تائید شده و میزان آلفای کرونباخ برای تائید پایائی 896/0 به دست آمده است (1). سوالات مربوط به پرسشنامه توسط یک فرد ثابت و آموزش دیده از تمام بیماران صورت می گیرد پرسشنامه هوش اخلاقی، دارای 40 سوال بوده و هدف آن بررسی ابعاد مختلف هوش عاطفی مانند عمل کردن مبتنی بر اصول، ارزشهاوباورها،راستگویی، استقامت و پافشاری برای حق، وفای به عهد، مسئولیت پذیری برای تصمیمات شخصی، اقرار به اشتباهات و شکستها،قبولمسئولیت برای خدمت به دیگران، اهمیت خود جوش به دیگران، توانایی در بخشش اشتباهات خود و دیگران می باشد. در هر یک از این ابعاد 4 سوال مطرح شده است. شیوه نمره دهی براساس امتیاز لیکرت بصورت هرگز (1 امتیاز)، به ندرت (2 امتیاز)، بعضی اوقات (3 امتیاز)، در بیشتر موارد (4 امتیاز) و در همه مواقع (5 امتیاز) می باشد. نمرات بالاتر در هر بعد نشان دهنده توانایییشتر فرد پاسخ دهنده در آن بعد خواهد بود.