| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 57639 |
| عنوان فارسی طرح | مشاوره بردلبستگی مادری- جنینی در زنان با حاملگی برنامه ریزی نشده: یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده |
| عنوان لاتین طرح | Effectiveness of counselling on the maternal- fetal attachment among women with unintended pregnancy: a randomized controlled trial |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | حاملگی های پرخطر |
| نوع مطالعه | کارآزمایی بالینی (Clinical Trial) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | در طی 9 ماه حاملگی هم جنین از نظر فیزیکی تکامل می¬یابد و هم گذر زن به مرحله والدی اتفاق می¬افتد که یک اتفاق مهم و پراسترس می¬باشد که پیامدهای متعددی برای مادران اعم از روانی، خانوادگی و اقتصادی دارد. یکی از عواملی که در داشتن تجربه مثبت و یا منفی در دوران گذر افراد به مرحله والدی می¬تواند نقش داشته¬باشد، برنامه ریزی شده و یا برنامه ریزی نشده بودن حاملگی است. 80 میلیون از حاملگی¬های جهان برنامه ریزی نشده هستند و در ایران 6/30% از حاملگی¬¬ها بی برنامه می¬باشند. حاملگی بی¬برنامه (Unintended Pregnancy) به حاملگی گفته می¬شود که مادر به هیچ وجه قصد بچه¬دار شدن و یا داشتن بچه¬ی بیشتر را ندارد (Unwanted) و یا قصد بچه¬دار شدن دارد ولی نه در زمان فعلی(Mistimed)؛ در مقابل حاملگی خواسته حاملگی است که درست در زمان برنامه¬ریزی شده (مورد انتظار) و یا دیرتر از زمان مورد انتظار (در زوجینی که ناباروری دارند و یا به سختی باردار می¬شوند) رخ می¬دهد. حاملگی برنامه ریزی نشده ارتباط مستقیمی با افزایش افسردگی و اضطراب دارد، که این اختلالات روانشناختی در طول حاملگی و پس از زایمان روی تطابق زنان در طی گذر به مرحله والدی تاثیر منفی می¬گذارد. خواست زنان برای حاملگی با رفتار های مرتبط با سلامتی و پیامدهای زایمانی ارتباط دارد، به طوری که رفتارهای ناسالم پری¬ناتال در زنان با حاملگی برنامه ریزی نشده بیشتر است و ممکن است این نوع رفتار حتی بعد از تثبیت بارداری تداوم یابد؛ این زنان اولین ویزیت پره¬ناتال سه ماهه اول بارداری را به تاخیر می¬اندازند که این تاخیر با احساس منفی نسبت به حاملگی در ارتباط است؛ در حاملگی برنامه ریزی نشده، مادران 2 برابر بیشتر در معرض مصرف سیگار در سه ماهه اول بارداری قرار دارند و از طرفی فقط 15 درصد از این زنان با وجود توصیه به مصرف اسید فولیک، این دارو را مصرف می¬کنند؛ از آنجایی¬که افسردگی پس از زایمان در زنان با حاملگی برنامه ریزی نشده بیشتر از زنان با حاملگی برنامه ریزی شده است، در نتیجه این زنان با احتمال کمتری شیردهی را با موفقیت ادامه می¬دهند، در نتیجه نوزادان حاصل از حاملگی برنامه ریزی نشده در معرض تغذیه ناکافی با شیر مادر قرار دارند. احتمال مرگ نوزادان حاصل از حاملگی بی برنامه در دوران نوزادی و بعد از آن بالاتر است. از عوارض دیگر حاملگی برنامه ریزی نشده می¬توان به سقط، ناهنجاری¬ها، زایمان پره¬ترم، وزن کم هنگام تولد و وزن کم نسبت به سن حاملگی اشاره کرد. رشد ادراک، رفتار و احساسات کودکان به منابع در دسترس موجود در خانواده و محیط بستگی دارد که بی برنامه بودن حاملگی می تواند اثر منفی روی این منابع داشته باشد. رفتار و خلق و خوی مادر با شیرخواران ناخواسته و Mistimed نسبت به شیرخواران خواسته نامطلوب¬تر است و در بزرگسالی این کودکان رفتار مستبدانه¬تری را از والدین