: بررسی تاثیر توسعه ی شبکه اجتماعی برکاهش مصرف قلیان در جوانان شهر هشترود
The effect of the social network development on reducing hookah use in adolescents hashtroud city
مجریان: فاطمه باختری اقدم
خلاصه روش اجرا: مصرف قلیان در میان جوانان افزایش یافته و چنین تصور می کنند که مصرف قلیان در مقایسه با مصرف سیگار مضررات کمتری دارد. در حالی که شواهد نشان می دهد که مصرف قلیان ابتلا به بیماری های واگیرو غیر واگیر را افزایش می دهد. کشیدن قلیان به عنوان رفتاری است که در شبکه اجتماعی انجام می شود. مطالعات نشان می دهد که شبکه های اجتماعی و مشخصه های شبکه های اجتماعی انتخاب شده مثل تعداد نفرات درون شبکه ، فراوانی تماس ها و مشابه بودن افراد درون شبکه در اتخاذ رفتار بهداشتی نقش دارند. همچنین زمینه اجتماعی ، تعیین کننده ی رفتار مصرف قلیان است.بنابراین بهترین راه برای کاهش مصرف قلیان استفاده از عرصه ی اجتماعی است. برنامه هایی که از کانال های مختلف استفاده می کنند و پیام هایی برای تقویت و حمایت از عدم مصرف قلیان و نیز هنجارهایی در رابطه با عدم مصرف قلیان ارائه می کنند. با توجه به اینکه مصرف قلیان در شبکه های اجتماعی صورت می گیرد این پژوهش با هدف تعیین تاثیر توسعه ی شبکه اجتماعی برکاهش مصرف قلیان در جوانان 30 – 15 شهر هشترود طراحی و اجرا می شود. مطالعه کارآزمایی در عرصه تصادفی با 2 گروه آزمون و کنترل است با هدف بررسی تعیین تاثیر توسعه ی شبکه اجتماعی ، بر کاهش مصرف قلیان ، در جوانان ،ساکن شهر هشترود می باشد. پژوهشگر پس ازتصویب نهایی طرح، کسب موافقت و مساعدت شبکه بهداشت و درمان هشترود و نیز اداره اماکن شهر هشترود ، معاونت اجتماعی فرمانداری هشترود به قهوه خانه های سطح شهر هشترود مراجعه کرده و هدف کلی مطالعه را به مالکان قهوه خانه ها توضیح و آنان را به شرکت در مطالعه دعوت خواهد کرد. نمونه گیری به شیوه ی آسان در دسترس از قهوه خانه موجود در سطح شهر صورت خواهد گرفت. مداخله در سه سطح از عوامل شامل ، عوامل فردی – عوامل اجتماعی و عوامل محیطی انجام خواهد شد. برای کسانی که جهت شرکت در مطالعه ابراز تمایل کردند فرم رضایت نامه آگاهانه تکمیل می گردد. در مرحله اول مطالعه پرسشنامه های پیش آزمون در اختیار شرکت کنندگان قرار خواهد گرفت بعد از برسی اولیه و تحلیل نتایج حاصل از آن، مداخله برای گروه آزمون با تشکیل شبکه اجتماعی مجازی در تلگرام و همزمان با آن ایجاد شبکه های حقیقی در داخل قهوه ها خانه صورت خواهد گرفت که چنین برنامه ای در گروه کنترل صورت نخواهد گرفت. گروه کنترل از شهر چارویماق خواهد بود پس از اتمام برنامه، برای بررسی تاثیر برنامه وضعیت بررسی شده در مرحله اول مطالعه دوباره مورد بررسی قرار خواهد گرفت . در این پژوهش جهت تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده و تایید یا رد فرضیات تحقیق از آمار توصیفی و استنباطی استفاده خواهد شد. داده ها با استفاده از نرم افزار spss مورد تحلیل قرار خواهند گرفت.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 57329 |
| عنوان فارسی طرح | : بررسی تاثیر توسعه ی شبکه اجتماعی برکاهش مصرف قلیان در جوانان شهر هشترود |
| عنوان لاتین طرح | The effect of the social network development on reducing hookah use in adolescents hashtroud city |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارزیابی عوامل خطر در بیماریهای اولویتدار (اعتیاد، تغذیه، آلودگی هوا و محیط زیست) |
| نوع مطالعه | کارآزمایی بالینی (Clinical Trial) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 18 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | با توجه به افزایش مصرف قلیان در کشور و شروع آن از نوجوانی (8)و همچنین مصرف آن به شکل اجتماعی(1) به خصوص در گروههای دوستانه و عدم انجام مداخلاتی به شکل شبکه محور در ایران و با توجه به اهمیت شبکه های اجتماعی و نقش آن در شکل گیری رفتار (22) مطالعه حاضر با هدف تعیین تاثیر توسعه ی شبکه اجتماعی برکاهش مصرف قلیان در مصرف کنندگان قلیان در شهر هشترود طراحی و اجرا می گردد. |
| اهداف اختصاصی | <p>1- مقایسه تغییرات شاخص فراوانی مصرف قلیان در افراد گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از انجام مداخله</p>-2- مقایسه تغییرات الگوی مصرف قلیان در افراد گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از انجام مداخله-3- مقایسه حساسیت درک شده مصرف قلیان در افراد گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از انجام مداخله-4- مقایسه ی شدت درک شده مصرف قلیان در افراد گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از انجام مداخله-5- مقایسه ابعاد شبکه حقیقی شامل فراوانی افراد – فراوانی تماس- مدت تماس در افراد گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از انجام مداخله-6- مقایسه حمایت درک شده در افراد گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از انجام مداخله-7- مقایسه پاداش درک شده مصرف قلیان در افراد گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از انجام مداخله |
