بررسی تاثیر فیشورسیلانت آزادکننده ی فلوراید و فیشورسیلانت کانونشنال بر مهار ضایعات پوسیدگی اولیه با یا بدون اکسپوژر به خمیردندان حاوی فلوراید: مطالعه ی آزمایشگاهی

مجریان: زهرا خلیلی صدرآباد

خلاصه روش اجرا: افزایش رمینرالیزاسیون و کاهش دمینرالیزاسیون مینا وابسته به محتوای فلوراید، فسفات، هیدروکسید و کلسیم موجود در بزاق دهان است و فلوراید، خصوصا در فرم موضعی آن ماده ای موثر در افزایش میزان رمینرالیزاسیون مینای دندان می باشد (6). پوسیدگی دندان در فیشور ها و پیت ها در سطح اکلوزال دندان نسبت به سطوح صاف، با توجه به افزایش تجمع پلاک در این نواحی به علت مورفولوژی دندان، با سهولت بیشتری اتفاق می افتد (16). در 1960، پیت و فیشورسیلانت ها به عنوان تلاشی برای پیشگیری از پوسیدگی دندان در سطوح اکلوزال دندان معرفی شدند (17). این مواد در پیشگیری از پوسیدگی دندان در سطح اکلوزال دندان های مولر و پرمولر و همچنین حفظ بهداشت دهان و دندان ابزاری مفید و مقرون به صرفه می باشند (18). افزودن فلوراید به پیت و فیشورسیلانت ها می تواند در کاهش پوسیدگی پیت و فیشور ها مفید باشد و در حالت کلی منجر به کاهش شیوع پوسیدگی دندان گردد (18). مطالعه ی حاضر بر روی 54 عدد دندان کشیده شده ی پره مولر اول و دوم دائمی انجام خواهد شد. سطوح دندان ها از لحاظ عدم وجود ضایعات سفید، قهوه ای، crack، هیپوپلازی، فلوروزیس و پیگمانتاسیون بررسی می شوند و پس از تمیز شدن توسط پروفیلاکسی فاقد فلوراید در سالین قرار داده می شوند. در یک سوم میانی سطوح باکال هر نمونه با استفاده از فرز فیشوروتومی حفراتی به ابعاد 5در 2 در 5/1 میلی متر ایجاد می شوند. نمونه ها به سه گروه به صورت اتفاقی تقسیم می شوند. در حفرات گروه اول، باند ماده ی فیشور سیلانت آزاد کننده ی فلوراید(گروه A) و بر روی گروه دوم باند ماده ی فیشور سیلانت کانونشنال انجام خواهد شد(گروه B) و گروه سوم intact باقی می مانند (گروه C). پیش از قرار دادن فیشور سیلانت اچینگ با فسفریک اسید 37 درصد به مدت 30 ثانیه، شستشو به مدت 10 ثانیه و خشک کردن با پوآر هوا به مدت 10 ثانیه انجام می شود. کیورینگ ماده ی فیشور سیلانت به مدت 40 ثانیه انجام می شود.سطوح دندان ها به طور کامل با وارنیش مقاوم به اسید پوشانده می شوند به جز یک ریم یک میلی متری از مینای سالم احاطه کننده ی حفرات.نمونه ها در محلول دمینرالیزه کننده حاوی m05/0 استیک اسید، µm 2/2 ClCa2 ، µm 2/2 NaH2Po4،m1 KoH برای تنظیم 5/4=PHبه مدت 6 هفته قرار داده می شوند تا پوسیدگی های اولیه ایجاد شوند.نمونه ها در بلوک های آکریلی transparent مانت می شوند و به طور طولی در جهت باکولینگوال از میانه ی پنجره برش داده می شوند تا سکشن های 150-100 میکرونی به دست آید. تمام سطوح نمونه ها به جز سطح ضایعات با وارنیش مقاوم به اسید پوشانده می شود. سپس نمونه های هر یک از سه گروه خود به دو زیر گروه تقسیم می شوند: گروه A (A1: خمیر دندان A2: بزاق مصنوعی) گروه B(B1: خمیر دندان B2: بزاق مصنوعی) گروه C (C1: خمیردندان C2: بزاق مصنوعی). تمام نمونه ها در چرخه PH برای 10 روز قرار داده می شوند. هر نمونه در محلول دمینرالیزه کننده (ml10 برای هر نمونه) دوبار در روز برای 3 ساعت و در محلول رمینرالیزه کننده حاوی µm 5/1 CaCl2، µ 15/0 KCL، µm9/0 NaH2Po4 با 7=PH، بین دو مرحله ی رمینرالیزاسیون برای 2 ساعت (ml10 برای هر نمونه) قرار می گیرد.هر نمونه برای S60 قبل ازشروع اولین چرخه ی دمینرالیزاسیون و قبل و بعد از دومین چرخه ی دمینرالیزاسیون در محلول خمیردندان یا بزاق مصنوعی (بسته به زیر گروه مربوط به خود) قرار می گیرد. محلول خمیردندان، از مخلوط کردن 3:1 آب دیونیزه و خمیردندان به دست می آید که در rpm 4000برای 20 دقیقه سانتریفیوژ می شود. سپس، تمام نمونه ها در محلول رمینرالیزه کننده در یک انکوباتور در 0C37 در طول شب قرار می گیرند. پس از انجام هر فاز سیکل PH ، نمونه ها با آب دیونیزه برای S30 شسته می شوند. محلولهای تهیه شده به طور روزانه تعویض می شوند. پس از کامل شدن 10 روز سیکل PH وارنیش مقاوم به اسید به طور کامل با استفاده از استون پاک می شود. تصاویر برای تمام سکشن های دندانی تحت یک میکروسکوپ نوری پلاریزه و یک Stereomicroscope به دست می آیند و عمق ضایعات در نمونه های مختلف نسبت به یکدیگر مقایسه می شوند.هدف از انجام این مطالعه بررسی مقایسه ای اثرات مهاری فیشورسیلانت های کانونشنال و آزاد کننده ی فلوراید و خمیر دندانهای فلوریده به تنهایی و به صورت توام، بر ضایعات پوسیدگی اولیه می باشد.نتایج مطالعه با استفاده از روشهای آمار توصیفی (میانگین±انحراف معیار)گزارش خواهد شد.جهت مقایسه عمق پوسیدگی توسط سه نوع فیشورسیلانت بین دو نوع اکسپوژر(خمیردندان و بزاق مصنوعی) از آزمون تی مستقل یا معادل ناپارامتریک آن آزمون یومن ویتنی استفاده خواهد شد.جهت مقایسه عمق پوسیدگی بین سه نوع فیشورسیلانت با استفاده از دو نوع اکسپوژر خمیردندان و بزاق مصنوعی در صورت نرمال بودن داده ها و همگنی واریانس ها از آنالیز واریانس دو طرفه two-way ANOVA استفاده خواهد شد.در صورت معناداری نتایج از آزمون تعقیبی مناسب جهت مقایسه دو به دوی گروهها استفاده خواهد شد.معناداری مطالعه p<0/05 در نظر گرفته شده و آنالیزآماری با استفاده از نرم افزار SPSS17 انجام خواهد شد.