خود نسبت به کودکان خواسته دریافت می¬کنند، که این باعث ایجاد تفاوت زیاد بین کودکان خواسته و ناخواسته می¬شود که معدودی از این تفاوت¬ها این است که: کودکان حاصل از حاملگی برنامه ریزی نشده کوتاه قدتر از کودکان حاصل از حامگی برنامه ریزی شده هستند، مشکلات زیادی را از نظر سلامتی و رفتاری از خود بروز می دهند؛ موفقیت¬های تحصیلی کمی دارند و بیشتر از سایر کودکان مورد تجاوز و تعارض قرار می¬گیرند. رابطه بین مادر و کودکش از پیش از تولد شروع می¬شود که این رابطه بین مادر و جنین را دلبستگی پیش از تولد می¬نامند. دلبستگی پیش از تولد یک مفهوم ذهنی است که رابطه هیجانی بین مادر حامله و جنین¬اش را نشان می¬دهد و به توانایی ادراکی و احساسی مادر از تصور وجود موجودی دیگر در درونش بستگی دارد. این دلبستگی از ابتدای بارداری شروع می¬شود و در طی سه ماهه دوم احساس علاقه و دلبستگی به حداکثر میزان خود می¬رسد. دلبستگی مادری- جنینی باعث ظهور رفتارهای سالم مراقبتی و بهداشتی، دوری از عوامل آسیب¬رسان به جنین و تسهیل پذیرش نقش مادری می¬شود و در پیشگیری از افسردگی نقش مهمی دارد. دلبستگی قبل از تولد پیشگویی¬کننده دلبستگی بعد از تولد می¬باشد؛ به طوریکه هر چقدر دلبستگی مادری- جنینی بهتر باشد، تکامل هیجانی، شناختی و اجتماعی کودک نیز بهتر خواهد بود. این دلبستگی و عاطفه بالا همچنین باعث سازگاری بهتر بعد از زایمان، بالا رفتن اعتماد به نفس والدین، واکنش مثبت به رفتارهای شیرخوار تازه متولد شده، همکاری اعضای خانواده و کاهش حسادت خواهر و برادرهای کودک می شود. مطالعات نشان داده¬اند که حاملگی برنامه¬ریزی نشده از عوامل موثر بر دلبستگی مادری- جنینی است. با توجه به اینکه حدود نیمی از زنان واقع در سنین باروری حاملگی ناخواسته را تجربه می¬کنند و حدود 39% از تولدها ناخواسته و Mistimed هستند و از آنجایی که این زایمان¬ها اکثراً در زنان کم سواد و کم درآمد دیده می¬شود، باید سیاست¬های اجرایی خاصی اتخاذ کرد که با مداخله¬های برنامه¬ریزی شده، شرایط نامساعدی را که مادران و جنین و کودکان حاصل از این حاملگی، متحمل می¬شوند را تخفیف داد. طبق مطالعه¬ای، آموزش¬¬های قبل از تولد، بر دلبستگی مادری-جنینی و سازگاری با نیاز های روانشناختی مادر در طول بارداری موثر بوده است، اما طبق جستجوی محقق در این پژوهش، مطالعه¬ای یافت نشد که به بررسی تأثیر مداخله مشاوره¬ای بر دلبستگی مادری-جنینی در بین مادران با حاملگی برنامه ریزی نشده بپردازد، بنابراین بر آن شدیم تا تاثیر مشاوره را بر میزان دلبستگی مادری- جنینی در زنان با حاملگی Unintended بررسی کنیم تا در آینده با اتخاذ سیاست¬های مناسب مراقبتی برای این دسته از زنان، هم به حمایت روانی از مادران پرداخته شود و هم تضمینی برای رشد شخصیتی و جسمی و روانی سالم کودکان در آینده باشد. |
| اهداف اختصاصی | <p dir="RTL"><strong>هدف اختصاصی طرح</strong></p> <p dir="RTL">1)مقایسه میانگین نمره دلبستگی مادری - جنینی در دو گروه مداخله (دریافت کننده مشاوره) و کنترل در چهار هفته بعد از اتمام مداخله با کنترل نمره پایه</p>-<p dir="RTL"><strong>ج) اهداف فرعی طرح</strong></p> <p dir="RTL">1)مقایسه میانگین نمره اضطراب در دو گروه مداخله (دریافت کننده مشاوره) و کنترل در چهار هفته بعد از اتمام مداخله با کنترل نمره پایه</p> <p dir="RTL">2) مقایسه میانگین نمره افسردگی در دو گروه مداخله (دریافت کننده مشاوره) وکنترل در چهار هفته بعد از اتمام مداخله با کنترل نمره پایه</p> <p dir="RTL"> </p> |