| چکیده انگلیسی طرح | Hookah use has increased among young people and they believe that hookah use is less harmful than smoking. While evidence shows that hookah use increases the incidence of communicable and non-communicable diseases. Hookah smoking is a behavior that is carried out in a social network. Studies show that social networks and the characteristics of selected social networks, such as the number of people in the network, the frequency of contacts, and the similarity of people in the network, play a role in adopting health behavior. Also, the social context determines hookah use behavior. Therefore, the best way to reduce hookah use is to use the social arena. Programs that use different channels and provide messages to reinforce and support the non-use of hookah as well as norms regarding the non-use of hookah. Given that hookah use occurs on social networks, this study is designed and implemented with the aim of determining the effect of social network development on reducing hookah use among young people aged 15-30 in Hashtrood. The study is a randomized controlled trial with two experimental and control groups, with the aim of determining the effect of social network development on reducing hookah consumption among young people living in Hashtrud. After final approval of the plan, obtaining the consent and assistance of the Hashtrud Health and Treatment Network and the Hashtrud City Facilities Department, the Social Affairs Deputy of the Hashtrud Governorate, the researcher will visit coffee houses in Hashtrud city and explain the general purpose of the study to the coffee house owners and invite them to participate in the study. Sampling will be carried out in an easily accessible manner from coffee houses in the city. The intervention will be carried out at three levels of factors, including individual factors - social factors and environmental factors. |
| کلمات کلیدی | تعریف نظری مصرف قلیان : مصرف قلیان یعنیاستفاده ازوسیلهای آبی ،برای کشیدن تنباکو )دهخدا( (34). تعریف عملی مصرف قلیان: فراوانی مصرف قلیان با استفاده از پرسشنامه اندازه گیری خواهد شد. فراوانی مصرف قلیان با 3 سوال محقق ساخته ارزیابی می گردد. سنجش فراوانی مصرف از طریق پرسش نامه و با سوالات : تعداد وعده های مصرف قلیان در طول هفته – بازه های زمانی مصرف قلیان ( کمتر از نیم ، بین یک و نیم ،بیش از یک ساعت ) به همراه تعداد نخ مصرفی سیگار در طول هفته انجام می پذیرد. پاسخ به سوالات بصورت دویا چند گزینه ای خواهد بود. تعریف نظری:شبکه اجتماعی ، گروه هایی مرتبط و پیوسته ای از افراد هستند که از روش ها و خط مشی های خاصی پیروی می نمایند که در سطح خرد شامل اعضای خانواده یا گروه های دوستی می باشند(35). تعریف عملی: برای اندازه گیری ابعاد شبکه اجتماعی که شامل فراوانی افراد شبکه، فراوانی تماسها و مدت تماس ها می باشد .سنجش ابعاد شبکه از طریق پرسش نامه و با سوالاتی چون تعداد دوستانی که فرد با ان ها به قهوه خانه می رود ، تعداد دوستانی که فرد با ان ها قلیان می کشد ، تعدادی افراد ( ارتباطات ) که فرد با انان در خصوص قلیان صحبت می کند به همراه متوسط زمان مصرف قلیان به همراه دوستان انجام می شود. پاسخ به سوالات بصورت مستقیم توسط فرد خواهد بود. تعيين کننده اجتماعي سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح | 1- جوانان جامعه که در صورت موفق بودن طرح در کاهش مصرف قلیان می توان به طور گسترده از شبکه های مجازی و حقیقی استفاده کرد. 2- سیاستگزاران : چون محیط قهوه خانه به خصوص در شهرهای کوچک به عنوان مکانی است جهت گذراندن اوقات فراغت و داشتن ارتباطات اجتماعی با دیگران و طرحهای ناموفق قبلی در جهت بستن در قهوه خانه ها ناموفق عمل کرده لذا می توان در صورت موفق بودن طرح در کاهش مصرف قلیان با تغییرات محیطی قهوه خانه میزان کشیدن قلیان را کم و بیماریهای مرتبط با تنباکو را تا حدودی کنترل و هزینه ی مرتبط با بیماریها را کاهش |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| فاطمه باختری اقدم | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| حیدر ندریان | مشاور |
| اصغر محمدپوراصل | مشاور |
| نادر علیزاده | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر مداخلات چند سطحی و استفاده از الگوی اکولوژیکی اجتماعی در کاهش مصرف قلیان موثر است.متن خبر بیماری های قلبی و عروقی اولین عامل مرگ در دنیا می باشند که یکی از دلایل آن استفاده از تنباکو می باشد. مطالعه حاضر با استفاده از ایجاد تغییرات محیطی در قهوه خانه ها و همچنین ایجاد و توسعه شبکه های اجتماعی و استفاده از قابلیت های شبکه های مجازی برای افزایش حمایت اجتماعی و پاداش ادراک شده از ترک قلیان و کاهش استفاده از قلیان ، ارسال پیام های تصویری نشان دهنده تاثیر دود قلیانتوانست مصرف قلیان را کاهش دهد.، می توان نتیجه گرفت که استفاده از مداخلات چند سطحی نقش بسزایی در کاهش مصرف قلیان دارد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