| چکیده انگلیسی طرح | This randomized controlled clinical trial will be conducted on 80 pregnant women aged 15-49 with unplanned pregnancies referring to densely populated health-treatment centers in Ardabil city at different socioeconomic levels After obtaining permission from the Ethics Committee of Tabriz University of Medical Sciences and registering the study in the Clinical Trial Registration Center (IRCT), and coordinating and obtaining permission from the Ardabil City Health Center, sampling will be carried out. The researcher will visit the centers and bases to select women who have referred for second trimester care (18-24 weeks) And their pregnancy, according to their own statement, is unplanned. After introducing the researcher, stating the general objectives of the study, and briefly explaining the steps of conducting the research, the initial registration of women interested in participating in the study will be carried out. |
| کلمات کلیدی | حاملگی برنامه ریزی نشده تعریف نظری: حاملگی برنامه ریزی نشده(Unintended pregnancy) به حاملگی گفته می¬شود که مادر به هیچ وجه قصد بچه¬دار شدن و یا داشتن بچه¬ی بیشتر را ندارد (Unwanted) و یا قصد بچه¬دار شدن دارد ولی نه در زمان فعلی (10-12) (Mistimed) تعریف عملی: طبق اظهار مادران، در زمان مطالعه زودتر از زمان پیش بینی شده باردار هستند(Mistimed) و یا اصلا تمایلی به بارداری چه در زمان فعلی و یا حتی در آینده نداشته اند(unwanted) . دلبستگی مادری- جنینی تعریف نظری: رفتارهای متعهدانه مادر به جنین که به صورت وابستگی و علاقه به کودکی که هنوز به دنیا نیامده است بیان می¬شود(50). تعریف عملی: در این مطالعه از پرسشنامه(Mother-Fetal Attachment Scale)MFAS برای ارزیابی دلبستگی مادری- جنینی استفاده می¬شود، این ابزار دارای 24سوال است که هر سوال از 1 تا 5 نمره گذاری می¬شود؛. (قطعاً بلی 5، بلی 4، مطمئن نیستم 3، خیر 2، قطعاً خیر 1). فقط در مورد بند 22 نمرهگذاری عکس میگردد، یعنی: (قطعاً بلی 1، بلی 2، مطمئن نیستم 3، خیر 4، قطعاً خیر 5). میانگین نمرات با تقسیم کل نمرات بر تعداد آیتم¬ها محاسبه می¬شود. حداقل امتیاز کسب شده 24 و حداکثر امتیاز 120 می باشد که امتیاز بیشتر بیانگر دلبستگی بیشتر است(51) مشاوره تعریف نظری: مشاوره یعنی کمک به فرد تا بر مشکلات و دیسترس¬های خود فائق آید و شرایطی برای درک انگیزه و توانایی او فراهم شود تا راهی برای سازگاری و تغییر در افکار و رفتار خود پیدا کند (52). تعریف عملی: در این مطالعه هدف از مشاوره، تشکیل جلسات مشاوره به صورت گروهی و با هدف ایجاد دلبستگی در زنان با حاملگی ناخواسته میباشد که طی برنامه طراحی شده و به اجرا در خواهد آمد. تعداد 6 جلسه مشاوره گروهی شامل: یک جلسۀ مشاورۀ گروهی همراه با معارفه و آشنایی (30 دقیقه) و 5 جلسه مشاوره گروهی (90 دقیقه و در گروه های 7-10 نفره) در فواصل زمانی یک هفته و طی شش هفتۀ متوالی اجرا خواهد شد و یک الی سه جلسه مشاوره انفرادی می باشد. رئوس محتوای جلسات مشاوره شامل: بیان تغییرات فیزیولوژیک، آناتومی و هورمونی در طی بارداری و راهکار هایی برای تطبیق بیشتر در بارداری و عوارض بارداری برنامه ریزی نشده روی مادر و جنین ، تداوم عوارض آن بعد از زایمان و اهمیت دلبستگی مادر و جنین در طی بارداری؛ آشنایی با رشد و نمو جنین در طی مراحل بارداری و تاثیر تغذیه و مراقبت های بارداری روی سلامت مادر و جنین؛ علائم و نشانه های خطر در بارداری و درمان آن¬ها ، چگونگی شکل¬گیری دلبستگی مادر و جنین و ... خواهدبود. اضطراب: تعریف نظری: اختلال عصبی که با ناراحتی و نگرانی بیش از اندازه مشخص می¬شود. به طور نمونه رفتارهای وسواسی و یا حملات پانیک مواردی از اختلالات اضطرابی هستند (53). تعریف عملی:در این مطالعه برای سنجش میزان اضطراب از پرسشنامه اشپیل¬برگر استفاده خواهد شد. این پرسشنامه شامل 40 سوال و به صورت دو قسمت، قسمت اول مربوط به حالت اضطرابی فرد (اضطراب آشکار) و شامل 20 سؤال با مقیاس 4 درجه¬ا¬ی لیکرت (هرگز تا خیلی زیاد) است که به هر یک از گزینه¬ها به ترتیب ¬(امتیاز 0 تا 3¬) داده می¬شود. قسمت دوم پرسشنامه اشپیل¬برگر نیز دارای 20 سؤال¬ (21 تا 40¬) که دارای مقیاس 4 درجه¬ای لیکرت¬ (تقریباً هرگز تا تقریباً همیشه¬) می¬باشد که به منظور اندازه¬گیری اضطراب صفت فرد ¬(اضطراب پنهان¬) بوده که به هر یک از گزینه¬ها به ترتیب¬ (امتیاز 0 تا 3¬) داده می¬شود. به سؤالات شماره 1، 2، 5، 8، 10، 11، 15، 16، 19، 20، 21، 23، 26، 27، 30، 33، 34، 36، 39 امتیاز معکوس داده می¬شود. امتیازات برای هر دو قسمت اضطراب پنهان و آشکار جمع و به طور جداگانه خواهدشد. افسردگی تعریف نظری: حالت روانی که با احساس شدید اندوه و دلمردگی مشخص می¬شود و به طور معمول با احساس بی¬کفایتی و گناه، انرژی کم و اختلال در خواب و یا اشتها همراه است (53). تعریف عملی: در این مطالعه از پرسشنامه افسردگی ادینبرگ (The Edinburgh Postnatal Depression Scale)جهت تخمین افسردگی استفاده می¬شود که دارای 10 گویه بر اساس مقیاس 4 درجه¬ای لیکرت می باشد. به هر سؤال این پرسشنامه بر اساس پاسخ داده¬شده، امتیاز صفرتا 3 تعلق می¬گیرد؛ بنابراین حداقل نمره آن صفر و حداکثر نمره آن 30 می¬باشد. در این تحقیق نمره بیشتر از 12 به عنوان افسردگی در نظر گرفته خواهدشد. جواني جمعيت - سقط |
| ذینفعان نتایج طرح | زنان با حاملگی برنامه ریزی نشده، کودکان حاصل از حاملگی بی برنامه، خانواده¬های این زنان/ سیستم بهداشتی و درمانی کشور/ دولت و جامعه از ذینفعان نتایج طرح هستند. با توجه به اینکه حاملگی بی برنامه زنان و خانوادشان را دچار بحران می¬کند، حمایت از آنها در این شرایط کمکی بزرگی برای اتخاذ رفتار و مدیریت صحیح در برابر حاملگی فعلی و زایمان و تغییرات آتی زندگی¬شان می¬باشد، از طرفی کودکان حاصل از این نوع از بارداری¬ها در صورت اجرای این برنامه مشاوره¬ای از حق طبیعی توجه و امکانات رشد و تکاملی برخوردار شده و از نظر شخصیت و کارایی فرد مفیدی برای خانواده و جامعه خواهند بود. سیستم بهداشتی سالیانه متضرر میزان بالایی از عواقب حاملگی بی برنامه از جمله سقط¬های غیرقانونی و عفونی می¬باشد و از طرف دیگر به علت عدم انگیزه این مادران برای مراقبت¬های دوران بارداری و عدم همکاریشان خطر زایمان پره¬ترم، مرگ نوزادی، مرگ مادری و سایر موارد افزایش چشمگیری می¬یابد که در صورت اتخاذ یک سیاست مشاوره¬ای و بسته مراقبتی ویژه برای این زنان میزان خسارت وارده به پیکره نظام بهداشت و سلامت کشور کاهش چشمگیری می¬یابد. هزینه ای که دولت جهت بخش درمانی سیستم بهداشتی می¬کند بسیار زیاد و کمرشکن است که با رویکردهای پیشگیرانه و حمایتی صرفه¬جویی چشمگیری در هزینه¬های دولتی خواهد شد. هر جامعه نیازمند نیروهای انسانی سالم و کارآمد با بهداشت جسمی و ذهنی جهت پیشرفت و سلامت پیکره¬اش می¬باشد که اگر به این امر در زمان پیش از تولد توجه شود تضمینی برای بقای جامعه¬ای سالم و قدرتمند است. |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| مژگان میرغفوروند | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| سکینه محمد علیزاده چرندابی | همکار اصلی |
| فاطمه اکرامی | دانشجوی مالک پایان نامه |
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر دلبستگی مادری- جنینی در زنان مورد مطالعه که مشاوره دریافت کردند بالا و افسردگی و اضطراب کمتر بودمتن خبر سیستم بهداشتی سالیانه متضرر میزان بالایی از عواقب حاملگی بی برنامه از جمله سقط های غیرقانونی وعفونی می شود، حاملگی برنامه ریزی نشده ارتباط مستقیمی با پایین بودن دلبستگی مادری- جنینی ومیزان بالای افسردگی و اضطراب دارد. با توجه به عوارض این حاملگی ها و محدود بودن پژوهش های انجام گرفته در این زمینه این مطالعه را در سال های 95-96 در شهر اردبیل انجام دادیم به این صورت که بر روی 80 زن باردار با حاملگی برنامه ریزی نشده اثر مشاوره بر دلبستگی مادری- جنینی و افسردگی و اضطراب بررسی شد و نتایج این مطالعه نشان داد که مشاور تاثیر مثبت بر روی این زنان داشت. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر دلبستگی مادری- جنینی در زنان مورد مطالعه که مشاوره دریافت کردند بالا و افسردگی و اضطراب کمتر بودمتن خبر سیستم بهداشتی سالیانه متضرر میزان بالایی از عواقب حاملگی بی برنامه از جمله سقط های غیرقانونی وعفونی می شود، حاملگی برنامه ریزی نشده ارتباط مستقیمی با پایین بودن دلبستگی مادری- جنینی ومیزان بالای افسردگی و اضطراب دارد. با توجه به عوارض این حاملگی ها و محدود بودن پژوهش های انجام گرفته در این زمینه این مطالعه را در سال های 95-96 در شهر اردبیل انجام دادیم به این صورت که بر روی 80 زن باردار با حاملگی برنامه ریزی نشده اثر مشاوره بر دلبستگی مادری- جنینی و افسردگی و اضطراب بررسی شد و نتایج این مطالعه نشان داد که مشاور تاثیر مثبت بر روی این زنان داشت. لذا توصیه می شود برای این زنان برنامه های مشاوره ای و حمایتی در طول دوران بارداری در نظر گرفته شود. و در مراقبت های روتین بارداری ضروری به نظر می رسد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر دلبستگی مادری- جنینی در زنان مورد مطالعه که مشاوره دریافت کردند بالا و افسردگی و اضطراب کمتر بودمتن خبر سیستم بهداشتی سالیانه متضرر میزان بالایی از عواقب حاملگی بی برنامه از جمله سقط های غیرقانونی وعفونی می شود، حاملگی برنامه ریزی نشده ارتباط مستقیمی با پایین بودن دلبستگی مادری- جنینی ومیزان بالای افسردگی و اضطراب دارد. با توجه به عوارض این حاملگی ها و محدود بودن پژوهش های انجام گرفته در این زمینه این مطالعه را در سال های 95-96 در شهر اردبیل انجام دادیم به این صورت که بر روی 80 زن باردار با حاملگی برنامه ریزی نشده اثر مشاوره بر دلبستگی مادری- جنینی و افسردگی و اضطراب بررسی شد و نتایج این مطالعه نشان داد که مشاور تاثیر مثبت بر روی این زنان داشت. لذا توصیه می شود برای این زنان برنامه های مشاوره ای و حمایتی در طول دوران بارداری در نظر گرفته شود. و در مراقبت های روتین بارداری ضروری به نظر می رسد. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر -متن خبر - |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |